De Pan-Afrikaanse Conferentie over Illegale Financiële Stromen en Fiscaliteit moet voortaan verder gaan dan louter kennisuitwisseling en uitgroeien tot een echt instrument voor de opvolging van de toezeggingen die Afrikaanse staten hebben gedaan, pleitte woensdag in Dakar Gamal Ibrahim, hoofd van de sectie Macro-economische Analyse, Instellingen en Economisch Bestuur bij de VN-Economische Commissie voor Afrika (UNECA).
Tijdens de opening van de veertiende editie van deze bijeenkomst, georganiseerd van 30 september tot 2 oktober onder het thema “Een transformerende agenda voor fiscale rechtvaardigheid in Afrika”, riep hij op om de rol van de conferentie te versterken bij het toezicht op de uitvoering van beleid gericht op het terugdringen van illegale kapitaalstromen en het verhogen van de mobilisatie van binnenlandse middelen.
“De conferentie moet geleidelijk evolueren van een forum dat vooral gericht is op dialoog tot een platform van verantwoording, uitvoering en opvolging,” verklaarde hij. Volgens hem zou deze evolutie het mogelijk maken om regelmatige vooruitgang te meten die door regeringen en instellingen wordt geboekt.
Gamal Ibrahim benadrukte dat de Afrikaanse landen in staat moeten zijn de gevoerde beleidslijnen op het gebied van bestrijding van illegale kapitaalstromen, fiscale transparantie, de mobilisatie van binnenlandse inkomsten en deelname aan discussies over de evolutie van de mondiale financiële architectuur te evalueren.
Deze voorstellen komen meer dan tien jaar nadat het rapport van het Panel van Hoog Niveau van de Unie en de VN-ECA over illegale kapitaalstromen werd gepubliceerd, onder leiding van de voormalige Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki. Dat rapport had bijgedragen aan het plaatsen van illegale kapitaaluitstromen in het middelpunt van de debatten over de financiering van de Afrikaanse ontwikkeling.
Volgens de verantwoordelijke van de UNECA hebben de werkzaamheden van het panel bovendien een intellectuele en politieke basis geleverd voor verschillende initiatieven die sindsdien op het continent zijn gevoerd. Hij noemde onder meer de versterking van de belastingdiensten, de verbetering van het bestuur van de extractieve industrieën, de ontwikkeling van methoden om illegale kapitaalstromen te meten en strategieën voor de mobilisatie van binnenlandse middelen.
Maar ondanks deze vooruitgang blijft Afrika aanzienlijke middelen verliezen via illegale kapitaalstromen, benadrukte hij. Die verliezen treffen landen die geconfronteerd worden met toenemende druk op hun overheidsfinanciën, een hoog schuldenniveau en toenemende behoeften aan financiering voor ontwikkeling.
“De toekomst van Afrika moet steeds meer gefinancierd worden door de rijkdom die Afrika zelf voortbrengt,” verklaarde Gamal Ibrahim, en hij vroeg te zorgen dat deze middelen langer op het continent blijven, bijdragen aan de overheidsbegrotingen en duurzame ontwikkeling ondersteunen.
Buiten het volgen van de toezeggingen pleitte hij voor het versterken van de banden tussen de conferentie en het Panel van Hoog Niveau inzake illegale kapitaalstromen. De conferentie zou zo een regelmatige ruimte kunnen worden voor evaluatie van de uitvoering van de aanbevelingen van het panel, voor het identificeren van nieuwe bedreigingen en voor het bepalen van de prioriteiten van het continent.
Gamal Ibrahim riep ook op om de conferentie te gebruiken als een laboratorium voor nieuw beleid, met name op het gebied van governance van kritieke mineralen, digitale belastingen, transparantie over de werkelijke begunstigden, terugvordering van tegoeden en het inzetten van nieuwe technologieën tegen illegale kapitaalstromen.
Tot slot noemde hij continentale instrumenten zoals de Anti-IFF Policy Tracker, bedoeld om bij te dragen aan het volgen van beleid en toezeggingen in de strijd tegen illegale kapitaalstromen.
Voor de UNECA ligt de volgende stap dus in het omzetten van de verworvenheden in meetbare resultaten. “Laten we deze conferentie niet alleen gebruiken om ideeën uit te wisselen, maar ook om onze collectieve vastberadenheid te vernieuwen, onze samenwerking te verdiepen en resoluut van dialoog naar daadkracht te gaan,” besloot Gamal Ibrahim.
