19 augustus 2015 blijft een datum die diep in de geschiedenis van de Senegalese cultuur gegrift staat. Die woensdag verloor Dakar een van haar grootste ambassadeurs: Doudou Ndiaye Rose, geboren Mamadou Ndiaye. De meester van de sabar overleed op 85-jarige leeftijd, na een malaise in het ziekenhuis Aristide-Le Dantec.
Geboren in Dakar en afkomstig uit een griot-familie wijdde Doudou Ndiaye Rose zijn leven aan de sabar. Al op jonge leeftijd maakte hij zich de percussionistische klanken eigen en koos hij sabar als zijn instrument bij uitstek.
Hij werd geroemd als de ’tamboer-majoor’ en de ‘wiskundige der ritmes’ en stond bekend om zijn vermogen om tientallen percussionisten tegelijk te dirigeren en ritmische structuren van grote complexiteit te bouwen. Zijn kunst overschreed de grenzen van Senegal en droeg er in belangrijke mate aan bij om de sabar op internationale podia bekend te maken.
Zijn carrière kent talrijke prestigieuze ontmoetingen. Doudou Ndiaye Rose werkte onder meer samen of stond op het podium met internationale artiesten als Miles Davis, de Rolling Stones, Peter Gabriel en Dizzy Gillespie. Hij nam bovendien deel aan grote culturele evenementen, waaronder de viering van het tweehonderdvijftigjarige bestaan van de Franse Revolutie in Parijs, in 1989.
Zijn naam blijft nauw verbonden met grote nationale manifestaties. Hij liet zijn stempel achter op ceremoniën en officiële parades en werd zo in de loop der jaren een ware institutie van het slagwerk.
Zijn talent en oeuvre leverden internationale erkenning op. In 2006 rang UNESCO hem in de categorie ‘levende menselijke schatten’, waarmee hij een uitzonderlijke plaats innam in de overdracht en het behoud van het Senegalese cultureel erfgoed.
Doudou Ndiaye Rose was ook een doorgangsmaker. Hij richtte in Dakar een slagwerk-school op en trainde meerdere generaties trommelaars die zijn nalatenschap voortzetten.
Hij innoveerde ook door een vrouwelijk slagwerkorkest op te richten, waardoor de trommelkunst zich uitbreidde buiten de traditionele kaders.
Maar op 19 augustus 2015 stopte zijn eigen ritme. Het nieuws van zijn overlijden viel in de namiddag en dompelde de Senegalese culturele wereld in consternatie. De dag daarvoor was hij nog publiekelijk verschenen bij de begrafenis van zijn vriend en reisgenoot, de percussionist Vieux Sing Faye, die op 18 augustus 2015 overleed. Slechts vierentwintig uur later overleed ook Doudou Ndiaye Rose.
De volgende dag, 20 augustus 2015, bracht Dakar hem een laatste eer. Na de afscheidsdienst werd hij begraven op de moslimbegraafplaats van Yoff.
Elf jaar na zijn overlijden blijft 19 augustus de datum waarop Senegal een trommellegende verloor. Maar het ritme van Doudou Ndiaye Rose blijft weerklinken in de sabar, in de orkesten die hij heeft geïnspireerd en in deGeneraties slagwerkers aan wie hij zijn kennis heeft doorgegeven.
