Sonko dreigt twee begrotingswetten te laten sneuvelen

Sonko dreigt twee begrotingswetten te laten sneuvelen

26 oktober 2026

De parlementaire meerderheid zal niet blind stemmen. Ousmane Sonko, voorzitter van Pastef en van de Nationale Vergadering, hield op maandag 19 oktober 2026 in Dakar een persconferentie waarin hij een harde beschuldiging uitte tegen het voorstel tot bijstelling van de begroting 2026 (LFR) en tegen het oorspronkelijke begrotingsvoorstel 2027 (LFI).

Vanaf het begin maakte de voormalige premier duidelijk afstand te nemen van de huidige regeringsploeg. Hij verzocht de hoofd van de regering om niet langer zijn beleid als dat van Pastef voor te stellen. Als bewijs herinnerde hij aan zijn laatste ontmoeting met president Bassirou Diomaye Faye op 1 juni. Die had hem toen verzekerd dat er geen schuldenherschikking of prijsverhogingen zouden komen. “Ze hebben hervormd en nu willen ze de prijzen verhogen,” zo luidde zijn uitspraak. In zijn ogen vormen beide teksten een soort “begroting van bezuinigingen”, bedoeld in de eerste plaats om de verborgen schulden af te betalen. Hij wijst op de halte van 555 miljard FCFA in bezuinigingen op investeringskredieten en de besparingen in de ministeries van sociale sectoren.

Kern van de kritiek ligt bij de subsidies voor petroleumproducten. De LFR zou deze subsidies plafonneren op 552 miljard FCFA, tegen 790 miljard FCFA die eerder voorzien was; een daling ruwweg van 30 procent. Volgens Sonko zou het liter diesel hierdoor stijgen van circa 755 FCFA naar bijna 867 FCFA. Diesel bepaalt naar verwachting ongeveer 72 procent van het brandstofverbruik.

De lijn zet zich voort in 2027, met een plafond van 479 miljard FCFA en een literprijs van circa 890 FCFA. De strengere lezing van de cijfers laat volgens Sonko een doelstelling op langere termijn zien die ook in het memorandum met het FMI wordt genoemd: de subsidies beperken tot 1 procent van het BBP, ongeveer 287 miljard FCFA. In zo’n scenario zou diesel tot wel 976 FCFA per liter kunnen stijgen. Volgens Sonko bepaalt diesel nagenoeg alle andere prijsniveaus. Elke prijsstijging zou dus doorwerken in het transport, brood, rijst, olie en suiker, en steeds sterker naarmate men verder van Dakar af beweegt.

Als alternatief stelt Sonko een fiscale koers voor. De belastingen vormen ongeveer 37 procent van de pompprijs, bijna evenveel als de nu voorgenomen subsidie. Hij pleit ervoor de btw te verlagen van 18 procent naar 15 procent en de specifieke belasting en invoertarieven te verlichten. Op die manier zouden de prijzen stabiel kunnen blijven, of zelfs dalen, ook als de subsidie verdwijnt. Hij benadrukt dat dit traject reeds onderzocht was tijdens zijn afscheid als premier.

De gerichte steun die de regering afspreekt, vindt volgens hem geen gehoor bij Pastef. Hij betwist dat de Bourse de sécurité familiale er als zodanig toe dient; hij noemt het een apart programma. Ook wijst hij op een verschil met wat de regering had aangekondigd: 70 miljard FCFA voor 2026, terwijl de LFR er slechts 22 miljoen in opneemt. Na aftrek van de hogere brandstofprijzen zouden volgens zijn berekeningen elk lid van een begunstigde huishouding in 2026 maar circa 5.195 FCFA extra ontvangen, en in 2027 circa 1.262 FCFA. “Dit is geen sociaal beleid, maar afzettingswoeker,” zo klonk het oordeel.

De door de deputen van Pastef gecommuniceerde lijn is glashelder. “Op dit moment weigeren we niets te vernietigen en niet te bevestigen wat er nu ligt,” verduidelijkte Sonko. Als de teksten ongewijzigd blijven, zullen ze worden afgewezen.

Een punt blijft onbesproken: de rechtskader voor de speciale fondsen. Die verplichting bestaat in de programma’s van 2019 en 2024, en Sonko noemt het “beschamend” dat dit nog steeds op losse schroeven staat. Pastef zal dit punt met amendementen brengen. Geen van de LFR of de LFI zal worden aangenomen zonder zijn instemming. Bij een blokkering van de stemming zal de partij het hele pakket verwerpen.

Sonko wilde ook angst voor een institutionele crisis terzijde schuiven. Een afwijzing zou geen juridische vacuüm creëren, aldus hem. Het Begrotingsjaar 2026 zou normaal blijven gelden, en bij afwijzing van de LFI voorziet de wetgeving in de voortzetting van de eerdere kredieten. Slechts “ongepaste nieuwe maatregelen” zouden dan worden geblokkeerd. Verder bekritiseerde hij de keuze om Senegal als “eerste proefkonijn” te maken voor een nieuw initiatief van de G20, dat volgens hem slechts een herprofilering van schulden betreft. Tot slot verwierp hij vooraf de verantwoordelijkheid voor een eventuele blokkade door de regering, maar hij liet weten open te staan voor dialoog.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.