- ‘En, hoe was de disco zaterdag?’ Mijn vraag lijkt te verdrinken in de opzwepende tonen van Lucius Banda. Maar nee, toch niet. Mr Mayilosi kijkt vragend op vanachter zijn stapel schriftjes. Ik herhaal mijn vraag. Nee, nog steeds niet. Lachend gebaart Mr Mayilosi dat hij me toch echt niet kan verstaan en swingend loopt hij naar de radio in hoek van de staffroom. Ik schiet in de lach om Mr Mayilosi’s komische danspasjes. Mr Mayilosi steekt zijn duim omhoog en in plaats van het volume te dimmen gaat het nog net een tikje luider. De kleine staffroom galmt, en het golfplaten dak neuriet mee. Het lijkt Mr Mayilosi allemaal niet te deren. Integendeel, op elke beat gaat er ee…

- ‘Lieve pa en ma’, prijkt bovenaan een verder blanco vel. De donkere kringen van zweetdruppels vertellen een verhaal van vergeefse moeite. En dat terwijl er zoveel te schrijven zou moeten zijn. Zeker nu. Matapila leeft immmers weer. De honger van de afgelopen maanden lijkt weer even voorbij. De oogst is van de velden. De maïs ligt in zakken opgeslagen en de vers uitgegraven pindaoogst ligt op de golfplaten daken in de zon te drogen. Gestilde honger maakt het dorpsleven zoveel aangenamer. De donkere blik is verdwenen en het zijn weer stralende gezichten die het dorp vullen. Toch blijven de woorden in mijn pen steken, en dat terwijl er zoveel valt te schrijven. Of zijn het de N…

- Met een gemengd gevoel hang ik op. Het was fijn m’n ouders weer even te spreken, maar tegerlijk heb ik me gestoord aan mijn eigen taalgebruik. De echo in de lijn wreef ‘t er tijdens het gesprek al fijntjes in. Nee, laat ik de feiten maar onder ogen durven nemen! Mijn Nederlands klinkt als dat van een omhoog gevallen snelle yup, doorspekt met Engelse woorden. Iets waar ik ooit grappen over liep te maken heeft zich nu dan in mij vastgebeten! ’s Avonds, met een biertje op de stoep van ons SOS-huisje al terugblikkend op de dag is het al van hetzelfde laken een pak. Nederlands met een flink scheutje Engels, zodat het zelfs voor onze Canadese buurvrouw mogelijk is om een rede…

- Plots zijn de straten van Lilongwe van een nieuwe glans voorzien. De minibusjes, het belangrijkste transportmiddel in de stad, vallen nu eens niet op door suïcidaal verkeersgedrag maar door een compleet nieuw, felgekleurde uiterlijk. Dit alles met dank aan CHISHANGO, de Malawische tegenhanger van DUREX, welke naam dan ook bijna letterlijk van het blik afspringt. Hoewel deze grootsscheepse facelift van de normaliter roestige en rammelende minibusjes-vloot op het eerste gezicht nog als een oprechte poging tot verfraaiing van de Malawische wegen gezien zou kunnen worden, maakt de achterklep een abrupt einde aan deze gedachte. Dit betreft een boodschap over seks, of beter gezegd, veilige sek…

- De zon is nog geen kwartier op, maar doet zijn werk onmiddellijk, en dankbaar vang ik de eerste stralen op terwijl ik de zandweg naar Matapila insla. Ondanks het vroege uur is het leven al volop bezig. Kinderen zwaaien en moeders met grote emmers water op hun hoofd houden even in om te zien wie er langs hen heen rijdt. Dan plots de bekende takkenbossen op de weg. Ik minder snelheid. Een groep mannen zit rustig rondom een lemen huis een stuk verderop. Uit dezelfde richting klinkt het verscheurende geschrei van vrouwen. Wederom een dode. En ook al heb ik geen idee wie het is, het versombert de mooie ochtend. Het genieten wordt gewoon rijden en en niet veel later ben ik thuis waar Mr Chise…

