Mobiele revolutie in Afrika

  1. Geplaatst op donderdag 1 mei 2008 - 12:50
    bartlacroix
    Afbeelding van bartlacroix
    In Kampala word ik aangesproken door een bedelaar. Of ik wat kleingeld heb. Ik voel tevergeefs in mijn zakken naar muntjes en verontschuldig me naar de man. Maar hij is niet uit het veld geslagen en haalt een mobiele telefoon tevoorschijn. Wijzend op z’n mobieltje vraagt hij of ik hem dan misschien wat airtime kan toesturen.

    Onderzoek van ITU (International Telecommunication Union, 2007) laat zien dat Afrika wereldwijd de snelst groeiende markt voor mobiele telefoons is. Eén op de negen Afrikanen heeft een mobiele telefoon en de het gebruik van mobiele telefoons is de laatste 7 jaar jaarlijks gemiddeld met meer dan 50 procent gegroeid. Naar schatting heeft 60 procent van de populatie in Sub Sahara Afrika op dit moment toegang tot een mobiel netwerk en er wordt voorspeld dat dit in 2010 doorgroeit naar 85 procent.

    De belangrijkste functie van mobiele telefonie in Afrika is familiecontact. Mensen wonen vaak ver uit elkaar, de afstanden zijn groot en de wegen zijn slecht. Brieven versturen duurt dagen tot weken, maar een sms-je is zo verstuurd. Mensen in Afrika geven naar verhouding meer aan telecommunicatie uit dan consumenten in industrielanden. Toestellen zijn overal verkrijgbaar vanaf 50 dollar (een gemiddeld maandloon) en op iedere hoek van de straat kun je pre-paid kaarten van $1 of $2 kopen. Waar mensen voorheen soms uren moesten lopen om een boodschap te bezorgen kunnen ze nu een sms-je sturen of even “beepen”.

    Beepen en flashen
    Omdat bellen voor veel Afrikanen te duur is, wordt het toestel vooral gebruikt om te sms-en. Nog goedkoper dan sms-en (zelfs helemaal gratis) is het zogenaamde “beepen” zoals het in Tanzania heet of “flashen” zoals het in Nigeria wordt genoemd. Dit is iemand opbellen, de telefoon over laten gaan en vervolgens ophangen. Afhankelijk van het aantal keren dat de telefoon over gaat, de tijd, plaats, context en relatie tussen mensen worden zo verschillende boodschappen doorgegeven, van “het eten is klaar” tot “ik mis je”.

    De mobiele telefoon is in Afrika naast een statussymbool maar ook gewoon een heel handig gebruiksvoorwerp. Bellen is dan misschien te duur voor veel mensen, een mobieltje is ook heel handig als klok, wekker, agenda, fototoestel en mp3-speler. Vooral het Nokia toestel met ingebouwd lampje is populair als zaklamp voor de donkere Afrikaanse nachten.

    Paraplu dames
    De komst van mobiele telefoon heeft zowel sociale als economische voordelen voor de Afrikanen. Naast familiecontact wordt de mobiele telefoon gebruikt om zaken te doen. Een op de vier mensen in Tanzania zegt dat ze de mobiele telefoon gebruiken om zaken te doen. Zakenlieden die eerst naar de stad moesten lopen kunnen nu met een sms-je rechtstreeks met de afnemer onderhandelen over de prijs of controleren of de nieuwe grondstoffen al geleverd zijn.

    In het Westen beschouwen we mobiele telefoons als iets voor individuen, terwijl in Afrika een mobieltje vaak worden gebruikt door een hele familie, vriendengroep of soms zelfs een heel dorp, de zogenaamde dorpstelefoon. Dit levert allerlei nieuwe bedrijvigheid op. In West Afrika zitten dames met hun mobiele telefoon onder een paraplu tegen de zon aan de kant van de straat. Tegen betaling mag je bij hun even een telefoontje plegen of een sms-je versturen.

    Deze informele verkoop van telefoongesprekken is een van de vele burgerinnovaties rond de mobiele telefoons. De mobiele telefoon is een bron van inspiratie voor micro-entrepreneurs in Afrika. Vele Afrikanen beginnen op de markt een belwinkeltje. Ze verkopen telefoons, accessoires, ringtones en pre-paid kaarten.

