De overgangsautoriteiten in Guinee-Bissau hebben op 30 augustus de kiezers opgeroepen om hun stem uit te brengen bij een referendum over een nieuwe grondwet die het politieke systeem van het land ingrijpend zou veranderen. De bekendmaking gebeurde bij decreet van de overgangspresident, generaal Horta N’Tam, bijna tien maanden na de militaire staatsgreep die president Umaro Sissoco Embaló had afgezet.
Het tekstvoorstel dat ter stemming ligt voorziet in de overgang van een parlementair systeem naar een presidentieel systeem. Als het wordt aangenomen, zal het de prerogatieven van het staatshoofd versterken, die onder meer de premier kan benoemen, de leden van de regering kan aanstellen en over uitgebreid uitvoerend macht beschikt. Deze hervorming werd in januari 2026 unaniem goedgekeurd door de Nationale Overgangsraad (NOR), het wetgevende orgaan dat door de militaire autoriteiten is ingesteld.
De kiezers dienen met ‘ja’ of ‘nee’ te antwoorden op de vraag of deze nieuwe grondwet in werking treedt. De overgangsleiders zijn van mening dat deze hervorming zal leiden tot het beëindigen van de frequente institutionele blokkades die het politieke leven van Guinee-Bissau kenmerken, vaak gekenmerkt door rivaliteit tussen het staatshoofd en de premier.
Dit referendum vormt een belangrijke stap in het transitieproces dat na de staatsgreep van 26 november 2025 is ingezet. Volgens Reuters en AFP staan op 6 december 2026 presidents- en parlementsverkiezingen gepland om een terugkeer naar het constitutionele bestel en naar een civiele macht mogelijk te maken. De overgangsautoriteiten hebben daarnaast bekendgemaakt dat generaal Horta N’Tam niet zal kandideren voor deze verkiezingen.
