19 augustus 2015 blijft een gedenkwaardige datum in de geschiedenis van de Senegalese cultuur. Die woensdag verloor Dakar een van zijn grootste ambassadeurs: Doudou Ndiaye Rose, wiens echte naam Mamadou Ndiaye is. De meester van de sabar overleed op 85-jarige leeftijd na een malaise in het Aristide-Le Dantec-ziekenhuis.
Geboren in Dakar en afkomstig uit een familie van griots, wijdde Doudou Ndiaye Rose zijn leven aan de trommel. Al vroeg maakte hij kennis met de percussie en maakte hij sabar tot zijn favoriete instrument. In de loop der jaren groeide hij uit tot een onmisbare figuur in de traditionele Senegalese muziek en stelde hij zich op als een buitengewoon orkestleider.
Bijgenaamd de “tamboormajoor” en de “wiskundige van de ritmes”, stond hij bekend om zijn vermogen tientallen percussionisten tegelijk te dirigeren en ritmische constructies van grote complexiteit op te bouwen. Zijn kunst overschreed de grenzen van Senegal en droeg er aanzienlijk aan bij om het sabar bekend te maken op grote internationale podia.
Zijn carrière kende tal van prestigieuze ontmoetingen. Doudou Ndiaye Rose werkte onder meer samen met of stond op het podium met internationale artiesten zoals Miles Davis, de Rolling Stones, Peter Gabriel en Dizzy Gillespie. Hij nam ook deel aan grote culturele evenementen, waaronder de viering van de bicentenaire van de Franse Revolutie in Parijs, in 1989.
Zijn naam blijft onlosmakelijk verbonden met grote nationale manifestaties. Zo tekende hij voor zijn stempel op ceremoniën en officiële parades, en werd hij in de loop der jaren een echte instelling op het gebied van percussie.
Zijn talent en oeuvre leverden internationale erkenning op. In 2006 rangschikte UNESCO hem onder de “Levende menselijke Schatten”, waarmee hij de uitzonderlijke rol die hij speelde in de overdracht en het behoud van het Senegalese cultureel erfgoed werd erkend.
Hij was ook een bruggenbouwer. Hij creëerde in Dakar een school voor percussie en vormde meerdere generaties percussionisten. Hij innoveerde ook door een vrouwen-percussie-orkest op te richten, waardoor de trommelkunst buiten de traditionele kaders werd uitgebreid.
Maar op 19 augustus 2015 eindigde zijn eigen ritme. Het bericht van zijn overlijden viel in de namiddag en dompelde de Senegalese culturele wereld in consternatie. De dag daarvoor was hij nog publiekelijk aanwezig bij de begrafenis van zijn vriend en reisgenoot, de percussionist Vieux Sing Faye, die op 18 augustus 2015 was overleden. Exact 24 uur later overleed ook Doudou Ndiaye Rose.
De volgende dag, 20 augustus 2015, bracht Dakar hem een laatste eer. Na het begrafenisgebed werd hij begraven op de islamitische begraafplaats van Yoff.
Elf jaar na zijn overlijden blijft 19 augustus de datum waarop Senegal een legende van de trommel verloor. Maar het ritme van Doudou Ndiaye Rose blijft weerklinken in de sabar, in de orkesten die hij geïnspireerd heeft en in de generaties percussionisten aan wie hij zijn kennis heeft doorgegeven.
