Geprezen op het filmfestival van Venetië na vijfentwintig minuten staande ovaties, geeft de film stem aan Israëlische militairen en inlichtingendiensten over hoe het leger zijn doelwitten in Gaza kiest. Ministers eisen de ontzetting van het staatsburgerschap van de twee regisseurs.
Het verhaal is dat van een film die zo storend is dat een deel van de Israëlische politieke klasse zijn makers tegen zich in opstand brengt. De Israëlische minister van Cultuur heeft gevraagd het staatsburgerschap van de twee regisseurs van de documentaire « NASA » af te nemen en sprak van verraad jegens de staat. De minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, voegde toe: « Jullie zijn een schande, een bron van verlegenheid voor het hele volk Israël. Verlaat het terrein. » De twee ministers behoren tot de regering-Netanjahu.
Yuval Abraham en Rachel Zor zijn toch onderzoeksjournalisten. Hun film kreeg de speciale juryprijs op de Venetië-filmfestival, na vijfentwintig minuten staand applaus van het publiek. Het portretteert 24 leden van de veiligheidsdiensten en het Israëlische leger, ’s nachts gefotografeerd vanaf de daken van Tel Aviv, met bedekte gezichten en vervormde stemmen. Hun verhaal gaat over de oorlog in Gaza en hoe Tsahal zijn doelwitten selecteert: hoe ze gelokaliseerd worden en hoe het aantal burgers dat mogelijk sterft daarmee berekend wordt.
De titel is een Hebreeuws militair acroniem, « Nezek Agavi », wat « collateral damage » betekent. In de film beschrijft een soldaat gereedschap dat versterkt is met kunstmatige intelligentie en pakt hij potlood en papier om het functioneren ervan te tonen. Hij zegt toegang te hebben tot een volledige kaart van de Gazastrook, gebouw per gebouw, waarop men op elk huis kan klikken om te zien hoeveel mensen bij een bombardement mogelijk omkomen. Heel Gaza is in kaart gebracht: bijvoorbeeld in zo’n appartement, op de vijfde verdieping, weet men wie er woont, hoeveel kinderen hij heeft en wie zijn vrouw is.
Ondervraagd over een mogelijke difference in deze berekening tussen mannen, kinderen en baby’s, antwoordt de militair dat er geen verschil is. Een baby telt als collateral damage. Bij de vraag naar het hoogste cijfer dat hij zich herinnert voor één inslag, zegt hij dat hij niet kan aangeven hoeveel mensen er zijn gedood, « omdat men nooit verifieert », maar dat hij ooit toestemming kreeg voor 500 slachtoffers als collateral damage. Verschillende militairen zeggen het gevoel te hebben te werken in een moordfabriek, anderen noemen het een videospel: men selecteert, bevestigt, slaat toe.
Het Israëlische leger verwierp deze beschuldigingen. Het betwist eerst deze anonieme getuigenissen, waarvan het stelt dat het de identiteit, de juistheid van de verstrekte inlichtingen en de functies van de soldaten niet kan verifiëren. Het verzekert bovendien dat de beslissing tot bombarderen altijd door een mens wordt genomen, nooit rechtstreeks door kunstmatige intelligentie, en dat het aanzienlijke inspanningen levert om burgerslachtoffers te beperken. Ze herinneren tenslotte dat de bloedbaden van 7 oktober 2023 en de honderden Israëlische gijzelaars de militaire operatie hebben ontketend om Hamas uit te schakelen.
Volgens de RTL-columnist ligt wat storend is in de oorsprong van het verhaal: het zijn nu Israëlische soldaten, afkomstig uit het hart van deze oorlog, die beschrijven welke prijs de burgers in Gaza betalen.
