Het project “Ndar Erfgoed & Toekomst” heeft als doel een uitgebreid initiatief op te zetten dat gewijd is aan de geschiedenis, het erfgoed en het geheugen van Saint-Louis. De constituerende algemene vergadering, gepland op 26 september 2026 in Saint-Louis, moet een eerste stap markeren in de opzet van dit onderzoeks-, overdrachts- en waarderingsproces.
Het project vertrekt van de vaststelling dat Saint-Louis een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis van Senegal en van West-Afrika. Als voormalige hoofdstad van Senegal en daarna van Frans-West-Afrika wordt de stad gepresenteerd als een ontmoetingsplek waar menselijke, culturele, spirituele, commerciële en intellectuele uitwisseling elkaar kruisen. Het materiële en immateriële erfgoed daarvan vormt bovendien een van de belangrijkste pijlers van de identiteit en de uitstraling van de stad.
Maar volgens de initiatiefnemers blijft een deel van deze herinnering versnipperd, onvoldoende gedocumenteerd of moeilijk toegankelijk voor de nieuwe generaties. De veranderingen die de stad tegenwoordig doormaakt, onderstrepen de urgentie van een aanpak voor behoud en overdracht. Het project noemt met name verstedelijking, kusterosie, demografische verschuivingen, klimaatgerelateerde kwetsbaarheden en de nieuwe economische perspectieven verbonden aan toerisme, creatieve industrieën, onderzoek en de olie- en gassector.
De ambitie is dus om een “Levend Geheugen van Saint-Louis” op te bouwen, gebaseerd op wetenschappelijk en interdisciplinaire onderzoek, het behoud van materieel en immaterieel erfgoed, de overdracht tussen generaties en de digitalisering van archieven. Het project voorziet tevens in de ontwikkeling van pedagogische, audiovisuele en digitale instrumenten die de toegang tot dit geheugen vergroten en bij te dragen aan de culturele, wetenschappelijke en toeristische uitstraling van de stad.
Deze aanpak moet verschillende periodes en dimensies van de geschiedenis van Saint-Louis bestrijken. De voorgenomen werkzaamheden richten zich onder meer op de prekoloniale geschiedenis en de oprichting van Ndar, de invloeden uit Afrikaans, Arabisch-Moors, Europees en diasporeel, handel, slavernij en kolonisatie, en de rol van Saint-Louis als hoofdstad van de AOF. Daarnaast worden het intellectuele, religieuze en politieke leven, de geschiedenis van vrouwen en signares, de sociale dynamiek, gastronomie, kunsten, muziek, tradities en het architecturale en stedelijke erfgoed beschouwd.
Het project beoogt ook een verband te leggen tussen deze geschiedenis en de hedendaagse transformaties van de stad. Kusterosie, cultureel toerisme, creatieve industrieën, digitalisering, kunstmatige intelligentie en de perspectieven met betrekking tot olie en gas dienen zo te worden geïntegreerd in de reflectie over de toekomst van Saint-Louis.
Om dit geheugen te documenteren, voorzien de initiatiefnemers een participatieve aanpak waarbij historici, onderzoekers, universiteiten, oudere families, religieuze leiders, kunstenaars, lokale overheden, diaspora-leden, economische actoren en dragers van mondelinge tradities nauw worden betrokken. De verzameling van openbare en privé-archieven, interviews, levensverhalen, enquêtes, focusgroepen, audiovisuele en fotografische analyses en de digitalisering van gegevens vormen de belangrijkste instrumenten van deze aanpak.
De organisatorische opzet van het project rust op drie organen: een Wetenschappelijk Comité dat onder meer de intellectuele en methodologische kwaliteit van de werkzaamheden bewaakt; een Governance Comité dat het strategisch en institutioneel leiderschap verzekert; en een Operationele Coördinatie die belast is met de uitvoering van de verschillende onderdelen.
Op termijn zullen diverse realisaties worden ontwikkeld: een onderzoeks- en documentatieprogramma, een digitaal geheugencentrum, een audiovisueel archief, pedagogische producties, documentaires en podcasts, een Week van het Saint-Louis Geheugen, historische en toeristische routes, en een ontmoetingsruimte voor wetenschappelijke en culturele uitwisseling.
De deelnemers worden vooraf uitgenodigd om deel te nemen aan dit opzetproces, met name door mee te stemmen over de naam van de vereniging en door zich kandidaat te stellen voor de verschillende voorziene organen.
