Na een moeilijk begrotingsjaar 2026, gekenmerkt door een vertraging van de groei en een terugkerend stijgend tekort, wil de regering-Al Aminou Lo de koers weer recht trekken, maar ze loopt mogelijk tegen een parlementaire meerderheid aan die uiterst vijandig staat tegenover haar plannen.
Meer dan 6 012,1 miljard FCFA. Dat is het totale bedrag aan inkomsten voorzien in de begrotingswet voor 2027 vergeleken met 5 848,7 miljard voor de aangepaste begrotingswet 2026. Nadat het voorstel aan de Nationale Vergadering was overhandigd, heeft de regering via het ministerie van Economie, Financiën en Plan gisteren het voorstel openbaar gemaakt, waarin de grote lijnen van de staat opnieuw worden uiteengezet.
Zoals te verwachten, worden er stevige maatregelen verwacht op het gebied van Energie, sociale bescherming, de herstructurering van staatsbedrijven, enzovoort. Het document stelt de uitgaven vast op 7 363,7 miljard FCFA tegen 7 583,9 miljard FCFA voor de aangepaste begrotingswet 2026, wat een daling van 220,1 miljard FCFA in absolute termen en 2,9% in relatieve termen oplevert.
Voor de inkomsten van de algemene begroting bedragen ze 5 653,9 miljard FCFA. Ze omvatten: de fiscale inkomsten vastgesteld op 5 044,6 miljard FCFA, een stijging van 113,1 miljard ten opzichte van de aangepaste LFI 2026, wat 2,3% in relatieve termen betekent; de niet-fiscale en overige inkomsten voor 408,0 miljard FCFA, een stijging van 9,8 miljard FCFA in absolute termen en 2,5% in relatieve termen. Daarnaast komen er trekkingen uit giften-projecten voor 155 miljard FCFA tegen 140,7 miljard FCFA in de aangepaste LFI 2026; de begrotingsgiften voor 46,3 miljard….
Het hoofdpijndossier van de energiel subsidies
In de kern van de komende parlementaire debatten zal ongetwijfeld een felle botsing ontstaan over de energieg subsidies. Terwijl de meerderheid van Pastef zich al sterk tegen eventuele bezuinigingen op de subsidies heeft gekeerd, toont de regering zich via het LFI-voorstel. “De hervorming van de energieg subsidies vormt een centraal aandachtspunt van het begrotingsbeleid voor 2027. Ze is bedoeld om de doelgerichtheid van publieke steun te verbeteren in een context waarin een aanzienlijk deel van de subsidies ten goede komt aan de welgestelde huishoudens…”, aldus het MEFP.
Het doel, volgens het PLFI, is om de begrotingsmiddelen beter te richten op de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, onder meer door het versterken van sociale vangnetten terwijl de effectiviteit en houdbaarheid van het ondersteuningssysteem voor energie worden verbeterd. De regering kondigt in dit kader de oprichting aan van een interministerieel Comité onder leiding van de Premier.
De strategie is gebaseerd op vier principes: een geleidelijke, voorspelbare en gedifferentieerde verlaging van de subsidielast per product; een gerichte bescherming die vooraf of gelijktijdig met de aanpassingen wordt uitgerold en die het sociale net versterkt op basis van de gewonnen voordelen door het gerichte toekennen van subsidies; het derde principe betreft de uitvoering van projecten en maatregelen die de kosten van elektriciteitsproductie verlagen om de tariefontwikkeling positief te beïnvloeden; het vierde gaat over een transparante begrotingsbeheer die geen nieuwe achterstanden toelaat.
“Op termijn zal de bescherming vooral de meest kwetsbare huishoudens dekken, die bijna 40% van de bevolking uitmaken. De besparingen die voortvloeien uit de hervorming van de energieg subsidies zullen worden gericht op prioriteiten met een grote sociale en economische impact,” staat er in het document.
Het is opmerkelijk dat tot nu toe het moeilijk is te weten wie volgens de regering tot de welgestelde categorieën behoort en wie geen subsidies zou moeten ontvangen. Wat zijn de criteria om de rijkste lagen te onderscheiden van de minderbedeelden? Het criterium van verbruik heeft duidelijk zijn beperkingen aangetoond, aangezien de armste gezinnen vaak met velen onder één dak wonen en met één metering; dat beïnvloedt natuurlijk hun verbruik. De parlementaire debatten zullen waarschijnlijk helpen de contouren van deze hervorming die al veel controverse oproept verder te preciseren.
Een speciaal fonds van 22 miljard 750 miljoen voor de herstructurering van de parapubieke sector
Onder de beleidslijnen van de regering-Al Aminou Lo staat ook de versterking van de governance en de prestaties van de parapubieke sector centraal. “Daartoe zullen de acties gericht zijn op de invoering van een staats-aandeelhouderstrategie, de generalisatie van prestatiecontracten, de verbetering van de financiële informatie, de herstructurering van publieke bedrijven in moeilijkheden, en de rationalisatie van agentschappen en gelijkgestemde organisaties”, meldt het begrotingsdocument.
