De Bill & Melinda Gates Stichting kondigt aan dat zij de komende twee jaar minstens 1 miljard dollar zal investeren om een eerlijkere toegang tot kunstmatige intelligentie te bevorderen. Deze aankondiging gaat samen met de publicatie van de tiende editie van het Goalkeepers-rapport, getiteld Maak dit tot een prioriteit: AI, gelijkheid en de keuze die we niet kunnen uitstellen. Het document onderzoekt welke voorwaarden nodig zijn zodat AI kan bijdragen aan het verkleinen van de kloof tussen de meest bevoorrechte bevolkingsgroepen en degenen die nog buiten de voorgaande technologische revoluties blijven.
Volgens de stichting is de evolutie van AI niet van tevoren bepaald. De keuzes die vandaag worden gemaakt, kunnen nog altijd bepalen wie van deze technologieën profiteert en hoe snel men toegang krijgt. Bill Gates meent dat de werking van de markt er mogelijk toe leidt dat de tools primair gericht zullen zijn op gebruikers en instellingen die het meest kunnen betalen, waardoor de bevolkingsgroepen met de grootste behoeften mogelijk onvoldoende bediend blijven.
Het rapport identificeert drie prioriteiten. Ten eerste gaat het om het ontwikkelen van hulpmiddelen die in meer talen kunnen functioneren. De stichting benadrukt dat meer dan 90 procent van de data die zijn gebruikt om de eerste grootschalige taalmodellen te trainen uit Engelstalige bronnen komen, waardoor de relevantie ervan voor veel gemeenschappen beperkt blijft. De tweede prioriteit is het ontwerpen van systemen die zijn afgestemd op lokale realiteiten, door de betrokken bevolking te betrekken bij het beheer en de bescherming van hun gegevens. De derde prioriteit betreft opleiding en toegang tot de technologie: artsen, leraren, boeren en ontwikkelaars moeten in staat zijn om AI-tools te begrijpen, te beoordelen en aan te passen aan hun eigen behoeften.
De aangekondigde financiering zal worden verdeeld over verschillende sectoren. Onderwijs en gezondheidszorg ontvangen ieder 40 procent van het budget. In het onderwijs zal de stichting met name inzetten op AI-ondersteunde tutortools en oplossingen die leraren ondersteunen. In de gezondheidszorg zullen de investeringen betrekking hebben op diagnose, klinische besluitvorming, maternale en neonatale zorg, evenals onderzoek naar medicijnen en vaccins. Daarnaast gaat 10 procent naar landbouw, vooral om kleine boeren te voorzien van adviezen die zijn afgestemd op de omstandigheden van hun bodem, gewassen en omgeving. De resterende 10 procent is bedoeld om de digitale infrastructuur te versterken die nodig is voor een meer toegankelijke AI, met name databases in minder vertegenwoordigde talen.
De Gates Stichting roept overheden, technologiegroepen en de andere actoren in de sector op om mee te doen aan dit initiatief. Zij is van mening dat gelijkheid in de toegang tot AI niet vanzelfsprekend voortkomt uit technologische ontwikkelingen en dat dit om bewuste keuzes vraagt op het gebied van investeringen, ontwerp van de tools en het delen van kennis.
