Het Afrikaanse Fonds voor de Circulaire Economie, een meervoudig donorfonds beheerd door de Groep van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (BAD), begeleidt acht nieuwe landen, waaronder Senegal, bij het opstellen of uitvoeren van hun nationale routeplannen voor de circulaire economie. Deze tweede cohorte breidt een programma uit dat aantoont hoe de circulaire economie, wanneer zij geïntegreerd wordt in het publieke beleid, kan uitgroeien tot een werkelijk drijvende kracht achter economische transformatie.
In het kader van deze tweede fase van het programma Nationale Routeplannen voor de Circulaire Economie (NCER) zullen Angola, Liberia, Madagascar en Senegal hun eigen routeplannen ontwikkelen, waarbij ze prioritaire sectoren identificeren, de samenwerking tussen de betrokken instellingen coördineren en de strategische oriëntaties afstemmen op hun productie-structuur. Benin, Tsjaad, Ethiopië en Mauritius gaan daarentegen de implementatiefase in om hun overheidskaders om te zetten in toepasbare beleidsmaatregelen, in gefinancierde programma’s en in duurzame institutionele capaciteiten.
« Het continent heeft te maken met een jaarlijks tekort aan ontwikkelingsfinanciering van meer dan 400 miljard dollar. Routeplannen voor de circulaire economie kunnen landen helpen om hun nationale productiecapaciteiten te versterken en hun prioriteiten om te zetten in investeringskansen », aldus Anthony Nyong, directeur van de Afdeling Klimaatverandering en Groene Groei bij de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.
Een groot deel van de natuurlijke rijkdommen van Afrika wordt nog steeds geëxporteerd zonder transformatie, wat industrialisatie belemmert en de creatie van banen beperkt. De circulaire economie helpt dit structurele waardeverlies te verminderen door hulpbronnen en hun productiepotentieel binnen de nationale economieën te houden. Zij verlengt onder meer de levensduur van gebouwen en infrastructuur, maakt gebruik van de nevenproducten van de landbouw in energietoepassingen en brengt secundaire grondstoffen terug in de industriële toeleveringsketens.
Deze waardecreërende benadering en de kansen voor de bevolking vallen binnen de ambitie van de Vier Kardinale Punten van de Bank en de Nieuwe Afrikaanse Financiële Architectuur voor Ontwikkeling (NAFAD): meer Afrikaans kapitaal mobiliseren, de continentale financiële markten versterken en grootschalige transformatie financieren, ten dienste van werkgelegenheid, bedrijven en lokale waardecreatie. Het doel is om Afrikaanse economieën in staat te stellen meer waarde uit hun natuurlijke rijkdommen te halen en een groter deel van de baten te behouden, binnen een inclusieve en milieuvriendelijke groei. De routeplannen geven deze ambitie vorm in prioriteiten en concrete acties.
De vier landen van de eerste cohorte — Benin, Kamerun, Tsjaad en Ethiopië — hebben het potentieel van deze aanpak al aangetoond. De routeplannen hebben geholpen prioritaire sectoren in kaart te brengen, met name in de bouw, de bosbouw, landbouw, plastics, textiel, de verwerkende industrie, energie en water.
In Tsjaad richt het routeplan zich op de creatie van meer dan 25.000 groene banen en een vermindering van 40% van niet-recycleerbaar afval tegen 2035, in zes prioritaire sectoren. « Ver uit een luxe is dit initiatief een vitale noodzaak voor de toekomst van Tsjaad. Het opent de weg om een economie te diversifiëren die nog sterk afhankelijk is van olie », zei de Tsjadische minister van Milieu, Hassan Bakhit Djamous.
In Benin stelt het Actieplan voor de Circulaire Economie, gelanceerd in februari 2026, doelstellingen voor een periode van tien jaar vast: een recyclinggraad van 25% bereiken, de inzameling van alle stedelijke afval garanderen en 300 circulaire bedrijven creëren.
De routeplannen vormen daarmee structurele kaders voor investeringen. Ze maken het mogelijk om de sectoren te identificeren waar circulaire oplossingen de meeste waarde kunnen creëren, de noodzakelijke acties voor uitvoering te organiseren en de governance-mechanismen te definiëren die nodig zijn voor de duurzaamheid. 32 Afrikaanse landen hebben gereageerd op de oproep tot belangstelling die werd gelanceerd door het Afrikaanse Fonds voor de Circulaire Economie voor de tweede cohorte, een teken van de groeiende interesse van staten in de circulaire economie en van hun bereidheid om stevige kaders te ontwikkelen die het overheidsbeleid richting geven.
Via het Afrikaanse Fonds voor de Circulaire Economie, dat ook de Afrikaanse Alliantie voor de Circulaire Economie financiert, levert de Groep van de Bank de nodige technische bijstand voor het tot stand brengen van een gunstig politiek en institutioneel kader. Het doel is om de circulaire transformatie van Afrika van ambitie naar actie te brengen.