Deze aanpak maakt deel uit van een rationele herconfiguratie van de parapubieke sector, gericht op het versterken van de efficiëntie en het terugdringen van de afhankelijkheid van begrotingssubsidies. De begrotingswet kondigt in dit verband de oprichting aan van een speciaal fonds genaamd “Fonds voor de herstructurering van ondernemingen met publiek belang”. De toewijzingen aan dit fonds worden geschat op 22 750 000 000 FCFA.
480 miljard voor het redden van bedrijven
Zoals het Groep Premier Al Aminou Lo tijdens zijn DPG had aangekondigd, bevestigt de regering haar wil om achterstanden bij bedrijven op te nemen. De regering staat op het punt om niet minder dan 480 miljard vrij te maken om bedrijven te ontlasten.
Zo is voor 2027 de financieringsbehoefte geraamd op 6 608,7 miljard FCFA tegen 6 774,2 miljard FCFA in de aangepaste LFI 2026. “Het BF (budgettair fonds) bestaat hoofdzakelijk uit de aflossing van schulden die 4 552 miljard FCFA bedragen, de financiering van het begrotingstekort in totaal 1 351,7 miljard FCFA, de vereffening van binnenlandse achterstanden geschat op 480 miljard FCFA, de terugvallende leningen gepland op 175 miljard FCFA en de dekking van het OPEX-tekort voor 50 miljard FCFA,” meldt de PLFI 2027.
Om aan deze behoefte te voldoen, mikt de Staat op financiering via de financiële markten en programma-leningen voor een bedrag van 4 733,7 miljard FCFA, projectleningen voor 900 miljard FCFA, trekkingen uit programma’s voor 800 miljard FCFA en teruggespoelde leningen voor 175 miljard FCFA. “De netto wijziging in de schuldstand bedraagt 2 056,7 miljard FCFA, hoofdzakelijk als gevolg van de financiering van het begrotingstekort ter waarde van 1 351,7 miljard FCFA en de vereffening van achterstanden op binnenlandse middelen voor 480 miljard FCFA,” verduidelijkt de regering, die dit toeschrijft aan de aflossing van schulden aangegaan in voorgaande jaren.
Het ministerie van Financiën juicht de “terugkeer” van concessionele financiering in 2027 toe, met budgettaire steun van meer dan 800 miljard FCFA, exclusief lopende onderhandelingen. “Deze concessionele begrotingssteun moet de financiële capaciteit van de staat versterken en hem in staat stellen zowel de aflossingsverplichtingen uit te voeren als sociale en economische projecten te realiseren die Senegal soeverein, rechtvaardig en welvarend maken”, bevestigen de diensten van Diba.
Te vermelden valt dat de rente en commissies op de staatsschuld zijn opgetrokken tot 1 303,9 miljard FCFA tegen 1 285,2 miljard FCFA in de aangepaste LFI 2026, een stijging van 18,7 miljard FCFA.
Inspanningen voor het beheersen van de uitgaven
Voor 2027 worden de personeelsuitgaven geraamd op 1 596,2 miljard FCFA, tegen 1 532,8 miljard FCFA in de aangepaste LFI 2026, een stijging van 4,1%. Daarentegen blijven de uitgaven aan goederen en diensten en lopende transfers uit op 2 093,7 miljard FCFA, een daling van 4,2%. Deze evolutie komt vooral voort uit een vermindering van lopende transfers, deels gecompenseerd door de toename van de aankopen van goederen en diensten. Ze past in een aanpak van versterking van de begrotingstransparantie, gericht op verbetering van de traceerbaarheid en de effectiviteit van het beheer van publieke fondsen, met name door herclassificatie en desaggregatie van de kredieten bestemd voor niet-persoonlijke overheidsdiensten, legt het PLFI uit.
Ook de kapitaalkosten dalen. De uitgaven gefinancierd uit interne bronnen worden geschat op 956,8 miljard FCFA, tegen 1 133,2 miljard FCFA eerder, terwijl uitgaven uit externe bronnen 1 055 miljard FCFA bedragen, tegen 1 115,7 miljard FCFA in de LFI 2026.
Bovendien worden de speciale rekeningen van de Schatkist (CST) geraamd op 358,2 miljard FCFA aan inkomsten en uitgaven, een stijging van 7,9% ten opzichte van de aangepaste LFI 2026. Ze omvatten voornamelijk de speciale bestemmingsrekeningen, met 339,4 miljard FCFA, evenals de leningen-, garanties- en waarborgrekeningen, handelsrekeningen en voorschotten. Deze ontwikkelingen duiden op aanpassingen in de structuur van de publieke uitgaven en in het beheer van de staatsmiddelen.
