In het licht van internationale spanningen en de modernisering van nucleaire arsenalen doet het Vaticaan opnieuw een beroep op ontwapening. Woensdag 21 oktober, voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York, presenteerde Mgr Christophe Z. El-Kassis, permanente vertegenwoordiger van het Vaticaan bij de VN, de eliminatie van alle kernwapens als de enige duurzame reactie op de dreiging die zij voor de mensheid vormen.
De vertegenwoordiger van het Vaticaan maakte zich zorgen over de toenemende aandacht voor nucleaire afschrikking in veiligheidsdoctrines. Volgens hem versterken de modernisering van arsenalen en het toenemen van dreigende verklaringen een situatie waarin de vrede berust op de mogelijkheid van massale vernietiging. Hij benadrukte bovendien dat de humanitaire en milieugevolgen van een nucleaire aanval veel verder zouden reiken dan de grenzen van de betrokken landen en meerdere generaties zouden treffen.
Mgr El-Kassis waarschuwde verder voor de risico’s waaraan kerninstallaties blootstaan in oorlogstijd. Hij noemde onder meer de kerncentrale van Zaporižja en de schade aan het containment-systeem van de Tsjernobyl-site in Oekraïne. Een ongeval dat leidt tot een onbeheersbare verspreiding van radioactieve stoffen zou blijvende gevolgen kunnen hebben buiten Oekraïne, waarschuwde hij, en riep hij op tot versterkte bescherming van deze infrastructuren in conflicten.
De toespraak betrof ook de risico’s verbonden aan de integratie van kunstmatige intelligentie en andere opkomende technologieën in nucleaire systemen. De vertegenwoordiger van het Vaticaan onderstreepte de noodzaak om effectief en verantwoordelijk menselijk toezicht te behouden bij beslissingen met mogelijk grote gevolgen.
Op diplomatiek vlak dringt het Vaticaan er bij de staten die over kernwapens beschikken op aan zich te houden aan hun verplichtingen onder het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPT) en concrete vooruitgang te boeken richting ontwapening. Het herbevestigt bovendien zijn steun voor het Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) en pleit voor de effectieve toepassing ervan, evenals voor een bredere toetreding van staten. Het Vaticaan vraagt bovendien om inwerkingtreding van het Verdrag inzake een alomvattend testverbod en het behoud van de bestaande moratoria.
Voor het Vaticaan rechtvaardigt de verslechtering van de internationale veiligheidssituatie geen verhoogd beroep op kernwapens. Integendeel, het maakt dringender dan ooit de zoektocht naar internationale engagementen ten gunste van eliminatie.
