De algemeen directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), Kristalina Georgieva, heeft op woensdag 14 oktober 2026 aangekondigd dat het instituut zijn goede diensten zal inzetten om het dialoog tussen Senegal en zijn schuldeisers, zowel publieke als private, te vergemakkelijken. Sprekend in Bangkok, Thailand, tijdens de jaarlijkse Algemene Bijeenkomsten van het IMF en de Wereldbank, uitte zij haar optimisme over de vooruitzichten van een gezamenlijke en gecoördineerde aanpak van de Senegalese schuldenlast, wiens uitkomst bepalend is voor het herstel van de financiële evenwichten van het land.
Het initiatief komt op een moment dat Dakar zoekt naar een schuldenregeling die aansluit bij zijn aflossingscapaciteit, zonder de ontwikkelingsperspectieven verder te schaden. Door zijn bemiddelende rol aan te bieden, wil het IMF de informatiestroom bevorderen, posities dichter bij elkaar brengen en bijdragen aan een klimaat van vertrouwen tussen Senegal en zijn schuldeisers. Kristalina Georgieva gaf aan met verschillende belangrijke schuldeisers gesproken te hebben en toonde zich vertrouwen over hun begrip van de kwesties. Zij noemde echter geen specifieke deadlines voor de afsluiting van een akkoord.
Het is belangrijk om de reikwijdte van deze tussenkomst te preciseren. Het IMF vervangt niet de regering van Senegal noch de schuldeisers bij de onderhandelingen over de voorwaarden van de schuldenregeling. Zijn rol is het leveren van onafhankelijke economische expertise, de discussies verhelderen met zijn analyse van de financiële situatie van het land en de uitwisseling tussen de partijen vergemakkelijken, zonder namens hen te spreken over welke concessies wel of niet moeten worden gedaan.
Deze aanpak kende al haar eerste vertaling. Op 6 oktober had de Senegalese autoriteiten onder leiding van de teams van het IMF een virtuele informatiesessie georganiseerd voor hun externe schuldeisers. Deze bijeenkomst stelde Senegal in staat de evolutie van zijn economische en financiële situatie te presenteren, de lijnen van zijn hervormingsprogramma en zijn strategie voor de schuldenbehandeling te duiden, met een specificatie van de komende stappen in het proces.
Het doel is een gezamenlijk begrip van de situatie en de verwachte inspanningen te bereiken, binnen een kader waarin publieke en private schuldeisers hun eigen belangen en beperkingen hebben. De diversiteit van de gesprekspartners maakt een nauwe coördinatie noodzakelijk om te voorkomen dat gefragmenteerde onderhandelingen de zoektocht naar een alomvattende oplossing vertragen.
Niet-geopenbaarde afspraken met het oog op een duurzame oplossing
Het dossier vindt zijn oorsprong in de onthulling, in 2024, van publieke financiële verplichtingen die niet correct waren aangegeven. De daaropvolgende controles hebben aangetoond dat de schuldenlast aanzienlijk zwaarder was dan eerder werd voorgesteld, wat ertoe leidde dat het IMF zijn financieringsprogramma met Senegal opschortte.
In oktober 2025 prees Kristalina Georgieva de inzet voor transparantie en het verduidelijken van de staatsverplichtingen. Deze samenwerking opende de weg naar nieuwe onderhandelingen, maar de terugkeer naar een door het Fonds ondersteund programma bleef afhankelijk van corrigerende maatregelen en het verkrijgen van de benodigde financieringsgaranties.
Op 1 september 2026 hebben de diensten van het IMF en de Senegalese autoriteiten overeenstemming bereikt over de hoofdlijnen van een nieuw driejarig programma, met een enveloppe van 2,2 miljard dollar, bijna 1.300 miljard CFA-frank. Dit akkoord op uitvoeringsniveau betekent niet op zichzelf de definitieve goedkeuring van het programma door de directie en de Raad van Bestuur van het Fonds. Het past in een bredere aanpak die gericht is op het herstel van de houdbaarheid van de schuld, het verbeteren van het beheer van de overheidsfinanciën en het versterken van de begrotingstransparantie.
De gewenste behandeling veronderstelt overeenstemming met de schuldeisers over de modaliteiten die de financiële druk op het land kunnen verlichten. Het gaat om het vaststellen van terugbetalingsvoorwaarden die compatibel zijn met de werkelijke capaciteit van de Staat om zijn verplichtingen na te komen, terwijl de financiering van prioritaire uitgaven behouden blijft.
Naast de Senegalese zaak ziet Kristalina Georgieva hierin ook een kans om de doeltreffendheid van internationale inspanningen te testen die gericht zijn op het versnellen van de afhandeling van soevereine schulden. Ze verwees naar de werkzaamheden van de Global Sovereign Debt Roundtable, die schuldenlanden, hun schuldeisers en internationale instellingen samenbrengt om de coördinatie te verbeteren en de onderhandelingen te versnellen. Senegal zou zo kunnen bijdragen aan het evalueren van de capaciteit van het G20 Gemeenschappelijk Kader om snellere en beter afgestemde oplossingen te leveren.
Maar er bestaat een moeilijkheid: de noodzaak om uiteenlopende eisen te verzoenen. De Senegalese autoriteiten moeten een duurzame oplossing verdedigen, terwijl de schuldeisers hun belangen willen behartigen en voldoende garanties voor de betalingsmogelijkheden van het land willen verkrijgen. Het IMF kan helpen deze posities dichter bij elkaar te brengen door een gedeelde interpretatie van de financiële gegevens en macro-economische perspectieven te leveren, maar het kan op zichzelf de uitkomst van de onderhandelingen niet garanderen.
Voor Senegal gaat het eindresultaat van het proces verder dan de relatie met zijn schuldeisers. De last van de schuldenaflossing beperkt de middelen die beschikbaar zijn voor openbare investeringen, infrastructuur, onderwijs, gezondheidszorg en sociale beleidsmaatregelen. Een passende oplossing zou deze druk kunnen verlichten en de staat meer beleidsruimte kunnen geven, op voorwaarde dat de aangetrokken verbintenissen verenigbaar zijn met de mobiliseerbare middelen en de groeivooruitzichten. De directeur-generaal van het IMF heeft opnieuw vertrouwen uitgesproken in het economische potentieel van Senegal en in diens vermogen om de huidige moeilijkheden te overwinnen. Dit optimisme neemt echter de onzekerheden rond het tijdschema, de modalities en de voorwaarden van de gewenste behandeling niet weg. Het succes zal evenzeer afhangen van de kwaliteit van de gevoerde dialoog als van de bereidwilligheid van de partijen om tot een aanvaardbare concessie te komen.
De vooruitzicht van een akkoord hangt af van de capaciteit van de autoriteiten en de schuldeisers om het eens te worden over een realistische financiële traject die de schuldenlast houdbaar maakt zonder het land langdurig in een beleid van begrotingsbeperkingen te zetten. Alleen onder deze voorwaarde kan de schuldenbehandeling bijdragen aan het herstellen van het vertrouwen en aan de herlancering van economische en sociale ontwikkelingen.
