() Bally Bagayoko, burgemeester van Saint-Denis-Pierrefitte-sur-Seine, in de voorsteden van Parijs, is een van de gezichten geworden van de studentenprotesten die Frankrijk al weken in beroering brengen. Op 53-jarige leeftijd, deze linkse politicus uit een Malinese familie, heeft zich geplaatst tussen de jonge demonstranten en de politie, met open armen terwijl hij de ordehandhavers opriep om te stoppen, wat zowel steun als kritiek opleverde.
In een artikel gepubliceerd op 17 oktober 2026 door The New York Times beschrijft journaliste Catherine Porter de opkomst van deze politicus, die populier werd onder een deel van de mobiliseerde jeugd. Tijdens een protest in Parijs aan het begin van de maand stapte Bagayoko letterlijk tussen de politie, uitgerust met schilden, en jonge betogers, de armen wijd, terwijl hij de ordetroepen schreeuwde om te stoppen.
De beelden van deze scène circuleerden wijd en zijd op sociale netwerken en in de Franse media. Zijn aanhangers noemen hem « Spiderman », verwijzend naar de superheld die in meerdere landen een symbool werd voor mobilisaties onder jongeren. Zijn tegenstanders, vooral rechtsgeoriënteerde politieken, beschuldigen hem ervan de spanningen aan te wakkeren en bekritiseren zijn aanwezigheid naast betogers die betrokken zijn bij vernielingen.
De burgemeester veroorzaakte vooral controverse nadat hij had verklaard dat « geweld, op een zeker moment, legitiem kan zijn », terwijl hij eraan toevoegde dat het beter is dit te vermijden wanneer mogelijk. Zijn opmerkingen kregen politieke kritiek en passen in een bredere context van spanningen rondom het blokkeren van scholen en politie-interventies.
Een politicus geconfronteerd met beschuldigingen en racisme
Sinds zijn verkiezing in maart 2026 beweert Bally Bagayoko het slachtoffer te zijn van een politieke chippedaling. Hij stelt dat zijn tegenstanders proberen zijn partij, La France insoumise (LFI), te verzwakken, waarvan de lijsttrekker Jean-Luc Mélenchon een mogelijke hoofdrol zou kunnen spelen in de presidentsverkiezingen van 2027.
De burgemeester ontkent de beschuldigingen tegen zijn persoon en beschouwt de aanvallen die hij ondergaat als een uiting van de hardnekkige moeilijkheid van de Franse samenleving om volledig de burgers met een immigratieachtergrond uit Afrika te erkennen. « Frankrijk heeft nog steeds een probleem met zijn eigen kinderen », zegt hij in het artikel van The New York Times, eraan toevoegend dat hij zelf Frans is.
De controverse begon al na zijn verkiezingsoverwinning. Een televisieclip die kort na zijn verkiezing werd uitgezonden, werd door politici aan rechts en journalisten van extreemrechts misleidend hergebruikt. Toen hij Saint-Denis omschreef als de « stad van de koningen », verwijzend naar de basiliek waar verschillende Franse vorsten zijn begraven, werd hij door sommigen beschuldigd van het spreken over de « stad der zwarten ».
Verder volgden er andere aanvallen in de media. Bij CNews, een zender bekend om haar uitgesproken rechtse standpunten, vergeleek een commentator de burgemeester met een « jager-verzamelaar-chef », terwijl een presentator zijn verlangen om de controle over de politie terug te krijgen als een « tribale » stap typeerde. Het Parijse Openbaar Ministerie opende een onderzoek naar de zender wegens vermeende belediging op grond van afkomst, etniciteit, nationaliteit, ras of religie. CNews heeft deze beschuldiging bestreden.
De journaliste en antiracistische activiste Rokhaya Diallo meent dat de strijd tegen structureel racisme in Frankrijk een uiterst gevoelig onderwerp blijft. Ze onderstreept dat zwarte politici die openlijk racisme aanklagen, nog steeds schaars zijn.
Bally Bagayoko staat ook onder twee gerechtelijke onderzoeken. Een onderzoek gaat over vermoedens rond het verkrijgen van een positionering of gunstin de organisatie voor openbaar vervoer van de stad tijdens zijn loopbaan; hij ontkent de beschuldigingen. Het tweede onderzoek betreft zijn uitspraken over de legitimiteit van geweld tijdens demonstraties.
Een carrière geworteld in de volkswijken
Geboren in 1973, groeide Bally Bagayoko op in een cité in Saint-Denis binnen een gezin van acht kinderen, waarvan de ouders uit Mali komen. Zijn vader werkte lange uren als monteur. Samen met zijn oudere broer hielp hij hun moeder om voor de broers en zussen te zorgen, zo getuigt zijn jongere broer Yaya Bagayoko.
Na studies geopolitiek en vervolgens een master in wetenschap en technologie, zette hij zich in voor het lokale leven. Hij speelde basketballen op semi-professioneel niveau en trainde kinderen uit zijn wijk.
Zijn politiekentrack begon in 2001, toen de communistische burgemeester van Saint-Denis, Patrick Braouezec, hem in zijn kiesteam opnam. Als lid van de gemeenteraad werd Bagayoko snel adjunct-burgemeester en vestigde hij zich langdurig in het lokale politieke milieu. In 2017 sloot hij zich aan bij La France insoumise, vooral vanwege zijn standpunten tegen politiegeweld, racisme en islamofobie.
In maart 2026 werd hij burgemeester en plaatste hij de jeugd centraal in zijn gemeentelijk programma. De stad heeft onder zijn leiding onder andere het systeem van gratis schoolmaaltijden uitgebreid, gratis schoolbenodigdheden voor lagere scholen aangeboden en een programma van gratis fietsen voor 15-jarigen gelanceerd om hun verplaatsingen naar soms vergelegen middelbare scholen te vergemakkelijken.
Sinds het begin van de studentenmobilisaties neemt de burgemeester deel aan het blokkeren van scholen, ook in het lyceum dat hij zelf bezocht heeft. Terwijl zijn tegenstanders hem verwijten dat hij de vernielingen van sommige demonstranten minimaliseert, ziet hij geweld niet beperkt tot straatgevechten.
Voor Bally Bagayoko vormen overvolle klaslokalen, het gebrek aan leraren en de achteruitgang van de schoolinfrastructuur ook vormen van institutioneel geweld, vooral zwaar voor kinderen uit achtergestelde wijken. Hij ziet dit als een breuk met het principe van gelijkheid waarop de Franse Republiek is gebaseerd.
Deze houding levert hem een groeiende populariteit op onder jongeren die zich herkennen in zijn traject. Sommigen vergelijken hem met Zohran Mamdani, de linkse burgemeester van New York, en zien in hem een vertegenwoordiger van de volkswijken die te vaak ontbreken in machtsposities. Bij demonstraties scanderen betogers zelfs « Bally président », teken van een populariteit die inmiddels verder reikt dan zijn gemeente.
De burgemeester onderhoudt echter een ambivalente relatie met de Franse instituties. Hij bekritiseert bepaalde richtingen van de staat en de respons van de politie op de demonstraties, maar zwaait wel het nationale symbool bij bijeenkomsten. Hij legt uit dat hij wil benadrukken dat Fransen met immigratieachtergrond een volwaardige plaats hebben in de samenleving.
“We zijn volledig Frans, ongeacht wat sommigen denken,” vat hij samen in het artikel van Catherine Porter. Een uitspraak die zijn inzet plaatst op het kruispunt van sociale eisen, de strijd tegen racisme en de debatten over nationale identiteit, terwijl Frankrijk zich voorbereidt op een nieuwe presidentsverkiezing.
