Deze dinsdag 7 september 2026 is een dag van een belangrijke mondelinge beleidsverklaring voor premier Al Aminine Lo. Hij legt zijn beleidsverklaring voor aan een Nationale Vergadering die hem vijandig gezind is.
De beleidsverklaring (DPG) is een handeling waarbij, na zijn benoeming, de premier op plechtige wijze voor de Kamer de hoofdlijnen van zijn regeringsprogramma uiteenzet. Deze verklaring wordt gevolgd door een debat dat, op verzoek van de premier, kan leiden tot een vertrouwensstemming.
Deze keer zal het woord « vertrouwen » synoniem zijn met wantrouwen. Want premier Al Aminine Lo presenteert zijn beleidsverklaring voor parlementsleden die een Pastef-sjerp dragen en hem vijandig gezind zijn. Een paradox die voortkomt uit de onverwachte ontbinding van Ousmane Sonko als premier. Zoals een staatsgreeper neemt de leider van Pastef onmiddellijk de controle over de wetgevende macht met een overweldigende meerderheid van 132 stemmen. Zo wordt het halfrond nu gezien als loyaler aan de voormalige premier Ousmane Sonko dan aan de staatshoofd Bassirou Diomaye Faye zelf. Is dit een primeur in de politieke geschiedenis van Senegal? Nee!
Ook al lijkt deze Pastef-meerderheid wellicht radicaler dan die van de PS in 2000 tegenover Moustapha Niasse, die door Me Abdoulaye Wade tot premier werd benoemd toen hij president van de Republiek werd. Destijds hield Moustapha Niasse zijn grote mondelinge toespraak voor een gezelschap socialistische parlementsleden die min of meer vijandig stonden. Omdat de PS, ook al zat men in de oppositie, nog steeds de belangrijkste institutionele instrumenten bezat, met name de Nationale Vergadering en de Senaat. Toen werden alle giftige, schadelijke en nocive stoffen tegen elkaar opgejaagd in een parlementaire fles om het tot explosie te brengen. Ter bewijs wachten de Socialisten op Moustapha Niasse, de architect van hun val, om hem af te rekenen. Maar de Trojaanse oorlog zou nooit plaatsvinden. Voelend de confrontatie, gebruikte de machtige leider van de AFP, Moustapha Niasse die premier werd, een list om een publieke rekening te vermijden.
Na zijn lange toespraak trekt hij zich terug onder het voorwendsel van een urgente reis, nadat hij streng had bekritiseerd hoe de socialisten het bestuur voerden. De zitting wordt zo opgeschort zonder enig debat. Het is de voorzitter van de instelling ten tijde die belast is om zijn collega-parlementsleden te informeren over de niet-terugkeer van Niasse in het halfrond. In 2024 doet Ousmane Sonko, destijds benoemd tot premier, zichzelf tijd om het tempo te kunnen houden tegenover een oproep van een Nationale Vergadering die wettelijk na twee jaar bestaan ontbonden kan worden. Om dit te bereiken, slaagt hij erin de oppositie, grotendeels samengesteld uit APR-parlementsleden van Macky Sall, op het verkeerde spoor te zetten.
In de hoop de sporen te verbergen of de klok te rekken, eist Ousmane Sonko vooraf de wijziging van het genoemde reglement van de Nationale Vergadering voordat hij zijn mondelinge beleidsverklaring (DPG) voor de Kamer aflegt. Hij beroept zich onder meer op het feit dat het reglement van de Nationale Vergadering, zoals het op dat moment gold, de aanwezigheid van een premier niet erkende. Hij dreigde zelfs zijn DPG in Dakar-Aréna te houden voor een publiek van politieke deskundigen, academici en andere constitutioneel denkers. Als reactie annuleerde het bureau van de Nationale Vergadering van de 14e legislatuur, onder leiding van Amadou Mame Diop, de behandeling van het Begrotingsoriëntatiedebat om zich te schikken naar de grillen en dreigementen van Ousmane Sonko. De dreigementen van Sonko aan Amadou Mame Diop, die bang leek te zijn !
Proberend de zaken terug naar de orde te brengen, haast de president Amadou Mame Diop zich bij de opening van de eerste buitengewone zitting van 2024 om het reglement innerlijk van de instelling bij te werken. Het reglement wordt zo aangepast. Tevergeefs! Want ingaan op het spel, roept de president van de Republiek Bassirou Diomaye Faye een buitengewone sessie bijeen met het doel een wetgevingskalender te stemmen voor zijn Premier Ousmane Sonko. De dag ervoor neemt hij een decreet om de Nationale Vergadering te ontbinden zodat zijn Premier Sonko zijn DPG kan afleggen voor een vijftiende legislatuur die volledig aan zijn zaak gewijd is.
Desondanks zal deze dinsdag premier Al Aminine Lo zijn regeringsprogramma voorleggen aan de Kamer. De DPG is dus niet bedoeld als een eenvoudige bilananalyse, maar als een routekaart. Hoewel de verplichting tot verantwoording niet bindend is, hebben de meeste regeringsleiders sinds 1960 onder het regime-Senghor en de nieuw aangestelden dit instrument wel toegepast. Premier Al Aminine Lo volgt hetzelfde voorbeeld! De enige bijzonderheid is dat hij dit doet voor een Nationale Vergadering die hem vijandig gezind is. Laten we hopen dat hij deze dinsdag zijn stem duidelijker laat horen om gehoord en overtuigd te worden.