- Dagen werden weken, en nu is het al meer dan een maand geleden dat Mr Banda noodgedwongen de rust van Matapila voor het harde leven van ‘Maula’ heeft moeten verruilen. Naomi’s donkere ogen blijven inmiddels droog maar hebben hun glans verloren wanneer ze voor de zoveelste keer antwoordt dat haar vader nog steeds niet thuis is. Mevrouw Banda richt zich ondertussen op het meest noodzakelijke en reist samen met een groep vrouwen, waaronder mijn collega mevrouw Moyo, dagelijks trouw naar de ‘Maula’ gevangenis in Lilongwe. Zo heeft Mr Banda in ieder geval een fatsoenlijke maaltijd per dag. Buiten Naomi’s doffe ogen en de veelvuldige absentie van mevrouw M…

- 'Natuurlijk zit hij in de gevangenis! Hij heeft een misdrijf gepleegd dus we hebben hem opgepakt en wat er verder gebeurt is aan de rechter.’ Het antwoord van Mr Mvula, de politie hoofdman van Matapila, is duidelijk en duldt geen tegenspraak. Terwijl ik het politiestation weer verlaat bekruipt me een gevoel van schaamte. Wat had ik dan willen horen? Was ik niet gewoon op zoek naar weer een leuk en hilarisch verhaal wat ik vervolgens aan blanke vrienden in Lilongwe zou kunnen vertellen? Op zoek naar een bewijs dat ruraal Malawi toch echt van alle wetten los staat, en dat ik me maar dapper staande houd in die wildernis? Niks sensationeels dus. Het gerucht dat meneer Banda…

- 'Natuurlijk zit hij in de gevangenis! Hij heeft een misdrijf gepleegd dus we hebben hem opgepakt en wat er verder gebeurt is aan de rechter.’ Het antwoord van Mr Mvula, de politie hoofdman van Matapila, is duidelijk en duldt geen tegenspraak. Terwijl ik het politiestation weer verlaat bekruipt me een gevoel van schaamte. Wat had ik dan willen horen? Was ik niet gewoon op zoek naar weer een leuk en hilarisch verhaal wat ik vervolgens aan blanke vrienden in Lilongwe zou kunnen vertellen? Op zoek naar een bewijs dat ruraal Malawi toch echt van alle wetten los staat, en dat ik me maar dapper staande houd in die wildernis? Niks sensationeels dus. Het gerucht dat meneer Banda…

- ‘All weather trading centre’ prijkt er in fraaie letters op de gevel, maar dat is slechts een formaliteit. De enige winkel die Matapila rijk is heeft geen naam nodig. Het is eenvoudig de winkel, Mr Kafuka’s shop, of wellicht ‘Shoprite Matapila’ een gekscherende toespeling op een recent geopend filiaal van een Zuid Afrikaanse supermarkt keten in Lilongwe. Even rustig winkelen is er bij meneer en mevrouw Kafuka niet bij. Een hoge, solide toonbank van bijna een meter breed maakt het gros van het koopwaar onbereikbaar voor de klanten. Opgestapelde zakken rijst, mais, meel en kunstmest vullen de rest van de winkelruimte, en het is vanachter zo’n stapel z…

- Het loonstrookje van het ministerie van onderwijs in Malawi. Trots kijk ik hoe mijn Nederlandse naam tussen de Banda’s, Nkhoma’s, Chikwekwe’s en Moyo’s staat. Toegegeven, mijn naam valt wel wat uit de toon, maar toch, een bewijs dat ik ondanks mijn blanke huid officieel onderdeel ben van het onderwijs district Lilongwe Zuid. Wanneer mijn ogen van de namen naar de eigenlijke salarissen gaan bekruipt me snel een ander gevoel. Mijn maandsalaris van zo’n 130 dollar is bijna drie keer dat van mijn collega’s. Het verschil zit ‘m in de ‘allowances’. De toelages en compensaties in goed Nederlands. Ik moet namelijk wat meer gecompenseerd wo…

- ‘Mbalame?’ herhaal ik op een toon die Evason’s woorden ernstig in twijfel trekt. Dan klinkt weer klinkt een hels piepend gekrijs vanuit de ruimte tussen de balken en het golfplaten dak. Het klinkt alsof een stel muizen vecht om het lekkerste plekje voor een middagdutje. ‘Mbalame kapena mbewa?’ vraag ik nogmaals, en ik leg de nadruk op het laatste woord, muizen. ‘Mbalame’, vogels, houdt Evason vol zonder ook maar op te kijken van zijn strijkwerk. Het idee van een nest vogels onder mijn dak bevalt me weliswaar een stuk beter dan dat van een kolonie muizen, maar toch klopt het niet. Die kleine zwarte, bijna hagelslag-achtige poepjes die ik elke o…