Ruimtelijke ordening, de ondergeschoven kindje van de Begroting
Ondanks de schaarste aan middelen en de groeivertraging blijft de regering een vrij sociale beleidslijn volgen. Naast een enveloppe van 140 miljard voor beurzen (het dubbele van 2026), reserveert de staat meer dan 39% van de vrijgemaakte kredieten buiten de rente op de schulden voor menselijk kapitaal, zijnde 2 392,3 miljard FCFA.
Deze enveloppe wordt als volgt verdeeld: Onderwijs 1 477,7 miljard FCFA; Sociale bescherming 505 miljard FCFA; Gezondheid 341,15 miljard FCFA; Vrije tijd, cultuur en godsdienst 68,442 miljard FCFA. Het eerste as van de referentiëring -“Competitieve economie”- neemt de tweede plaats in met 30% van de kredieten, oftewel 1 831,51 miljard FCFA.
Daarna volgt as 4 – Goede bestuur en Afrikaanse betrokkenheid die 24% van de kredieten van de begroting zonder schulden mobiliseert, oftewel 1 442,57 miljard FCFA, waarvan 694,452 miljard ten gunste van defensie, orde en openbare veiligheid. As 3 – Ruimtelijke ontwikkeling en duurzame ontwikkeling – staat op de laatste plaats met slechts 6% van de kredieten, oftewel 393,213 miljard FCFA.
Het is vermeldenswaard dat de LFI is opgesteld in een context waarin een technisch akkoord tussen de overheid en het IMF is getekend. Dit akkoord zou, indien het wordt goedgekeurd door de Raad van Bestuur, financiering van 2,2 miljard dollar over drie jaar mogelijk maken, wat neerkomt op 1 243 miljard FCFA.
BEGROTINGS-VERSTERKING
De knipperlichten blijven rood
Uit het LFI-voorstel blijkt dat 2026 duidelijk een vertraging in groei heeft gekend. “De groei wordt geraamd op 2,7%, wat 2,3 procentpunten minder is dan de oorspronkelijke begrotingsraming. Het begrotingstekort is gestegen van 5,4% van het BNP in de initiële begroting naar 7,6% in de aangepaste begroting, door de combinatie van hogere energiesubsidies, nieuwe prioritaire uitgaven en dalende inkomsten.” Het LFI-voorstel constateerde ook de mislukking van het PRES, dat tegen eind augustus slechts 172,5 miljard FCFA had gegenereerd, tegen een doel van 303,3 miljard, wat neerkomt op een realisatiegraad van 56,9%.
Voor 2027 wordt de groei geraamd op slechts 2,4%. Deze tempo weerspiegelt, volgens het PLFI, de inspanning voor begrotingsconsolidatie, de negatieve bijdrage van de hydrocarbons en het voortduren van de negatieve effecten van externe schokken. Het tekort daarentegen zal teruggebracht worden tot 1 351,7 miljard FCFA, oftewel 4,7% van het BNP, tegen 7,6% in de aangepaste LFI 2026.
De prioriteiten van de regering
Verder wil de Staat een aanzienlijke enveloppe vrijmaken voor haar prioritaire programma’s en projecten. Onder deze projecten die in het Masterplan staan, vallen onder meer: de bouw van de snelweg Dakar-Tivaouane-Saint Louis met 108,2 miljard FCFA; het project voor de bouw van vier ziekenhuizen met 91,1 miljard FCFA; het project voor de bouw en uitrusting van gezondheidcentra met 12,8 miljard FCFA; het project ter verbetering van de connectiviteit van landbouwproducerende gebieden (PCZA) met 45,2 miljard FCFA….
Het PLFI meldt tevens de uitvoering van het project voor depollutie van de baai van Hann met 41,6 miljard FCFA; het saneringsplan van Diamniadio 31,9 miljard FCFA; de bouw en rehabilitatie van universiteiten 29,3 miljard FCFA; het project voor de bouw van de tweede brug in Ziguinchor 27,3 miljard FCFA; de rehabilitatie van de Emile Badiane-brug 5 miljard FCFA, onder anderen.
In dezelfde lijn wordt vermeld het project voor de bouw van de brug van Rosso 8,2 miljard FCFA; het project voor de weg Sendou-Bargny-Ndayane 5 miljard FCFA; het nationale programma voor straatverlichting (oorspronkelijk project voor 100.000 solar straatlampen): 25 miljard FCFA; het project ter versterking van de duurzame agrofoodtransformatie – fase 1 van de multiphasische programmatische aanpak (MPA) van de Wereldbank 24,7 miljard FCFA; het project espoir-constructie van hoger onderwijsinstituten (ISEP) 21,6 miljard FCFA; het project voor de drainering van regenwater en afvalwaterbeheer in Touba 21 miljard FCFA, onder anderen.
