De geopolitieke evolutie van het hedendaagse Midden-Oosten draait tegenwoordig om leidersfiguren wiens ambities de continentale verhoudingen opnieuw definiëren. Onder deze onmisbare actoren staat de president van de Verenigde Arabische Emiraten, Mohammed bin Zayed, bij velen bekend als MBZ, voor een unieke strategische visie die vastgelegd werd in een belangrijke analyse die op 24 mei 2026 werd gepubliceerd door de journalist Mathéo Malik voor het tijdschrift Le Grand Continent. Het artikel baseert zich op het exclusieve getuigenis van Robert F. Worth, voormalig hoofd van het New York Times-bureau in Beiroet en bijdrager aan The Atlantic. Met een voorname toegang tot de Emirati-leider schetst deze Amerikaanse expert een portret van een man die geteisterd wordt door de angst voor instabiliteit, een figuur die hij typeert als de ware Metternich van de Golf.
Volgens de gedetailleerde uitleg van Robert F. Worth tijdens dit interview berust de kern van Mohammed bin Zayed’s doctrine historisch op een fel verzet tegen twee dynamieken die hij als existentieel en dodelijk voor zijn land beschouwt. Enerzijds wijst de expert op MBZ’s oppositie tegen de sunnitische politieke islam, en anderzijds op zijn poging om de sjiitische imperialistische aspiraties van de Islamitische Republiek Iran in bedwang te houden. Gedurende meer dan tien jaar heeft Abu Dhabi zo’n regionaal bestel opgebouwd met als doel deze twee krachten gelijktijdig te beteugelen, wat heeft geleid tot een buitenlands beleid dat als agressief kan worden omschreven. Het is deze anti-revolutionaire structuur, bedoeld om de Golf te vrijwaren, die de Amerikaanse onderzoeker vandaag confronteert met ongekende schokgolven.
De actuele situatie in het voorjaar van 2026, gekenmerkt door de directe escalatie van de vijandelijkheden met Teheran, wuift dit model niet weg en wordt bevestigd door de centrale conclusie uit het gesprek van Mathéo Malik. Worth herinnert eraan dat de Emiraten in volle slag getroffen worden door de gevolgen van een open oorlog met Iran, door hem in zijn stukken betiteld als de grootste veiligheids- en economische dreiging voor het land in decennia. De analist noemt imposante cijfers: Iran heeft in de maanden maart en april bijna 3.000 raketten en drones afgevuurd op het Emiraten-territorium. Deze directe agressie, aldus de expert, heeft een schokgolf teweeggebracht binnen de federatie, waardoor expats verhuisden en de illusie van een vreedzame co-existentie werd doorbroken.
In reactie op deze grootschalige offensief schetst de onderzoeker een president van de Emiraten die zich nu door een omgeving van radicale onzekerheid beweegt. Worth benadrukt dat de aanhoudende blokkade van de Straat van Ormuz, een vitale arterie voor de wereldhandel, de energietoevoer-exportcapaciteiten van het land zwaar treft, ondanks de bestaande landpijpleidingen. Deze logistieke verstikking past in een bredere context van regionale conflagratie waarin Abu Dhabi tegelijkertijd meerdere fronten moet beheren, zo luidt de analyse van de expert zoals gepubliceerd door Le Grand Continent.
Het dossier van Soedan wordt door Worth aangewezen als het perfecte voorbeeld van de operationele vertaling van dit veiligheidskader op het continent. Worth ontleed de keuze van Abu Dhabi om de Rapid Support Forces van Hemedti financieel en militair te steunen sinds het uitbreken van de burgeroorlog in 2023, een strategie die in hoofdzaak bedoeld is om al-Burhan uit te sluiten, door MBZ gezien als een bondgenoot van de Sudanese Frères Musulmans. Naast deze ideologische strijd wijst de spreker op uiterst pragmatische belangen, met name de controle en raffinage van Sudanese goud in Dubai, essentieel om de immense Emirati-landbouwinvesteringen in de regio te beschermen.
