De overtocht van São Vicente naar Santo Antão duurt niet langer dan vijftig minuten, maar als je pech hebt is het in de nauwe zeestraat tussen de beide eilanden knap onrustig, en zet je dan maar schrap, letterlijk. Op drift geraakte bagage schuift woest heen en weer over het dek, en passagiers hangen lijkbleek over de railing of buigen zich over plastic kotszakjes. Maar je kunt het treffen, een volgende keer is de zee spiegelglad, en geniet je van de rustige overvaart. Hoe dan ook, aan het eind ligt de beloning: het verblindend mooie Santo Antão. 

Zomaar twee goede redenen om Kaapverdië te bezoeken: muziek en vis. En niet per se in deze volgorde. Natuurlijk, als je geen vis lust en je wilt tóch naar Kaapverdië is er nog steeds van alles waaraan je je tegoed kunt doen, eieren, fruit, groenten, varkensvlees of een mals stukje jonge geit. En niet te vergeten de traditionele schotel van Kaapverdië, cachupa: kruidig gekookte maïs met bonen, cassave en zoete aardappelen. De goedkope versie is vegetarisch, een duurdere variant wordt geserveerd met kip. Bijna ieder restaurant heeft het op de kaart staan en vers ook nog, want aan de deur hangt een bordje met het tijdstip waarop de volgende lading uit de keuken komt.

En dan de muziek. Het is de Portugese invloed, zegt de een. Onzin, het is Afrika, beweert de ander, en het zal allebei wel kloppen. Muziek is de bindende factor van het leven op Kaapverdië. Mogelijk niet bewust, maar het ís er, in ongecensureerde hevigheid, misschien wel als uiting van een collectief verleden waarin alle gemeenschappelijke kenmerken samenvallen: scheepvaart en piraterij, slavenhandel, kolonisatie en onderdrukking. Zelfs in Rotterdam, waar naar schatting zo"n 15.000 Kaapverdianen wonen, is een netwerk van plekken waar traditionele muziek gespeeld wordt.

De Kaapverdische eilanden werden in 1462 ontdekt door de Portugezen, die er een basis van maakten voor hun Afrikaanse handel. De archipel kreeg daarmee de twijfelachtige eer de eerste permanente Europese vestiging in de tropen te hebben. Kaapverdië werd welvarend door de transatlantische slavenhandel. Niet alleen als tussenstation, maar ook door slaven de eilanden te laten cultiveren: in 1582 werkten 13.700 slaven onder toezicht van slechts 100 blanken. Door de afschaffing van de slavernij halverwege de 19e eeuw ging het economisch bergafwaarts met Kaapverdië, ofschoon Mindelo op het eiland São Vicente dankzij haar diepe natuurlijke haven profiteerde van de opkomst van de stoomscheepvaart. Deze internationale scheepvaart was voor veel Kaapverdianen bovendien de mogelijkheid om elders een nieuw bestaan op te bouwen. In 1975 maakte Kaapverdië zich definitief los van Portugal en werd een onafhankelijke republiek.

Volgens diverse bronnen behoort Kaapverdië met Botswana en Mauritius tot de drie best bestuurde landen van Afrika. Het is een democratie waarin de democratische organen zoals nationale en lokale parlementen en ook de pers onafhankelijk en serieus opereren.

Een groot deel van de bevolking leeft nog steeds in armoede vanwege de droogte en het gebrek aan natuurlijke hulpbronnen. De gezondheidszorg is relatief goed ontwikkeld. De gemiddelde levensverwachting van 74 jaar voor vrouwen (in 2005) en 67 jaar voor mannen behoort tot de hoogste van Sub-Sahara Afrika.

Vooralsnog is Kaapverdië zeer afhankelijk van internationale steun. In 2004 was het totaal aan ontwikkelingshulp 84,3 miljoen euro. Dat is 28,5 % van de nationale begroting van bijna 295 miljoen euro. Nederland trok in 2006 in totaal 9,4 miljoen euro uit voor ontwikkelingshulp aan Kaapverdië.

Klik hier voor de website van Mirjam Letsch.

© Hans de Clercq & Mirjam Letsch | LC Visuals