- ‘Nee, we stemmen niet met briefjes!’ Met deze opmerking veegde Mr Kamsenza, het schoolhoofd, de suggestie van Mr Nkhoma resoluut van de tafel. Malawi’s moderne geschiedenis mag dan weliswaar twee nationale verkiezingen ‘westerse stijl’ rijk zijn voor de verkiezing van een nieuw schoolbestuur voor Matipila Community Day Secondary School houdt Mr Kamsenza toch liever vast aan een meer traditionele manier van stemmen. Voor de speciale gelegenheid is er buiten onder de bomen een rij van lessenaars opgesteld voor de observanten en andere genodigden, geheel voorzien van kleedje en vaas met bloemen. Evenals de andere leerkrachten krijg ik de twijfelachtige eer om…

- De afkortingen ‘VSO’ en ‘SOS’ zorgden al voor de nodige onduidelijkheid. Toen ik vervolgens naar de ‘CDSS’ in Matapila verhuisde was de verwarring compleet. Afkortingen zijn toch echt bedoeld om het leven wat eenvoudiger te maken, maar in mijn communicatie met de ander kant van de evenaar bleek het een voortdurende bron van misverstanden te zijn. In de brieven die volgden bestempelde ik ‘VSO’ dan maar als een ontwikkelingsorganisatie, ‘SOS’ werd het kinderdorp of nog beter Lilongwe, duidend op de fysieke plaats van het kinderdorp, en ‘CDSS’ werd Matapila ook een plek die tenminste op een kaart is terug te vinden. Weg d…

- Ik laat het gas los en minder snelheid. Links van me een steile rotswand, en rechts een traag voort kabbelend stroompje. Ik nader de wegversperring snel en het pad is te smal om de motor vlug te draaien. Een stel onbekende mannen staat naast de bamboe versperring. Zo op het oog lijken ze ongewapend, maar een akelig gevoel bekruipt me. Is dit dan waar men het altijd over heeft, en waarom motorrijders zo kwetsbaar zouden zijn? Matapila ligt inmiddels een paar kilometer achter me, en het is nog zeker 10 kilometer tot ik de verharde weg bereikt heb. Ik schakel nog een versnelling lager, klaar om vol gas weg te spurten. De onbekende mannen kijken elkaar aan, en wisselen onderling een paar w…

- Private Schools en Private Clinics schieten als paddestoelen uit de grond. Ze dragen de meest fraaie, vaak in schoonschrift geschreven, namen, wat meestal in schril contrast staat met de miserabele staat van het bewuste gebouw. Brainwave Academy, is net geopend. Strictly English and French spoken staat er verder bij. De schoolbel luidt en kinderen rennen naar buiten. Een waggelend minibusje passeert en verspreidt luid een Bob Marley deun. Daar boven uit klinkt het bekende ‘azungu’, uit kindermonden en toch zeker geen ‘Sir’ of ‘Monsieur’. Dus ook aandacht voor de eigen taal stel ik vast. Het was onder andere de belofte voor gratis onderwijs voor ied…

- Zijn vaal witte hemd valt ruim over zijn vermagerde lichaam. Even slaat hij zijn ogen op. Hij lijkt wat te willen zeggen maar meer dan een zucht komt er niet over zijn lippen. ‘Hoe gaat het?’ probeer ik bij gebrek aan beter. Het blijft stil. Ik stamel nog wat holle woorden om de akelige stilte te doorbreken voordat ik het gordijn weer opzij schuif en weer in de wat beter verlichte woonkamer sta. ‘En?’, vraagt Esmy, de vrouw van Mr Kamsenza het schoolhoofd, hoopvol. Wat kan ik zeggen? Wat wil ze horen?... Lees verder op eigen site, klik hier.

