Het moet stoppen met het spreken over deze misdaden als louter incidenten. Wat zich in Senegal, in Saly, in Dakar voltrekt, voor onze ogen en al jarenlang, behoort tot een systeem. Een systeem dat mogelijk wordt gemaakt door ongelijkheid, armoede, toegeeflijkheid en ons collectieve stilzwijgen.
Onderzoeken die de betrokkenheid van Europese onderdanen bij de seksuele uitbuiting van kwetsbare kinderen aan het licht brengen, vallen niet uit de lucht. Ze zijn geen anomalieën. Ze zijn de logische uitkomst van een omgeving waarin het onaanvaardbare is aanvaard.
Hoe vaak zijn we ’s nachts jonge bedelaars tegengekomen voor bars, clubs, feestlocaties? Hoe vaak hebben we onze blik afgewend en onszelf wijsgemaakt dat « de autoriteiten het weten », « het is ingewikkeld », « het is niet onze taak »? Deze scène, herhaald tot ze banaal lijkt, is echter een absoluut alarmpunt: een kind dat ’s nachts aan zichzelf wordt overgelaten, is al buiten elke bescherming.
Maar het is noodzakelijk verder te kijken en de hele keten van verantwoordelijkheden te doorzien, zonder taboes.
Allereerst zijn er ouders die, onder de druk van armoede, door misbegrepen tradities of door simpelweg ontkenning hun kroost letterlijk in de steek laten. Een kind toevertrouwen aan de straat, aan bedelen of aan een onbeheerde autoriteit is geen neutrale daad. Armoede legt uit, maar verontschuldigt niet alles. Een massale ouderlijke verwaarlozing schept een broedplaats voor extreme kwetsbaarheid.
Dan zijn er verdraaide koranschoolmeesters die het onderwijs waarmee ze zich profileren schenden. De uitbuiting van de talibés, het geforceerde bedelen, de voortdurende blootstelling aan gevaar, aan geweld en aan misbruik vormen een ernstige verdraaide interpretatie van de educatieve en spirituele rol. Geen enkel religieus discours kan rechtvaardigen dat kinderen buiten slapen, ’s nachts bedelen of dienen als inkomstenbron. Het is noch geloof, noch traditie: het is uitbuiting.
Onder deze omstandigheden worden kinderen prooi voor georganiseerde predatoren. Enerzijds kinderen zonder middelen, zonder bescherming, zonder stem. Anderzijds buitenlandse volwassenen, solvabel, mobiel, beschermd door hun maatschappelijke status en hun paspoort. Het is niet slechts economische dominantie. Het is een erfelijke, verlengde en gemoderniseerde machtsrelatie — een koloniale verhouding die haar naam niet langer expliciet noemt, maar die nog altijd lichamen en stemmen ordent.
De maatschappelijke tolerantie speelt een cruciale rol. Wanneer kinderbedeling uitgroeit tot een decor, wanneer de aanwezigheid van kinderen in feestzones niet langer schokt, wanneer iedereen de verantwoordelijkheid op “de anderen” schuift, ontstaat onpunitie. En wanneer onpunitië voorspelbaar is, organiseren criminelen zich.
De lokale autoriteiten dragen een zware verantwoordelijkheid. Niet alleen door actieve corruptie — die wel bestaat — maar ook door passieve corruptie van het verwaarlozen: afwezigheid van controles, wetten die niet worden gehandhaafd, prioriteiten die verschuiven, angst om de toeristische economie of het imago van het land te schaden. Geen enkele economie, geen enkel cultureel of religieus dogma mag boven de bescherming van kinderen staan.
Wat betreft de herkomstlanden van de daders, kunnen zij zich niet tevreden stellen met late onderzoeken en moralisatie. Deze misdaden zijn transnationaal. Ze gedijen precies in de grijze zones tussen rechtsgebieden, tussen verantwoordelijkheden, tussen incidentele verontwaardiging en duurzaam verzuim.
Wat het meest choqueert, is uiteindelijk niet alleen de gruwel van de daden. Het is hun voorspelbaarheid. Alles was zichtbaar. Alles was bekend. En toch is er niets gedaan dat recht deed aan de ernst van de kwestie.
Een breuk met deze comfortabele hypocrisie vereist moed:
– Kinderbedeling onuitstaanbaar maken,
– Kinderen werkelijk beschermen tegen elke vorm van uitbuiting, ook religieuze,
– ouders, traditionele en staatsautoriteiten verantwoordelijk houden,
– de netwerken, zowel lokaal als internationaal, onophoudelijk vervolgen.
Wat vandaag de gerechtelijke dossiers onthullen, zijn niet enkel individuele misdaden. Het zijn de directe gevolgen van wat we collectief hebben geaccepteerd als normaal.
En de geschiedenis vergeeft het verlaten van kinderen nooit lang.
