De zaak rond diva Maciré Sylla doet een bekend debat in West-Afrika nieuw leven in: artiesten die na een lange carrière in financiële moeilijkheden terechtkomen. Saran Cissoko, consultant op het gebied van artistieke leiding en specialist in auteursrechten, CEO van Kumbati, licht de oorzaken toe.
Wanneer een artiest die al decennialang bekend is in moeilijkheden belandt, rijst volgens Saran Cissoko een vraag: weten we echt wat zijn liedjes hebben opgebracht, en aan wie dit geld is uitgekeerd? Voor haar raakt dit probleem niet alleen oudere artiesten. Jonge artiesten die veel views halen en volle concerten geven, ontvangen vaak ook maar een heel klein deel van wat hun muziek werkelijk oplevert.
Een artiest kan op verschillende manieren geld verdienen: auteursrechten, naburige rechten, verkoop van muziek, licenties. Volgens Saran Cissoko kan een artiest dit niet allemaal zelf regelen. Het is de taak van collectieve beheersorganisaties om het gebruik van liedjes te volgen, het geld te verzamelen en het aan de artiesten uit te keren. Ze herinnert eraan dat de WIPO (Wereldorganisatie voor intellectueel eigendom) op dit punt aandringt.
Betalingen die zonder uitleg stoppen
Het terugvinden van oude contracten en betalingen is vaak erg moeilijk, legt de consultant uit: adressen die niet meer bestaan, verloren contracten, bedrijven die van naam zijn veranderd. Ze noemt distributeurs die ophouden rekeningoverzichten te sturen, betalingen die plotseling worden stopgezet door zogenaamde “technische problemen” die nooit worden opgelost, of contactpersonen die niet meer bereikbaar zijn.
Ze verwijst ook naar de contracten zelf, soms op een ingewikkelde manier opgesteld, die de artiest pas jaren na ondertekening echt begrijpt, vooral wanneer hij als jonge artiest alleen heeft getekend. “Het is aanzienlijk moeilijker inkomsten terug te vorderen na jaren dan de zorgvuldige opvolging ervan vanaf het begin te waarborgen,” zegt ze, terwijl ze verwijst naar haar huidige werk aan catalogi van verschillende bekende Afrikaanse artiesten.
Grote bedragen op het spel
Volgens Saran Cissoko zijn producenten, distributeurs en uitgevers geen vijanden van de artiesten, maar zij moeten duidelijk kunnen aangeven wie een lied exploiteert, voor hoe lang, in welke landen en voor welk geld. De WIPO helpt al verschillende Afrikaanse instellingen bij het creëren van oplossingen om onenigheden tussen artiesten en producenten op te lossen.
Volgens Saran Cissoko blijkt uit het Global Collections Report 2025 van Cisac dat in 2024 wereldwijd 13,97 miljard euro werd uitgekeerd aan makers, waarvan 90 miljoen euro in Afrika, wat een stijging van 14,2% vertegenwoordigt.
Volgens haar hebben artiesten en hun managers ook een deel van de verantwoordelijkheid: een contract getekend en vervolgens vergeten, een nummer online gezet zonder de juiste informatie, een manager vervangen zonder overdracht van inloggegevens, rekeningen die nooit worden opgeëist. Volgens haar zijn hulp en solidariteit nuttig in noodgevallen, maar ze vervangen geen echte juridische en financiële bescherming. Ze besluit: zich informeren naar zijn rechten met begeleiding van competente professionals is geen optie meer.
