De eind van de olierente kan voor landen die ervan afhankelijk zijn veel brutaler zijn dan verwacht. Een artikel van RFI, gepubliceerd op 9 september, baseert zich op een studie van de denktank E3G die waarschuwt voor de economische en politieke gevolgen van de energietransitie voor olieproducerende staten.
De geleidelijke afname van het mondiale olieverbruik, mede door de ontwikkeling van hernieuwbare energie, dreigt de inkomsten van olieproducerende landen vanaf 2030 aanzienlijk te verminderen. Tegenwoordig vertegenwoordigt olie meer dan 40% van de overheidsinkomsten in 17 landen, en tot wel 70% in Irak en 90% in Libië.
Afrikaanse landen behoren tot de meest kwetsbare. Volgens E3G zouden de olie-inkomsten in Algerije met 87% kunnen dalen en in Nigeria met meer dan 60%. Een dergelijke krimp zou de overheidsfinanciën van landen die de olie-inkomsten nog grotendeels gebruiken om publieke diensten te financieren en sociale verhoudingen te handhaven, ernstig raken.
RFI wijst ook op de politieke risico’s van zo’n schok. Uitgaande van de analyse van Mathieu Auzanneau, specialist in de geopolitiek van olie, herinnert het artikel eraan dat het uitputten van de olie-inkomsten het sociale contract kan verzwakken, vooral wanneer staten niet langer subsidies of sociale uitgaven kunnen handhaven.
Voor de onderzoekers van E3G blijft dit vraagstuk een ontbrekend aandachtspunt in de energietransitie. Ze roepen overheden, het IMF en de Wereldbank op om nu al te werken aan de diversificatie van economieën die afhankelijk zijn van koolwaterstoffen. Bij gebrek aan ondersteuning kan de daling van olie-inkomsten leiden tot een stijging van de schuldenlast, economische moeilijkheden, sociale spanningen en nieuwe migraties. De experts benadrukken echter dat het uitstellen van de transitie het probleem op termijn alleen maar zou verergeren.
