In het licht van de groeiende dreiging van een grootschalige gezondheidscrisis heeft het Africa CDC een continentale en internationale waarschuwingsmelding uitgevaardigd. De organisatie waarschuwt voor een hoog risico op regionale verspreiding van de Ebola-virusziekte (EVD), waarvan de oorsprong zich bevindt in de Ituri-regio in de Democratische Republiek Congo (DRC). Volgens een op zaterdag 16 mei door het gezondheidsagentschap van de Afrikaanse Unie bekendgemaakte update, heeft de uitbraak mogelijk al 88 doden geëist bij 336 verdachte gevallen. Dit gebied doet vragen rijzen vanwege de grote mobiliteit van bevolkingsgroepen, de onstabiele veiligheidscontext en de sterke grensoverschrijdende migratiestromen, met name richting buurland Oeganda. De urgentie van een gezamenlijke actie is nu cruciaal geworden om de gezondheidsveiligheid van het hele continent te waarborgen.
De situatie kreeg een formele wending toen de Democratische Republiek Congo en Oeganda gelijktijdig Ebola-uitbraken op hun grondgebied aankondigden. In het kader van zijn mandaat, dat hem de leiding over de respons toewijst zodra een epidemie meer dan één lidstaat treft, nam Africa CDC onmiddellijk de leiding over regionale en continentale responsoperaties. Terwijl de voortdurende inspanningen van Kinshasa en Kampala om de ziekte in te dammen worden geprezen, heeft de directie van de organisatie ook haar steun uitgesproken aan Zuid-Soedan voor de reeds genomen preventieve stappen. Het doel is nu om snelle logistieke en medische ondersteuning te waarborgen aan de getroffen landen en aan naburige landen die als kwetsbaar worden beschouwd.
Om deze respons te organiseren, werd een hooggeplaatst consultatief overleg gehouden met meer dan 130 deelnemers, waaronder vertegenwoordigers van risicogebieden, VN-agentschappen zoals de WHO en UNICEF, en belangrijke internationale partners als de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Dit samengestelde forum heeft de onmiddellijke activatie aanbevolen van het Continentaal Incidentondersteuningsteam (IMST). Deze eenheid zal belast zijn met het coördineren van strategische inspanningen op cruciale terreinen, met inbegrip van epidemiologische surveillance, versterking van laboratoria, medische zorg, infectiepreventie en -beheersing, en communicatie naar de lokale gemeenschappen.
Gelet op de ernst van de sanitaire evolutie zijn politieke en technische consultaties op hoog niveau gestart conform de statuten van Africa CDC over de verklaring van een Publieke Gezondheid Noodgeval van Continentale Betekenis (PHECS). De Directeur-Generaal heeft gesproken met de Voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, Mahmoud Ali Youssouf, en met Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Directeur-Generaal van de WHO. Daarnaast is de Emergency Consultative Group (ECG), onder leiding van professor Salim Abdool Karim, in urgente zitting bijeengekomen om de wetenschappelijke aanbevelingen te formuleren over de opportuniteit van het uitroepen van dit continentale noodgeval. Er lopen eveneens gesprekken met de Burundese president Evariste Ndayishimiye, momenteel voorzitter van de Afrikaanse Unie, en met de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa, een voorvechter van pandemievoorbereiding binnen de AU, om de politieke solidariteit rondom deze crisis te versterken.
Als teken van de urgentie heeft de Directeur-Generaal van Africa CDC besloten zijn deelname aan de Wereldgezondheidsvergadering in Genève te annuleren en onmiddellijk terug te keren naar het Afrikaanse continent. Een reis langs de getroffen landen staat zeer binnenkort gepland om rechtstreeks steun te verlenen aan de nationale autoriteiten en om de partners ter plaatse te mobiliseren. Als autonome instelling van de Afrikaanse Unie bevestigt Africa CDC haar volledige inzet om mensenlevens te beschermen en de continentale gezondheidsveiligheidsarchitectuur tegen deze nieuwe uitdaging te versterken.