Deze betrokkenheid markeert een diepe breuk met de historische houding van de Emiraten, ooit beperkt tot een behoedzame handelsmacht, een wending die Worth rechtstreeks toeschrijft aan de invloed van Mohammed bin Zayed. Van Egypte in 2013 tot Libye naast generaal Haftar, via de militaire betrokkenheid in Jemen en het embargo tegen Qatar, schetst de expert een ijzeren logica van het containment van islamistische en pro-Iraanse krachten. Voor de Emirati leider, zoals de politoloog in de pagina’s van het Europese tijdschrift uitlegt, zijn deze verschillende facties slechts gezichten van één en dezelfde plaag die erop uit is de fundamenten van de moderne staat te vernietigen.
De oorsprong van deze dogmatische houding wordt eveneens onderzocht door Robert F. Worth, die wijst op een opvallend paradox uit de jeugd van de heerser, wiens opvoeding ooit werd toevertrouwd aan een Egyptische leraar die verbonden was met de Broeders. Hoewel de jonge prins openstond voor dit universum, legt de expert uit dat hij al snel concludeerde dat de politieke ambities van de islamisten de overleving van de monarchieën direct bedreigden. Het trauma van de aanslagen op 11 september 2001 voltooide dit besluit en leidde, volgens het onderzoek van de Amerikaanse journalist, tot een compleet hervormd nationaal veiligheidsapparaat en een herschrijving van de schoolcurricula.
Om de aantrekkingskracht van religieuze ideologieën terug te dringen, onderstreept de expert dat MBZ eraan werkte een alternatief maatschappelijk model op te bouwen, met als doel de Emiraten te transformeren tot een soort Arabisch Singapore. Robert F. Worth beschrijft dit civilisatieproject als een autocratie die technologisch ver ontwikkeld is, economisch performant en sociaal-liberaal in moraliteit. Door de bureaucratie te moderniseren en te diversifiëren buiten de oliesector streeft de leider volgens de analyse aan Mathéo Malik naar het smeden van een sterke nationale identiteit die veerkrachtig is tegen externe aanvallen.
De militaire dimensie speelt een centrale rol in dit vernieuwingsproject, een aspect waar Worth extra op hamert door te verwijzen naar MBZ’s fascinatie voor strategische aangelegenheden. De invoering van een verplichte militaire dienst past in dit streven naar het vormen van gedisciplineerde burgers, wat een breuk markeert met de vermeende passiviteit die gekoppeld is aan olie-inkomsten. Deze obsessie met paraatheid voor gevechten heeft, aldus de expert, lange tijd geleid tot een nauwe afstemming met Washington, waarbij het Pentagon massaal heeft geïnvesteerd in de opleiding van de Emirati-strijdkrachten tot Abu Dhabi de meest formidabele partner in de regio maakte.
Toch ondergaan deze historische banden met de Verenigde Staten een diepgaande verandering, zo herinnert Worth eraan, waarbij hij wijst op het gevoel van geleidelijke terugtrekking van Washington uit het Middellandse Zeegebied sinds de Obama-administratie. Tegen de achtergrond van wat men ziet als inactie van de westerse bondgenoten tegenover de opkomende gevaren, merkt de analist op dat de Emiraten hebben gekozen voor een toenemende strategische autonomie, afgewisseld tussen krachtproeven en stille diplomatie. Volgens de expert begon MBZ vanaf 2019, bewust dat een totale confrontatie de economie van zijn land zou vernietigen, de weg vrij te maken voor dialoogkanalen met Teheran, wat de complexiteit illustreert van een positionering die de tegenstander probeert te containmenteren zonder het onherstelbare te veroorzaken.
Het interview, gepubliceerd door Le Grand Continent, onderstreept het bittere paradox waarmee de huidige emiritaanse president te maken heeft, volgens de slotsom van de twee auteurs. De man die meer dan een decennium heeft besteed aan het militariseren van zijn omgeving om de instorting van de Arabische wereld te voorkomen, bevindt zich nu in het centrum van een majeure regionale crisis. De subtiele balans die hij trachtte te houden tussen het inperken van Iran en economische ontwikkeling wordt zwaar op de proef gesteld door de realiteit van raketten die zijn grondgebied raken, wat Robert F. Worth een Metternich van de Golf noemt die de contouren van zijn diplomatie opnieuw moet vormgeven.