- Met nieuwe energie, maar ook met een gevoel van schuld kom ik na mijn vakantie weer terug in Matapila. De vakantie was heerlijk en ik heb genoten van Malawi. Het koele water van meer Malawi, de verlaten nationale parken en een fantastisch oud-en-nieuw met vrienden. Ik heb dus vooral genoten van wat Malawi de toerist te bieden heeft, en da’s heel anders dan hoe ik van het leven in Matapila geniet. Nu, de eerste maandag in januari ben ik weer terug in Matapila en ik voel me onzeker. Ik vraag me af wat ik tegen m’n collega’s en studenten moet zeggen bij het weerzien na deze weken van afwezigheid. Het ‘hoe was je vakantie?’ is natuurlijk een compleet onzinnige…

- Het maïs is van de velden en ligt in zakken opgeslagen. De aardnoten, ofwel pinda’s, zijn opgegraven en liggen op rieten matten in de zon te drogen. Een enkeling met een huis met een golfplaten dak maakt van de nood een deugd. Hier liggen de pinda’s op het dak droog te bakken. Kinderen hebben lol bij het water halen en springen rond de pomp. Ze hebben hun buik voor de verandering eens goed gevuld. Het is juni namelijk, de oogst is binnen en het hongerseizoen is voorlopig weer voorbij. De droge maand juni kleurt de omgeving langzaam geel. Maar terwijl het landschap verdort onder de Afrikaanse winterzon herrijst Matapila. De gammele kraampjes op de wekelijkse markt waren lang…

- Zonder verder iets te vragen worden enkele van het vet glanzende aardappel partjes met een spatel in mijn richting geschoven. Het plastic bakje met bruin-kleurig aangeklonterd zout volgt dezelfde route. Ondertussen hebben de twee schilknaapjes weer een nieuw gespreksonderwerp over hun emmer met aardappels, een mzungu aan de kraam. Het standaard proefportie smaakt naar meer, en met mijn nog niet vette hand pak ik een tien Kwacha biljet uit mijn zak. De boodschap is duidelijk, en een groter portie wordt uit het met geel schuim bedekte olie naar boven gevist. De friet-venter heeft het plastic zakje al in zijn hand en kijkt me vragend aan. Een knikje is voldoende, en hij laat de dampende e…

- ‘Onzin, daar doe ik niet aan mee! Zou u het dan leuk vinden wanneer onbekende mensen in uw straat lopen om door uw ramen naar binnen te gluren en u aan te staren? Dit is toch geen dierentuin?’ Woorden uit mijn laatste baan in Nederland. Een jonge asielzoeker uit Iran gaf zijn onverbloemde mening over het idee van het asielzoekerscentrum om een open dag te organiseren. Deze Nederlandse woorden gesproken met een Perzisch accent reisden als een erfenis met me mee naar Malawi. Aanvankelijk ervoer ik het dorpsleven als een lange slome romantische film waarin ik zelf een passieve bijrol speelde. In de film kondigden vrolijke vrouwenstemmen op weg naar de waterput het begin van…

- ‘In geval van nood te bereiken via: Radio contact met de politie eenheid in Matapila.’ Ik blader verder in het nieuwe VSO adressenboek en constateer met enige trots dat ik één van de weinige volunteers ben waar zelfs in geval van nood geen telefoonnummer vermeld staat. Een wat naïeve trots weliswaar, erg praktisch is het natuurlijk niet. De politiepost in Matapila, mijn steun in bange dagen. Volgens het VSO adressenboek tenminste, maar ook op een doorsnee maandagmiddag is het er goed toeven. Via het terrein van de politie rijd ik mijn motor naar het gebouw van het landbouwproject. Vanaf het bankje in de schaduw steekt de plaatselijke drie-koppige politiemacht een hand…

- ‘Sir?’ zegt een leerling in de deuropening, ‘u moet onmiddellijk naar de staffroom komen’ en verdwijnt weer even snel als hij gekomen is. Het is niet voor het eerst dat ik een les voor een acute vergadering moet onderbroken. Desondanks hebben de studenten er nog steeds minder moeite mee dan ik. Zij hebben hun spullen inmiddels al bij elkaar gepakt en maken zich op voor een vrij uur. In de staffroom is het debat in volle gang maar valt plots stil wanneer ik geïrriteerd mijn boeken op de lessenaar laat ploffen. Mr Kamsenza, het schoolhoofd, recht zijn rug en veegt de glanzende zweetdruppels van zijn voorhoofd. ‘Er is maïs bij ADMARC’, en bewust laat hij…

