Pronk: 'Huidige vorm verkiezingen ongeschikt voor Afrika'

  1. Geplaatst op vrijdag 25 januari 2008 - 13:56
    Redactie AfrikaNieuws
    Afbeelding van Redactie AfrikaNieuws
    Bas Vlugt - AfrikaNieuws
    AfrikaNieuws trof voormalig minister en VN-gezant voor Soedan Jan Pronk in Den Haag voor een exclusief interview over de politieke crisis in Kenia. Pronk: "Ik geloof niet dat de Keniaanse bevolking tegen elkaar is opgezet."
    jan_pronk


    Hoe kijkt u naar de situatie in Kenia?
    Jan Pronk: ‘Ik ben daar zeer bezorgd over. Ik ken Kenia inside-out. Ik ben er vele malen geweest waaronder een aantal jaren geleden tijdens de twisten rond Eldoret. Wat zich nu in Kenia afspeelt, is precies hetzelfde, alleen op grotere schaal. Ook toen was het Kikuyu versus Luo en Kalenjin, aangestoken door een machtsstrijd die zich afspeelde in Nairobi.
    Ik geloof niet dat de Keniaanse bevolking tegen elkaar is opgezet, het is niet Rwanda maar dit kan wel totaal uit de hand lopen. Ik zie weinig wijsheid onder de leiders. En het gaat dan niet alleen om Odinga en Kibaki. Om deze leiders bevinden zich mensen die zelf politieke en economische belangen hebben, die op de achtergrond werken en namens de leiders – soms zelfs zonder dat deze het weten – bezig zijn mensen op te stoken. Ik hoop dat er vanuit Afrika zelf kan worden bemiddeld.’

     Wat dat betreft buitelen de initiatieven over elkaar heen…
    ‘Ja maar niet iedereen is even geloofwaardig. Tutu is geloofwaardig. Zuid-Afrika heeft ook enige invloed in Kenia. Kofi Anan is ook geloofwaardig. Van deze initiatieven verwacht ik iets. Kufuor zou ook nog kunnen, want Ghana is een geloofwaardige samenleving en Kufuor is een geloofwaardige politicus.’

    Zowel in Congo-Kinshasa als in Kenia werd veel van de verkiezingen verwacht. Maar het resultaat is vele slachtoffers en presidenten die aanblijven. Is democratie wel geschikt voor Afrika?
    ’Democratie is niet hetzelfde als verkiezingen. Verkiezingen zijn een vorm van democratie. Het is een vorm die wij in het Westen nogal benadrukken. Maar zelfs in het westen hadden verkiezingen pas kans van slagen na heel veel andere kleine stapjes in het proces van democratisering. Verkiezingen zijn daar pas de laatste stap in.
    In Afrika willen we met verkiezingen beginnen. Dat is erg onverstandig want verkiezingen kunnen leiden tot grotere conflicten en tegenstellingen. Soms is het een extra tegenstelling naast bestaande tegenstellingen. Want er moeten politieke partijen worden gemaakt. Dat gaat vaak langs etnische of religieuze lijnen waardoor bestaande tegenstellingen worden geïnstitutionaliseerd. 
    Maar een nuancering is op zijn plaats. Voor landen als Oeganda en Rwanda was ik heel voorzichtig met betrekking tot verkiezingen maar als je ergens iets meer ervaring aanwezig veronderstelt, is het juist Kenia. En daar is het toch mislukt. Dat komt niet alleen door het feit dat er verkiezingen worden gehouden maar doordat groepen machthebbers als ze eenmaal macht hebben gekregen na verkiezingen niet bereid zijn om deze macht op te geven. Dat is een ziekte die je in meer Afrikaanse landen ziet.’

    Hoe ziet u een oplossing? Wat zou Nederland of Europa kunnen doen?
    ‘Afzonderlijke landen als Nederland kunnen nauwelijks is doen. De Europese Unie een beetje. De Afrikaanse Unie iets meer. En individuele invloedrijke Afrikaanse politici als Tutu en Anan ook. Maar een oplossing zal vanuit Kenia zelf moeten komen. Ik ken Kibaki en Odinga persoonlijk. Kibaki was vroeger anders dan nu. Als mensen de macht krijgen, veranderen ze. De Kenianen zullen hen duidelijk moeten maken dat ze verder moeten kijken dan het eigen belang en het belang van de eigen groep.’

