Het Afrikaanse Fonds voor de Circulaire Economie, een fiduciair fonds van meerdere donoren beheerd door de Groep van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (BAD), ondersteunt acht nieuwe landen, waaronder Senegal, bij het ontwikkelen of uitvoeren van hun nationale routeschema’s voor de circulaire economie. Deze tweede cohorte breidt een programma uit dat aantoont hoe de circulaire economie, wanneer deze in publieke beleidskaders wordt geïntegreerd, kan uitgroeien tot een ware motor van economische transformatie.
In het kader van deze tweede fase van het programma van de Nationaal Routeschema’s voor de Circulaire Economie (NCER) zullen Angola, Liberia, Madagaskar en Senegal hun eigen routekaarten opstellen, waarbij zij prioritaire sectoren identificeren, de samenwerking tussen betrokken instellingen coördineren en de strategische richtlijnen afstemmen op hun productiestructuur. Benin, Tsjaad, Ethiopië en Mauritius treden daarentegen toe tot de uitvoeringsfase om hun overheidskaders om te zetten in toepasbare beleidsmaatregelen, gefinancierde programma’s en duurzame institutionele capaciteiten.
« Het continent kampt met een jaarlijks tekort aan ontwikkelingsfinanciering van meer dan 400 miljard dollar. Routekaarten voor de circulaire economie kunnen landen helpen hun nationale productiecapaciteit te versterken en hun prioriteiten om te zetten in investeringskansen », aldus Anthony Nyong, directeur van de afdeling Klimaatverandering en Groene Groei bij de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.
Een aanzienlijk deel van de natuurlijke rijkdommen van Afrika wordt nog steeds onverwerkt geëxporteerd, wat industrialisatie afremt en de werkgelegenheid beperkt. De circulaire economie helpt dit structurele waardeverlies te verminderen door bronnen en hun productieve potentieel binnen de nationale economieën te houden. Zij verlengt onder meer de levensduur van gebouwen en infrastructuur, benut de nevenproducten uit de landbouw in energietoepassingen en brengt secundaire grondstoffen terug in industriële toeleveringsketens.
Deze waardegerichte aanpak en de kansen voor de bevolking passen binnen de ambitie van de Vier Kernpunten van de Bank en de Nieuwe Afrikaanse Financiële Architectuur voor Ontwikkeling (NAFAD): het mobiliseren van meer Afrikaanse kapitaal, het versterken van de continentale financiële markten en het financieren van grootschalige transformatie ten dienste van werkgelegenheid, bedrijven en lokale waardecreatie. Het doel is Afrikaanse economieën in staat te stellen meer waarde uit hun natuurlijke rijkdommen te halen en een groter deel van de baten te behouden, binnen een inclusieve en milieuvriendelijke groei. Routekaarten zetten deze ambitie om in prioriteiten en concrete acties.
De vier landen van de eerste cohorte: Benin, Kameroen, Tsjaad en Ethiopië, hebben al het potentieel van deze aanpak laten zien. De routekaarten hebben geholpen prioritaire sectoren in kaart te brengen, met name in bouw, bosbouw, landbouw, plastics, textiel, verwerkende industrie, energie en water.
In Tsjaad richt de routekaart zich op de creatie van meer dan 25.000 groene banen en een vermindering van 40% van niet-recycleerbaar afval tegen 2035, in zes prioritaire sectoren. « Verre van luxe is dit initiatief een vitale noodzaak voor de toekomst van Tsjaad. Het opent de weg om een economie te diversifiëren die nog sterk van olie afhankelijk is », aldus de Tsjadische minister van Milieu, Hassan Bakhit Djamous.
In Benin lanceerde men in februari 2026 het Actieplan voor de Circulaire Economie, met doelstellingen op tienjarige termijn: een recyclingpercentage van 25%, de inzameling van alle stedelijke afval en de oprichting van 300 circulaire ondernemingen.
Zo vormen de routekaarten een structureel kader voor investeringen. Ze helpen bij het identificeren van sectoren waarin circulaire oplossingen de meeste waarde kunnen creëren, bij het organiseren van de acties die nodig zijn voor implementatie en bij het definiëren van governance-mechanismen die noodzakelijk zijn voor duurzaamheid. 32 Afrikaanse landen hebben gereageerd op de oproep tot belangstelling die door het Fonds voor de Circulaire Economie is gelanceerd voor de tweede cohorte, wat wijst op de toenemende interesse van staten in de circulaire economie en op hun bereidheid robuuste kaders te ontwikkelen die het overheidsbeleid sturen.
Via het Fonds voor de Circulaire Economie, dat ook de Afrikaanse Alliantie voor Circulaire Economie financiert, biedt de Groep van de Bank de benodigde technische bijstand voor het creëren van een gunstig politiek en institutioneel klimaat. Het doel is om de circulaire transformatie van Afrika van ambitie naar uitvoering te brengen.
