De nieuwe roman van de Senegalese schrijfster Mariama Ndoye, getiteld “Sursis”, moet gezien worden als een verhaal van hoop voor duizenden vrouwen die met kanker te maken hebben, met het doel om de negativiteit rondom deze ziekte te bestrijden.
“Ik heb het geschreven om de negativiteit rondom deze ziekte, kanker, te bestrijden”, zei de schrijfster over haar nieuwste roman, gebaseerd op haar persoonlijke ervaringen met de ziekte.
“Ik weet dat er veel mensen vechten. Dit boek dient om hoop te geven aan degenen die aan deze ziekte lijden. En hen te zeggen: verenigd zullen we winnen, het is geen onoverkomelijk kwaad; men moet willen en erin geloven”, blijft ze overtuigd.
Ndoye sprak met APS in de marge van de lanceringsceremonie van haar nieuwe roman, zondag, in het Senegal-paviljoen van de 18e Internationale Boek- en Didactisch Materiaalbeurs (FILDAK), die maandag werd afgesloten.
De schrijfster gaf aan dat ze moeite had om dit boek te schrijven en lange tijd twijfelde, voordat ze uiteindelijk begon, geleid door haar moed.
“De artsen leveren het onmogelijke tegen kanker. De staat levert grote inspanningen,” maar de strijd tegen deze ziekte betreft “allereerst onszelf en onze naasten”, aldus Ndoye, en riep ze op “iedereen […] om de zieken te steunen, hen niet te ontmoedigen, want iedereen sterft op een dag”.
“Kanker moet ophouden een zwaard van Damocles te zijn”
“Kanker is een ziekte als elke andere. Laten we het etiket van een dodelijke ziekte niet dragen. Het is voor sommigen wel zo, maar dat komt doordat het moment van het leven ten einde loopt. Maar het is niet omdat het kanker is”, benadrukt ze.
De schrijfster, vier jaar geleden gediagnosticeerd met deze ziekte, zegt dat ze stand hield dankzij de steun van haar naasten.
“Zodra de diagnose wordt gesteld, voelt de persoon zich veroordeeld. Waarom? Omdat het waar is dat het een avontuur is. Het vergt middelen, het vergt moed, maar ik zeg vooral dat er steun nodig is”, zei Mariama Ndoye, tevens conservatrice van het Musée Léopold Sédar Senghor in Dakar.
“Maar na vier jaar zeg ik dat ik anderen moet helpen om vol te houden. Want ik ben zelf geholpen geweest”, deed ze haar standpunt uit de doeken.
Op zondag 18 oktober 2026, eind van de dag, samenvallend met de maand gewijd aan de strijd tegen kanker, signeerde de schrijfster haar roman voor veel mensen die haar boek hadden gekocht, met onder meer de volgende vermelding: “Kanker moet ophouden een zwaard van Damocles boven het hoofd van vrouwen te hangen.”
Met haar “arme wapen” die haar pen is, wil ze haar medeburgers uitnodigen om de armen niet te laten vallen, want op een gegeven moment erkent ze dat “inderdaad, men geeft het op, men vraagt zich af wat het nut is van de behandeling, het is zwaar; maar dan ga je verder met vertrouwen, als gelovige”.
“Wij leven allemaal op proef op deze aarde”
Maar meteen wordt de patiënt teruggegrepen door haar naasten die haar steeds herhalen: “ga niet weg, we hebben je nodig, houd vol, eet, sta op, loop.” En dat is wat ons uit de modder helpt.
De auteur van “L’arbre s’est penché” (Edition Eburnie – 2011), die in 2012 de Prix Ivoire voor Beste Franstalige Roman won, roept vrouwen vooral op om vooruit te kijken, hun borsten te controleren en mammografieën te ondergaan.
“Elke maand die voorbijgaat, is er een kleine knobbel, daarna groeit ze, en doet pijn pas wanneer het er al is… Wanneer het kwaad er al is, voelt men de pijn. Het is dus een hypocriete, sluipende ziekte, vergelijkbaar met een krab”, legt de voormalige directeur van boeken en lezen van Senegal uit.
kanker heeft de neiging zich geleidelijk te vestigen en wordt moeilijk te behandelen wanneer het “te veel plaats inneemt”. “Maar ik wil tegen iedereen zeggen dat men eraan kan genezen”, benadrukt Mariama Ndoye, verwijzend naar de hoofdboodschap van haar roman van 131 pagina’s gewijd aan deze ziekte die zij “de Krab” heeft genoemd.
Over de titel van de roman, “Sursis”, meent zij dat die gerechtvaardigd is door de toestand van de mens, allen op proef op aarde. “Het is alsof een uitstel ons is verleend, omdat we allemaal op een dag het leven zullen verlaten.”
De schrijfster van “Sursis” is inmiddels in remissie, vier jaar nadat ze met de ziekte werd gediagnosticeerd, maar het duurt tien jaar om zeker te zijn dat er geen terugval zal zijn, aldus Mariama Ndoye.
Het vergt inderdaad moed om over deze ziekte te schrijven zonder emotie, “om er zonder emotie over te praten, omdat het moeilijk was”, zei ze, toen ze herinnerde aan het moment waarop ze begon met het schrijven van deze roman.
“Men schrijft met tranen”, verklaarde ze, toevoegend dat wat haar heeft aangezet tot het schrijven van deze roman het idee was dat zelfs mensen die niet kunnen lezen, als ze erover horen, kunnen worden geholpen te horen dat de schrijfster op een bepaalde leeftijd aan gevorderde kanker leed, dat zij vocht heeft, met de steun van haar dierbaren.
De schrijfster wilde vooral ook haar dank uitspreken aan degenen die er voor haar waren. “Ik ben hen enorm dankbaar”, zei ze.
“Soms hebben onverwachte mensen, met wie ik geen nauwe band had, zo’n belangrijke rol gespeeld in deze beproeving die ik achter de rug heb, dat ik hen ook dank verschuldigd ben”, vertrouwt ze toe.