    Gelooft u in oplossingen als een coalitieregering of een roulerend presidentsschap?
    ‘Dat zouden mogelijkheden kunnen zijn. Kibaki en Odinga zouden niet tegenover elkaar hoeven staan. In wezen heeft Odinga een paar jaar geleden de weg vrijgemaakt voor Kibaki, zoals de vader van Odinga de weg heeft vrijgemaakt voor Kenyatta zo’n veertig jaar geleden. Mensen vertrouwen er dan op dat ze elkaar ondersteunen en dan worden mensen toch opzijgeschoven en krijg je een groot politiek conflict. Een coalitie met Kibaki als president en Odinga als vice-president of vice versa en mogelijk roulerend - het is allemaal mogelijk maar mensen moeten dan wel bereid zijn om te kiezen voor een creatieve en werkbare oplossing.’

    Bij veel mensen leeft het gevoel dat nu er een politieke crisis is in Kenia, dat de stabiliteit van heel Oost-Afrika op het spel staat...
    'Dat is niet het geval. Er zijn situaties in omringende landen die erger zijn dan in Kenia. In Oeganda zijn de problemen in het noorden nog steeds niet opgelost, van de problemen in Soedan weten we alles van. Ethiopië heeft grote stappen achteruit gezet als het om democratisering gaat - daar heeft het Westen zich weinig van aangetrokken. Somalië is heel slecht. Er is eigenlijk slechts één buurland van Kenia waar het redelijk goed gaat en dat is Tanzania, ook al is daar vanuit het Westen weinig aandacht voor.'

Reacties

  1. Geplaatst op vrijdag 25 januari 2008 16:44
    romanbaatenburg
    Afbeelding van romanbaatenburg


    3 berichten
    Lid sinds november 2007

    Pronk is het kennelijk niet eens met Human Rights Watch die deze week meldde over duidelijke aanwijzingen te beschikken dat politici wel bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten. Kenia is geen Rwanda, een tamelijk open deur. Weet de voormalige VN-gezant wel goed wat er gaande is in de Riftvallei?
    Roman BdJ
  2. Geplaatst op zondag 27 januari 2008 08:32
    Goof de Jong
    Afbeelding van Goof de Jong

    Goof de Jong
    33 berichten
    Lid sinds december 2007
    harare

    Meneer Pronk spreekt zichzelf tegen: hij gelooft niet dat de bevolkingsgroepen tegen elkaar worden opgezet, en even later noemt hij wel het "opstoken" van mensen.
    Ik deel overigens zijn analyse: zodra mensen de macht hebben, (hoofd van de familie, clan - oudste, president) geven ze die niet af, en alle middelen zijn daarbij kennelijk geoorloofd: bedrog, opruiing, geweld. Etnische en religeuze verschillen worden daarbij uitgebuit, en gebruikt als middel. Deze verschillen zijn niet de oorzaak van de conflicten, maar zijn veelal een middel om het gewenste doel (de absolute macht) te bereiken.
    Het is een trieste gevolgtrekking.
    In Zimbabwe staat ons een soortgelijk scenario te wachten bij de a.s verkiezingen in Maart. Het geweld zal er minder zijn, de middelen van Mugabe zijn verfijnder: bedreigingen en martelingen van oppositieleiders, het muilkorven van de pers, het manipuleren van voedselhulp, en het vervalsen van de verkiezingsuitslagen.
    Zimabweanen hebben er een mooie utidrukking voor: "Tine hurombo Africa", wat zoveel betekent als; "we hebben medelijden met Afrika, we lerenleven met de problemen, maar kunnen ze niet oplossen.
    VivoKip in Harare
    Goof de Jong
  3. Geplaatst op dinsdag 05 februari 2008 19:56
    kelele
    Afbeelding van kelele

    Theo Koopman
    5 berichten
    Lid sinds december 2007

    Pronk spreekt zichzelf niet tegen. Het tegen elkaar opzetten van bevolkingsgroepen is iets anders dan het opstoken van mensen. Verder een, helaas, goede analyse van Pronk, die bovendien weinig hoopgevend is voor de (nabije) toekomst. Zoals overal in de wereld zijn politici er niet voor de bevolking, maar slechts voor het eigen gewin en de gehanteerde methode is altijd die, welke 'gebruikelijk' is in het onderhavige land.
    - Het piepende wiel krijgt het meeste vet -