Elke maand proberen honderden jonge Senegalezen, Maliërs en Guinezen de overtocht naar de Canarische Eilanden te maken op kleine, improvisatieprauwen. Een videoreportage van de krant Le Monde werpt licht op de werking van een steeds beter gestructureerde mensenhandel die dit traject mogelijk maakt.
Op 25 juni 2026 onderschepte de Senegalese politie bij Bassoul, in de Sine-Saloum-eilanden, een prauw die meer dan 270 mensen richting de Canarische Eilanden vervoerde. Deze route geldt als een van de dodelijkste ter wereld en vereist bijna twee weken zeereis over meer dan 1.500 kilometer. De NGO Caminando Fronteras registreerde in 2024 meer dan 10.000 doden of vermisten, wat neerkomt op zo’n 27 sterfgevallen per dag.
Het fenomeen vindt zijn oorsprong in de ineenstorting van de ambachtelijke visserij. Volgens het document heeft de overexploitatie door industriële trawlers — soms in strijd met de wet, wat ook door Greenpeace is aangekaart — de vangsten gelicht en veel vissers ertoe gebracht zich om te scholen tot organisatoren van de overtochten in plaats van zelf aan boord te gaan. In Rufisque vertelde een coördinator van de raden van ambachtelijke vissers dat hij de weg van zijn jongste zoon kwijt was geraakt: hij vertrok zonder waarschuwing op een prauw met 140 medepassagiers, en niemand van hen heeft ooit nog aankomst gemeld.
Volgens een geograaf die gespecialiseerd is in West-Afrikaanse migraties en in het verslag wordt geciteerd, vloeit deze verschuiving naar de Atlantische Oceaan rechtstreeks voort uit het Europese migratiebeleid na 2015. De Valletta-top heeft de externe controle van de grenzen versterkt: financiering van lokale politiediensten, opleiding van de kustwacht, en het koppelen van hulp bij ontwikkeling aan het terugdringen van vertrek. Het gevolg is dat de routes door de Sahara en de Middellandse Zee geleidelijk sloten, terwijl illegale uitzettingen (34.000 in een enkel jaar van Algerije naar de Nigerwoestijn) zich vermenigvuldigden binnen een oppervlakkige Europese onverschilligheid.
Als reactie op dit afsluiten schoven de migratiekandidaten hun toevluchtsoord naar de Atlantische kust op, waar het drugsnetwerk en mensensmokkel zich sinds 2022 professioneler zijn gaan organiseren volgens een onderzoeker die in het rapport wordt genoemd. Dit omvat werving via WhatsApp, uitkijkposten die de gendarmerie in de gaten houden, en verkenner-prauwen die de marine te weten komen. De prijs van een overtocht ligt tussen ongeveer 230.000 en 650.000 CFA-frank, afhankelijk van de nationaliteit van de migrant, en de netto winst voor de smokkelaars wordt door Le Monde geschat op tussen 20.000 en 30.000 euro per reis.
Ondanks een daling van 62% van de aankomsten op de Canarische Eilanden tussen 2024 en 2025 meldt het rapport een heropleving sinds de zomer van 2026, met bijna 2.000 aankomsten tussen juni en augustus terwijl netwerken hun vertrekpunten hebben verplaatst naar Gambia, Guinee-Conakry en Guinee-Bissau om de Senegalese controles te ontlopen. In 2025, van ongeveer 18.000 migranten die de Spaanse archipel bereikten, bereikte meer dan 1.900 mensen nooit de bestemming.
