Édouard Balladur, premier tussen 1993 en 1995, is maandag op 97-jarige leeftijd overleden in Parijs, zo maakte zijn familie bekend aan het persbureau AFP. “Een mis zal plaatsvinden in strikte familiale kring,” voegde dezelfde bron daaraan toe, zonder verdere precisering. Balladur was de laatste premier onder François Mitterrand van maart 1993 tot mei 1995. Hij zal in de politieke geschiedenis blijven herinnerd als “de vriend van dertig jaar” van Jacques Chirac, die tijdens een felle presidentsverkiezingscampagne van 1995 zijn rivaal werd en zo zijn landelijke ambities beëindigde.
“Deze trouwe aanhanger van president Pompidou, die hij tijdens diens mandaat vergezelde, had Frankrijk in zijn hart. Hij was zijn veeleisende, beheerste en toegewijde dienaar,” reageerde Emmanuel Macron op X. “Hij was een staatsman, met een hervormingsgezind denkkader en zal een referentie blijven voor veel mannen en vrouwen uit zijn politieke familie,” verklaarde op X de premier Sébastien Lecornu. “Zoekend naar overtuiging en nooit naar verleiding, hij behoorde tot die politici die een hoge dunk van de kiezers koesteren omdat zij een nobel beeld van Frankrijk hebben,” loofde Bruno Retailleau, de leider van LR, aan de andere kant.
“Ik zou niet de politieke carrière hebben gehad die ik heb, zonder zijn vertrouwen en vriendschap. Hij stond aan mijn zijde in goede tijden en in tegenspoed, en zijn genegenheid heeft mij nooit ontbreken,” voegde Nicolas Sarkozy toe op X, die zijn jonge minister van Begroting was en een van de pijlers van zijn regering van 1993 tot 1995 voordat hij besloot Balladur te steunen tijdens de presidentscampagne tegen Jacques Chirac. “Vanavond huil ik om het verlies van een van de mensen die het meest hebben betekend in mijn leven,” besloot de voormalige president.
Op 35-jarige leeftijd trad Balladur toe tot het kabinet-Pompidou toen generaal De Gaulle premier was. In 1968 werkte Édouard Balladur aan de zijde van Jacques Chirac mee aan de Grenelle-akkoorden. “Ik heb de gebeurtenissen van Mei ’68 niet goed begrepen,” erkende deze conservatieve politicus in een testamentaire tribune die eind april 2026 in Le Figaro werd gepubliceerd, waarin hij toegeeft voorbijgegaan te zijn “aan een crisis van beschaving.”
Hij volgde zijn mentor naar het Elyséepaleis als adjunct-secretaris-generaal en vervolgens als secretaris-generaal van de presidentiële administratie. Daarna, Jacques Chirac, toen president van het RPR, zocht hem op om hem in de jaren tachtig terug de politiek in te halen.
IK HEB TE VEEL AFSTAND EN KOELHEID GETOOND
In 1988 werd François Mitterrand herkozen voor een tweede termijn en verloor de rechtse partijen de verkiezingen. Vijf jaar later, bij de parlementsverkiezingen van 1993, boekte de rechtse coalitie revanche, waardoor de socialista president zich tot een nieuwe coalitie moest wenden. Als leider van de rechtsvleugel had Jacques Chirac geen zin om terug te keren naar Matignon en liet hij Édouard Balladur daar aan de macht komen.
Balladur werd zo een populaire premier. Sterk gesteund door een meerderheid van de publieke opinie en door de Pasqua-clan, stelde hij zich in januari 1995 kandidaat voor de presidentsverkiezingen.
Lange tijd werd hij ruim vooraan in de eerste ronde gezien, maar zijn voorsprong smolt in de loop der weken. Zijn imago werd vaak vereenzelvigd met de karikaturen van tekenaar Plantu die hem in Le Monde afbeeldde met een Louis XV-pruik op een draagstoel.
“Na verloop van jaren heb ik in de publieke rol die ik moest spelen te veel afstand en koelte getoond, waardoor de politiek die ik heb geïnspireerd of zelf gevoerd leek te ontbreken aan warmte en uitstraling,” bekende hij in dezelfde tribune.
Die mislukking luidde het einde in van zijn nationale ambities en die fraterne strijd tussen de twee “vrienden van dertig jaar” – zo luidde de uitdrukking van Chirac – zal de rechterzijde blijvend verdelen.
Na zijn terugtrekking uit de politiek werd Balladur later beschuldigd van vermoedelijke clandestiene financiering van zijn presidentscampagne, mogelijk gemaakt door retrocommissies op wapencontracten met Pakistan. Hij werd in 2021 vrijgesproken door het Hof van Justitie van de Republiek, maar niet zijn voormalige minister van Defensie François Léotard, die inmiddels is overleden, die werd veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met uitstel.
