Franse arbeidswetgeving: het grote misverstand

Franse arbeidswetgeving: het grote misverstand

4 augustus 2026

In de Nationale Vergadering en in de Regering wordt nauwelijks naar ons geluisterd. Niemand heeft gereageerd op onze verzoeken over de voortgang van de hervormingsprojecten van de arbeidswetten en de sociale zekerheid. Sinds 22 juni, nadat de genoemde teksten op verzoek van de voorzitter van de Commissie voor de Wetgeving naar de Commissie zijn teruggestuurd, heerst er status quo.

Hoewel men de destijds genomen beslissing prijst, roept de Coördinator van het Interministerieel Collectief van functionarissen van de Senegalese Administratie de partijen op om de discussies te hervatten. “Wij zijn van mening dat de tekst die in de Raad Consultatief op trilaterale basis is aangenomen niet gerespecteerd is. Vandaag vragen wij om openhartige en oprechte dialogen over de punten waarover men van mening verschilt”, zei hij.

Onder de meest kloofachtige punten zit de nieuwe bepaling over het contract voor bepaalde tijd. Het verhaal begon met een misverstand. Volgens de tegenstanders van de nieuwe code gaat het erom dat de werkgever CDD’s kan tekenen die tot vier jaar of langer kunnen lopen. De oude Code beperkte CDD’s tot twee jaar, ook met vernieuwing, volgens hun interpretatie.

Aan de oorsprong van het misverstand

Volgens veel deskundigen is dit het gevolg van een foutieve interpretatie van de bepalingen van de Code uit 1997. Die Code voorzag immers dat de duur van een CDD niet langer dan twee jaar mocht zijn. Maar zelfs een contract van twee jaar kon eenmaal vernieuwd worden, wat de totale duur op vier jaar kon brengen.

In elk geval was het verboden om meer dan twee CDD’s te doen voor dezelfde werknemer. “Met andere woorden, de werkgever kan met dezelfde werknemer niet meer dan twee CDD’s aangaan, ongeacht de duur. Hij kan ook geen contract tekenen langer dan twee jaar, maar hij kon wel een tweejarige overeenkomst tekenen en deze voor twee extra jaar verlengen”, verduidelijkt een specialist.

Deze argumenten vallen moeilijk in de oren van Omar Dramé, die eist dat de bepalingen over het contract voor bepaalde tijd blijven zoals ze zijn. “Wij hebben altijd gezien dat het CDD de duur van twee jaar niet mag overschrijden, inclusief de vernieuwing. Wanneer het contract langer dan twee jaar duurt, wordt het omgezet in een CDI”, aldus de vakbondsleider.

Dit onderwerp schoof gisteren ook mee bij een workshop over sociale hervormingen. “Tijdens die gelegenheid benadrukte de Technische Raadgever van het ministerie dat het noodzakelijk is de teksten opnieuw te lezen, vergelijkingen te maken voordat men een besluit neemt. Ik vraag alle arbeiders om naar de Code te kijken. Want wat in de pers wordt gezegd, klopt meestal niet. We hebben niets veranderd aan het arbeidscontract. Het contract voor bepaalde tijd heeft altijd een maximum van vier jaar gehad.”

Entre innovation et remise en cause

De vernieuwing, volgens hem, is simpelweg dat de partijen in plaats van twee CDD’s van twee jaar één enkel contract van vier jaar kunnen tekenen. “Dat is de vernieuwing en ik denk dat het positief is. Met de oude bepaling die geen langer dan twee jaar contract toestond, was het moeilijk om bepaalde belangrijke kredieten te krijgen. Met vier jaar heeft de arbeider meer mogelijkheden”, benadrukte hij en weerlegde alle beschuldigingen.

Mevrouw Katy Fall van het Movement for International Solidarity pleit voor versterkte consultatie om dit soort conflicten te voorkomen. “Wat de vakbondsbeweging ook afkeurde, is vooral dat de Code al gezamenlijk was aangenomen, met drie partijen; zij menen dat er wijzigingen zijn aangebracht aan de tekst die in de Commissie was aangenomen. Dat is in strijd met het tripartisme. Wanneer men gezamenlijk een tripartiete beslissing neemt: noch de Staat, noch de werkgever, noch de vakbondsvertegenwoordigers mogen het wijzigen”, betoogde zij.

Na de terugverwijzing van de teksten naar de Commissie wachten de actoren op een nieuw consultatieproces. “De vakbondsvertegenwoordigers staan paraat en wachten op oplossingen voor hun zorgen. Aangezien de tekst niet is ingetrokken maar teruggestuurd naar de Commissie, verwachten wij dat de Commissie het nodige doet, in samenspraak met de werknemers. Dat is nog niet gebeurd”, betreurde meneer Dramé, en hij benadrukt dat de klachten niet alleen over deze kwestie gaan.

Ze hebben ook betrekking op de ontslagvoorwaarden die nu kunnen zijn gemotiveerd door humeur, de governance-voorwaarden van sociale instellingen, onder andere.

De eisen van vrouwen

Dankzij deze doorverwijzing van de teksten trachten ook vrouwen hun eisen bij de regering en het Parlement onder de aandacht te brengen. Zo begon gisteren een twee dagen durende werkatelier. “Als vrouwenorganisaties, als vrouwen- en feministische organisaties, zien wij dit als een kans om beter te onderzoeken op welk niveau de code gelijk is, op welk niveau de code rekening houdt met de praktische en strategische zorgen van vrouwen, en dus met de zorgen van kinderen”, pleitte Maimouna Yade, uitvoerend directeur van Jigen Senegal.

Volgens haar moeten vrouwen volwaardige actrices zijn van deze hervormingen. Ze benadrukte ook de noodzaak om ILO-verdrag 190 inzake intimidatie en geweld op de werkplek te ratificeren. “Tijdens de huidige hervormingen van de Arbeidswet is er natuurlijk veel van wat in het Verdrag staat terug te vinden. Maar het is belangrijk dat dit verdrag kan worden geratificeerd om Senegal beter te positioneren en te tonen dat ons land erg bevorderlijk is voor de bescherming van vrouwen op de werkplek”, voegde zij toe.

De vertegenwoordiger van vrouwen benadrukte de noodzaak dit probleem van intimidatie aan te pakken, aangezien het bij vrouwen in alle sectoren voorkomt. “Het intimidatieprobleem groeit. Voor ons, als behartigers van vrouwenrechten, voelt men hoe essentieel het is om vrouwen daadwerkelijk te laten winnen, om Verdrag 190 te krijgen en om zich daadwerkelijk beschermd te voelen door de Arbeidswet en de Sociale Zekerheidswet”, legde mevrouw Yade uit.

Volgens de heer Bakary Sy mag niet worden vergeten dat het wetstekst vier jaar lang onderwerp van discussie is geweest en dat er op meerdere vlakken belangrijke vooruitgang is geboekt: de strijd tegen intimidatie, de bescherming van moederschap, de strijd tegen discriminatie, de sociale bescherming van informele arbeiders… “Nu is dit een menselijke arbeid die altijd verbeterbaar is. Het ministerie staat altijd open voor verdere dialoog zodat we de zorgen van alle werknemers, en vooral van vrouwen, in deze hervorming kunnen meenemen”, aldus de CT.

Er staat aangekondigd dat aanstaande vrijdag een ontmoeting zal plaatsvinden tussen de regering en de vakbonds- en sociale partners die de afgelopen tijd actie voerden.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.