Gisteren, maandag 5 oktober 2026, leek Dakar op een stad die een feestdag vierde door de overstromingen die alle economische, sociale en bestuurlijke activiteiten lamlegden. De meeste Dakenaars zijn niet naar hun werkplek gegaan, door het gebrek aan vervoer. Het was niet enkel automobilisten die vastzaten op belangrijke aslijnen en grote boulevards die onder water stonden.
De bijzondere neerslag die Dakar trof (op sommige plaatsen tot 142 mm water) heeft aanzienlijke schade aangericht en een groot deel van het stedelijke leven stilgelegd. Bijna heel de regio ligt plat, alsof iedereen met verlof is. Van Diamniadio tot Sandaga! Alle hoofdwegen, grote boulevards, tolwegen en de nationale routes die naar het stadscentrum en naar de industriële zones leiden, zijn sterk verstoord en gekenmerkt door gigantische verkeersopstoppingen. Een onvoorspelbare situatie dwingt veel Dakenaars om af te zien van hun professionele of dagelijkse verplaatsingen. De gezondheidssector ondervindt hevige overlast, aangezien een hoog aantal consultaties buiten de kliniek en geplande ingrepen niet kon worden uitgevoerd. Evenzo in het onderwijsveld waar meerdere instellingen met Franse programma’s ouders hebben geadviseerd hun kinderen thuis te houden vanwege het ontbreken van vervoer voor het ophalen door busdiensten. Een ware zondvloed heeft zich, kortom, over ons hoofd uitgestrekt.
Van de Opvangzone tot de Cité de Captage
Toch wordt regen overal als een bron van leven en vernieuwing gezien. Het voedt de aarde, laat planten groeien en waarborgt het bestaan van mensen en dieren. Er is reden om regen aan te roepen. Vandaar dat onze perceptie van de « overstromingen » genuanceerd moet worden. Want de dreiging van overstromingen is niet per definitie negatief. Pas wanneer een overstroming uitgroeit tot een ramp, betreuren we haar gevolgen. En elke regentijd zullen we blijven klagen over de overstromingen en de menselijke en materiële schade die daarmee gepaard gaat. Want de wildgroei van de verstedelijking laat Dakar snel uitbreiden. Daarom zien we de bezetting van risicogebieden zoals de « Zone de Captage » in Castors als problematisch. Zoals de naam al aangeeft, was de « Zone de Captage » ooit bedoeld om alle regenwater uit de omliggende wijken op te vangen, met name stroomafwaarts van Castors, Liberté 6, Derklé en Grand Yoff. Vandaag is dit gebied uitgegroeid tot het verzamelpunt van bewoners die er een « Cité de Captage » van hebben gemaakt.
Volgens de minister van Binnenlandse Zaken Mouhamadou Makhtar Cissé heeft iedereen een verantwoordelijkheid in deze ramp: « alle problemen komen niet uit de hemel. Want de Staat had toegestaan dat gezinnen zich in dit zogenoemde opvanggebied vestigden, terwijl het juist niet bouwbaar is volgens de definitie. We nemen dit op ons in naam van de continuïteit van de Staat », aldus hij, terwijl hij bovendien de bezetting van ontoepasbare locaties in verschillende delen van het land betreurde.
Slechte coördinatie van regenwaterafvoer
Hoe dan ook ontwikkelt Dakar zich in een kringvormige uitbreiding van het centrum naar de rand (de buitenwijken) en vervolgens langs de hoofdwegen, wat het beeld geeft van een sluipende verstedelijking. Deze stedelijke expansie vereist afwatering- en rioleringssystemen, afvalbeheer, brandweerdiensten en andere basisdiensten; wat helaas vaak ontbreekt. De aanleg van bepaalde stedelijke infrastructuren zoals de Train Express Régional (TER) en de BRT (Bus Rapid Transit) is uitgevoerd zonder diepgaande studies, zonder juiste planning en met een gebrek aan of onregelmatige stedelijke inrichting, wat de overstromingen bovendien heeft verergerd. Want dit soort stortbuien is normaal voor een regenseizoen. Helaas is in Senegal de gebrekkige coördinatie van dit normale regenweer tussen de overheid en de bewoners de oorzaak van stedelijke overstromingen, van extra druk op de rioleringsnetwerken en van vervuiling van de natuurlijke leefomgeving. In dit tempo moeten we ons nog opmaken voor meer dagen die eruitzien als ‘vrijdagen’.
