Ondanks slechts twee romans heeft Cheikh Hamidou Kane, aldus de New York Times, de status van pan-Afrikaanse ziener bereikt. De krant plaatst hem tussen de vaders van de Afrikaanse literatuur, omdat hij de schok van de kolonisatie vanuit het gezichtspunt van de volkeren op het continent met subtiliteit heeft weten te vangen.
Uitgegeven in 1961, richt deze roman zich, volgens Adam Nossiter, op het psychologische trauma van de kolonisatie, vooral onder de gekoloniseerde elites. Zijn held Samba Diallo, een jongeman die verzot is op kennis en hecht aan zijn moslimgeloof, wordt verscheurd tussen twee beschavingen. In tegenstelling tot Things Fall Apart van Chinua Achebe, dat drie jaar eerder verscheen, gaat het verhaal meer over innerlijk lijden dan over sociale desintegratie.
De dagelijkse realiteit werpt een paradox op: het werk kreeg weinig aandacht in de Verenigde Staten en werd nooit door de New York Times zelf besproken, terwijl het al lange tijd wordt beschouwd als een grondlegger in Franssprekend Afrika. In 1962 ontving het de Grand Prix Littéraire de l’Afrique Noire. In een portret uit 1996, geciteerd door Adam Nossiter, meldde de Monde-journalist Éric Fottorino dat er wereldwijd 100.000 exemplaren waren verkocht.
Cheikh Hamidou Kane studeerde aan de scholen van de kolonisator, in Senegal en vervolgens in Parijs, waar hij diploma’s in recht en filosofie aan de Sorbonne behaalde. Kort na 1958 werd hij gouverneur van een regio nabij Dakar; hij identificeerde zich met zijn held. “Ik moest vechten om toegang te krijgen tot een wereld die ik bewonderde maar die mij niet wilde”, vertelde hij Le Monde in 2018, aldus de New York Times.
Na de onafhankelijkheid koos hij de kant van premier Mamadou Dia tegen president Léopold Sédar Senghor, verliet Senegal in 1962 en werkte voor de VN, daarna in Canada. Bij terugkeer in 1976 werd hij minister van Industriële Ontwikkeling onder Senghor, vervolgens minister van Planning van 1981 tot 1988 onder Abdou Diouf.
Zijn tweede roman, gepubliceerd in 1995, kende niet dezelfde bekendheid. De dichter Aimé Césaire had hem in 1965 afgeraden het te publiceren uit vrees dat het “een wapen tegen Senegal” zou dienen, vertelde hij Le Monde in 1996, eveneens volgens de New York Times.
