Als reactie op de afwijzing van de bijgestelde begroting zoekt de Senegalese uitvoerende macht naar een oplossing. Tussen het vereiste van continuïteit van het overheidsbeleid en het omgaan met de ingewikkelde regels van artikel 86 van de Grondwet is de institutionele wrijving losgebarsten.
De politieke situatie bevindt zich in een turbulente zone die wordt gekenmerkt door de afwijzing van de bijgestelde begroting (Lfr). Verzameld in de Ministerraad op 28 oktober jongstleden heeft de staatshoofd een krachtig signaal willen geven: de continuïteit van de openbare macht blijft de absolute vereiste om de geloofwaardigheid van de republikeinse instellingen te bewaren. In dit opzicht had hij de premier opgedragen alle juridische regelingen en passende maatregelen te nemen om de systematische uitvoering van beleid, programma’s en openbare projecten, die zowel in het ontwerp van de bijgestelde begroting 2026 als in het ontwerp van de begroting 2027 staan, die allebei aan de Nationale Vergadering zijn overgemaakt, te waarborgen. Het eerste ontwerp is verworpen, terwijl het tweede in nevelen blijft.
Artikel 86 van de Grondwet als scheidsrechter
Deze uitgesproken intentie om de begrotingsroutes uit te voeren ondanks parlementaire blokkades werpt rechtstreeks een licht op de delicate machtsbalans, die in Senegal wordt beheerst door artikel 86 van de Grondwet (hersteld door wet nr. 2021-41). Deze fundamentele tekst geeft de Uitvoerende en de Wetgevende macht krachtige instrumenten, met name de vertrouwensvraag: na beraadslaging in de ministerraad kan de premier besluiten de verantwoordelijkheid voor een programma of voor een algemene beleidsverklaring op zich te nemen. Als de absolute meerderheid van de parlementsleden dit vertrouwen weigert tijdens een openbare stemming die twee dagen later plaatsvindt, volgt de collectieve ontslagname van de regering. De inzet van de verantwoordelijkheid voor een tekst: uiteindelijk maakt artikel 86 het mogelijk voor de premier om het lot van de regering te koppelen aan de aanneming van een wetsvoorstel – zoals een ontwerp van begroting. De tekst wordt dan geacht aangenomen te zijn, tenzij een motie van wantrouwen tijdig wordt ingediend en door de Nationale Vergadering wordt stemd.
Daarnaast beschikt de Nationale Vergadering over een rechtstreeks tegengewicht. Een motie van wantrouwen, ondertekend door ten minste een tiende van de parlementsleden, kan worden ingediend. Bij aanneming met absolute meerderheid leidt dit tot de onmiddellijke val van het kabinet.
Terwijl de regering werkt aan de beveiliging van haar begrotingsprogramma’s, hangt het dreigende vooruitzicht van een institutionele crisis boven de plenaire zaal. Het mogelijke gebruik van constitutionele mechanismen door de Uitvoerende macht om haar begrotingswetten op te leggen, zal de echte krachtmeting zijn in de komende weken en het lot van de regeringsstabiliteit bepalen.
