Kunstmatige intelligentie: is er een nieuwe technologische koude oorlog tussen Washington en Beijing?

Kunstmatige intelligentie: is er een nieuwe technologische koude oorlog tussen Washington en Beijing?

19 november 2026

De wereldwijde competitie rond kunstmatige intelligentie markeert een nieuw hoofdstuk in de rivaliteit tussen grote mogendheden, met belangen die voorbij de loutere economische sfeer gaan en rechtstreeks de geopolitiek en de militaire superioriteit raken, legde Gilles Yabi uit aan de APS. Hij is politiek analist en doctor in ontwikkelingseconomie.

Als oprichter en uitvoerend directeur van WATHI, een burgerlijke denktank uit West-Afrika gebaseerd in Dakar, werd hij vooral bevraagd over de wending van de zaak rond Jensen Huang, de CEO van Nvidia, tegen de achtergrond van beschuldigingen van spionage en technologische spanningen tussen de Verenigde Staten en China.

Jensen Huang, genoemd als een sleutelfiguur in de ontwikkeling van Nvidia, werd onlangs gedwongen af te treden als CEO na het uitkomen van een affaire van overspel en spionage die schadelijke gevolgen voor het bedrijf heeft gehad.

Deze zaak illustreert de strategische dimensie die bedrijven krijgen die de technologieën beheersen die essentieel zijn voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, met name halfgeleiders en de verwerkingscapaciteiten.

Hij meent dat Nvidia in dit opzicht een bijzondere positie inneemt vanwege zijn rol in de fabricage van grafische verwerkers (GPU’s), die in ruime mate worden ingezet om AI-systemen te trainen en aan te sturen.

‘Het is niet langer een gewoon privébedrijf. Het is een privébedrijf dat opereert in een domein dat strategisch is. Het is heel duidelijk dat een bedrijf als dit onvermijdelijk zeer onder toezicht staat van staten, en in het bijzonder van de Verenigde Staten. En dat deze leiders, ook in hun privéleven eigenlijk, zeker onder speciale aandacht staan van de staten die met elkaar wedijveren,’ aldus dr. Yabi.

Hij herinnert eraan dat dit bedrijf, volgens sommigen, 90% van de chips produceert die door kunstmatige intelligentie worden gebruikt en die in elk geval de rekenscapaciteit mogelijk maken, onmisbaar voor AI.

Hoewel hij aandringt op het niet verwarren van de twee periodes en erkent dat de vormen van confrontatie zijn geëvolueerd, laat de politieke analist een vergelijking tussen de huidige technologische competitie en de Koude Oorlog niet volledig los. Dit gebeurt vooral via de zoektocht naar dominantie op wetenschappelijk, technologisch en militair vlak die de confrontatie tussen de grote machten ooit kenmerkte.

‘Er is vandaag wel een verschil tussen de huidige context en die van de Koude Oorlog, maar het is duidelijk dat de kwestie van dominantie, de drang naar dominantie hetzelfde blijft,’ merkt de onderzoeker op, en hij stelt dat tegenwoordig deze dominantie zich inderdaad zal afspelen via de controle over kunstmatige intelligentie, de rekencapaciteit erachter, en het beschikken over alle elementen van de toeleveringsketen waarmee een staat en zijn bedrijven dominante spelers kunnen zijn in dit domein.

Kunstmatige intelligentie, een strijdpunt voor militaire superioriteit

De strategische betekenis van deze confrontatie ligt vooral in het vermogen van kunstmatige intelligentie om meerdere sectoren gelijktijdig te transformeren, met name defensie, wetenschappelijk onderzoek en de hightech-industrie, zo wordt gesteld.

Naast civiele en economische toepassingen vormt kunstmatige intelligentie volgens hem een bepalende factor in de voorbereiding van toekomstige conflicten.

Gilles Yabi noemt met name de potentiële toepassingen op het gebied van nucleaire en ruimtevaart, maar ook in de ontwikkeling van autonome wapens, de verbetering van doelbepaling en de robotisering van militaire operaties.

‘Al deze dingen zijn uitermate bepalend voor de oorlogen van morgen en dus ook voor de militaire dominantie,’ zegt hij beslist.

De oprichter en uitvoerend directeur van WATHI is van mening dat de mogelijkheden die deze technologieën bieden de inzetcondities op de slagvelden ingrijpend kunnen veranderen, onder meer door de noodzaak van menselijke aanwezigheid in bepaalde fasen van het gevecht te verminderen.

Hij benadrukt dat militaire macht een wezenlijk onderdeel blijft van de internationale machtsverhoudingen en dat het beheer van geavanceerde technologieën een centraal element vormt van het strategisch denken van de Verenigde Staten, maar ook van China, die hij beschouwt als de enige echte bedreiging van de Amerikaanse hegemonie.

Verwijzend naar een uitspraak van de Russische president Vladimir Poetin uit 2017, waarin werd gesteld dat de macht die kunstmatige intelligentie beheerst de wereld zou domineren, merkt de politiek analist op dat deze bewering nog steeds relevant is in het huidige internationale kader.

‘Ik geloof dat men vandaag deze bewering niet kan tegenspreken,’ besluit hij.

Nadia Vermeer

Nadia Vermeer

Ik ben Nadia Vermeer, adjunct-hoofdredacteur bij AfrikaNieuws. Mijn passie voor journalistiek is ontstaan uit de drang om verhalen te vertellen die verder gaan dan cijfers en feiten, en de mensen en context achter het nieuws te laten zien. Bij AfrikaNieuws wil ik bijdragen aan een eerlijker, rijker en menselijker beeld van Afrika, in de taal van onze lezers.