Meer dan een eenvoudige rondleiding biedt de tentoonstelling op zaterdag 9 mei 2026 door Sylvie Clerfeuille, journaliste en echtgenote van Nago Seck, een reis door het geheugen van de Afrikaanse stedelijke muziek, via een overzicht van vijftig jaar toewijding aan Afrikaanse muziek in het Musée des Civilisations Noires.
Georganiseerd op de vierde verdieping van het museum, vond deze historische duik plaats na een lezing door Nago Seck in dezelfde tentoonstellingszaal. Voor een publiek dat bestond uit de directeur kunsten van het Ministerie van Cultuur, Ambachten en Toerisme (MCAT), Hughes Dias, journalisten, kunstenaars, onderzoekers en muziekliefhebbers, ontvouwde het koppel Clerfeuille-Seck decennia lang engagement voor de internationale erkenning van Afrikaanse muziek.
Tijdens de tocht langs schilderijen lichtte Sylvie Clerfeuille de oorsprong van dit culturele avontuur toe, geboren in de jaren zeventig in Europa, een tijd waarin Afrikaanse muziek vrijwel afwezig was op festivals, in media en in westerse culturele circuits. « Wij waren met vier of vijf mensen die geloofden dat Afrikaanse muziek wereldwijd zou uitbarsten », herinnerde zij zich met emotie.
De tentoonstelling gaat onder meer in op de geboorte van het legendarische Afrika Fête-festival, opgericht door een handvol gepassioneerden, waaronder Afrikaanse en Europese culturele actoren. Via archieven, affiches, foto’s en krantenknipsels ontdekten bezoekers hoe deze pioniers erin slaagden Afrikaanse muziek geleidelijk op de internationale scène te plaatsen, ondanks schamele middelen.
Tijdens de wandeling bood Sylvie Clerfeuille haar eer aan de grote figuren die dit verhaal hebben gevormd: Manu Dibango, Youssou N’Dour, Touré Kunda, Morré Kanté, Salif Keïta, Alpha Blondy en Fela Kuti.
Ze sprak ook over de eerste Afrikaanse groepen die doorbraken in Europa, in het bijzonder de groep Halam, die het koppel Seck in hun beginjaren begeleidde. Volgens haar openden deze artiesten de weg voor een generatie die vandaag wereldwijd erkend wordt.
Een van de hoogtepunten van de rondleiding was de benoeming van de cruciale rol van de media in deze culturele verovering. Het koppel Seck werkte samen met diverse persorganisaties en internationale radio’s, met name Radio France Internationale, evenals Zwitserse, Australische en Amerikaanse media, waardoor Afrikaanse artiesten ver buiten het continent bekend werden.
Publicaties en artikelen in kranten als Le Monde, Libération en Radio France Internationale getuigen van deze intense mediadynamiek rondom de Afrikaanse muziek.
Sylvie Clerfeuille benadrukte ook het geheugenwerk dat het koppel Seck verricht via verschillende werken gewijd aan de geschiedenis van Afrikaanse muziek. Een aanpak die werd ondersteund door de voormalige Franse minister van Cultuur, Jack Lang, initiatiefnemer van de Fête de la Musique, die één van hun publicaties voorwoordde en zo erkenning verleende aan hun werk.
De rondleiding onderstreepte bovendien de uitdagingen waarmee Afrikaanse artiesten in de jaren tachtig werden geconfronteerd: gebrek aan structuren, beperkte productie-middelen, afwezigheid van verspreidingsnetwerken en een geringe aanwezigheid van vrouwen in de muziekindustrie. Sylvie Clerfeuille prees de vooruitgang die sindsdien is geboekt, met name de groeiende rol van vrouwen in de culturele beroepen, het artistiek management en de techniek.
Voor de organisatoren heeft deze tentoonstelling vooral tot doel een collectief geheugen door te geven aan de jongere generaties en aan te tonen dat Afrikaanse muziek zich heeft opgelegd dankzij de inzet van een handvol gepassionneerden. « We willen dat de bevolking deze geschiedenis opnieuw tot zich neemt », legde Sylvie Clerfeuille uit.
Bovendien willen de Seck-vrienden dit werk van onderhouden en waarderen voortzetten via reizende tentoonstellingen, lezingen, publicaties en universitaire samenwerkingen in Afrika, Europa en Amerika. Een aanpak die volgens hen een manier is om een Afrikaans muzikaal erfgoed te bewaren en door te geven, nu gevestigd in de wereldwijde culturele geschiedenis.