- ‘Malawi: het warme hart van Afrika’ prijkt pontificaal in vele reisgidsen. Malawi is tevens de bakermat van het ‘Chichewa’, maar dat is waarschijnlijk iets wat minder tot de verbeelding spreekt. Het is in ieder geval niet iets dat de meeste reisgidsen de moeite waard vinden om veel aandacht aan te besteden. Met een beetje geluk is er een korte woordenlijst, en met nog wat meer geluk is die ook nog eens correct qua spelling en vertaling. Daar blijft het echter bij, en da’s een gemiste kans. Het alom geprezen warme hart ligt namelijk in de taal besloten ‘Chichewa’ is eenvoudig weg de taal van de Chewa stam. De Tumbuka spreken dus ‘Chitumbuka…

- Het schema op het prikbord dicteert het wekelijkse ritme en voegt, sinds het de avond van tevoren niet meer mag, een portie stress toe aan de toch al hectische Hollandse ochtenden van brood beleggen, kinderen uit bed en nog snel een kopje thee voor de TV. De woensdagochtend staat in het teken van de groene GFT-bak, groente-fruit en tuinafval dus, maar koffiedik schijnt er ook in te mogen. Het papier gaat om de week op dinsdags in een bundel of in een doos aan de weg. Batterijen en ander chemisch afval gaan in een soort ‘koffer’ met speciale sluiting die de illusie wekt alsof het een kernaanval succesvol zou weerstaan. Voor het glaswerk moeten we zelf de fiets op gestimuleerd d…

- Het Franse team herken ik onmiddellijk aan haar karakteristieke blauwe shirts. Welk Afrikaans team de tegenstander is ontdek ik pas wanneer ik de kleine lettertjes bovenin het scherm ontcijfert heb. De wedstrijd zit goed in de tweede helft wanneer ik het fastfood restaurantje binnenstap. Zowel de klanten als het personeel zijn aan het scherm gekluisterd. Bestellingen moeten duidelijk even wachten tot na het laatste fluitsignaal. Met nog twintig minuten te spelen leidt Senegal met 1-0. Een tafeltje met blanke bezoekers kijkt beteuterd; Frans waarschijnlijk. Anderen waaien zichzelf wat verkoeling toe met de menukaart, en ook de koks laten de potten en pannen voor wat ze zijn.... Lees…

- ‘Oh, ze is vast al bij de brug waar iedereen is’, Ik bedank Marieke’s collega en meng me in de stroom mensen die zich inderdaad allemaal richting het tromgeroffel bij de brug begeven. Ja, nu schiet het me weer te binnen een aantal studenten zouden de opening van de nieuwe brug met een dansdemonstratie opluisteren. De nieuwe brug is een zwaar betonnen geval over een armetierig voortkabbelend stroompje. Het is een MASAF project. Dat houdt in dat de gemeenschap, in dit geval het SOS Kinderdorp, een aanvraag in heeft moeten dienen bij een regeringsinstantie. Het zou de SOS school beter bereikbaar maken voor de gemeenschap was het argument. Niet dat de SOS school onbereikb…

- Het gerucht gonsde al enkele weken in het ‘expat’ circuit. Maar nu, met de openingsdatum binnen handbereik begint het woord ‘Shoprite’ een magisch gehalte te krijgen. ‘t Is alsof de verlossing nabij is. Alsof de opening van het eerste filiaal van deze Zuid-Afrikaanse supermarktketen in Malawi de wereld voorgoed zal veranderen. Inderdaad, de ‘shopping migraties’ van vele ‘expats’ naar het Zambiaanse Chipata zullen waarschijnlijk tot het verleden gaan behoren. En naast volle, en vooral vele schappen gaat er nu werkelijk een echte snackbar komen, en een kapper die ‘azungu’ haar knipt, een exclusieve modezaak en vele andere…

- Wat is de kans dat die Leger des Heils container met daarin mijn zak afgedragen kleding naar Malawi zou zijn gestuurd? Is er dan een kans dat ik op een dag mijn ‘eigen’ shirt uit een stapel kleding op Lilongwe Market trek? En me vervolgens alsnog schaam dat ik het hele zaakje toen ongewassen in die bak heb gegooid? Zomaar wat vragen die bij me op komen wanneer ik me weer eens een weg baande door de balen kleding die het openlucht gedeelte vormen van de ‘textiel-afdeling’ van Lilongwe Market... Lees verder op eigen site, klik hier.