    Een probleem is het opladen van de mobiele telefoon, want elektriciteit is niet overal aanwezig. Maar ook hier zit handel in. Op de markt staan kraampjes waar je tegen betaling je mobieltje kunt opladen. Ericsson heeft naar aanleiding van deze ontwikkeling een GSM oplaadunit ontwikkeld die werkt op zonne-energie. Dit nieuwe apparaat kan in een dorp 30 mobiele telefoons per dag opladen en tegelijkertijd 8 telefoons.

    Sms-en vermindert reizen
    Het grootste voordeel van de mobiele telefoon in Afrika is dat er minder gereisd hoeft te worden. Patiënten ontvangen SMS alerts vanuit het ziekenhuis als ze hun medicijnen moeten innemen, zodat ze geen geld en tijd meer kwijt zijn met het reizen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Boeren ontvangen de marktprijzen iedere ochtend voordat ze besluiten naar welke stad ze met hun producten reizen. Werkeloze jeugd in Nairobi ontvangt dagelijks de nieuwe vacatures per SMS op hun mobieltje. Van de studenten in Zuid-Afrika zegt 31 procent de GSM te gebruiken om contact op te nemen met de universiteit.

    In Egypte moeten kleine winkeleigenaren vaak de stad in om inkopen te doen. Nu ze deze bestellingen per telefoon kunnen doen, hoeven ze de winkel niet meer te sluiten. In Zuid-Afrika bellen bouwconstructeurs orders door per mobiele telefoon zodat ze ook niet meer van de werkplaats hoeven. In de sloppenwijken van Kaapstad worden mobiele telefoons gebruikt om elektriciteitskaarten te kopen (prepaid kaarten voor elektriciteit in huis). Je hoeft niet meer in een lange rij te staan. Er wordt een sms-je verstuurt naar de verkoper van elektriciteitskaarten die vervolgens de code van de elektriciteitskaart per sms terugstuurt.

    Veel zakenmannen gebruiken de mobiele telefoon om foto’s te nemen van zakelijke voorstellen. Van huizen, gebouwen tot machines, boten en auto’s. De foto’s worden via telefoon en email naar de potentiële kopers verstuurd. Taxichauffeurs kunnen hun eigen klantenkring opbouwen en kunnen mensen aan hun huis ophalen omdat ze nu via de telefoon bereikbaar zijn geworden. En in Kaapstad zit een bedrijf dat speelgoed maakt. Het bedrijf heeft veel dove werknemers in dienst heeft. Het bedrijf communiceert met de werknemers via sms.

    Mobiele boeren, vissers en slagers
    Boeren worden via de mobiele telefoon op de hoogte gehouden van wat de marktwaarde van hun producten is. Zo zijn ze niet meer aangewezen op de tussenhandelaren. Bovendien zijn ze op deze manier niet meer beperkt tot de dorpseconomie, maar hebben ze aansluiting bij de rest van de wereld.

    Slagers in Oeganda kunnen geen grote hoeveelheden vlees inkopen omdat ze geen koelkast en elektriciteit hebben om het in op te slaan. Met de mobiele telefoon kunnen ze tijdig nieuwe bestellingen doen zodat ze de juiste hoeveelheid vlees op het juiste tijdstip binnenkrijgen.

    Vissers op Mafia Eiland krijgen via de mobiele telefoon informatie binnen over de marktprijs, de weersverwachtingen en informatie over waar de vis zit, hierdoor kunnen ze hun tijd beter plannen. Er zijn ook veel verhalen van vissers die met kapotte motor kwamen te zitten en gered zijn door met de mobiele telefoon te bellen naar hun collega’s op het vaste land.

    Mobiel bankieren met wizz kids
    In Afrikaanse landen zijn bankfilialen of pinautomaten meestal ver te zoeken, maar mobiele telefoons dringen zo langzamerhand door tot iedere uithoek. Wie op het platteland woont, moet vaak grote afstanden overbruggen tot aan het dichtstbijzijnde filiaal. Gecombineerd met hoge transactiekosten en het lage scholingsniveau van veel Afrikanen, leidt het ertoe dat naar schatting vier op vijf mensen in Afrika geen bankrekening heeft. Daar staat tegenover dat steeds meer mensen een mobiele telefoon hebben. In de Democratische Republiek Congo bijvoorbeeld zijn er drie miljoen mobieltjes tegenover 20.000 bankrekeningen.

    Mobiel bankieren via de mobiele telefoon komt al van de grond in Zuid-Afrika en Kenia en de mogelijkheden op de rest van het Afrikaanse continent lijken groot. In Zuid-Afrika heeft het bedrijf Wizzit aanzienlijk succes geboekt in de townships en op het platteland. Wizzit geeft al zijn klanten een Maestrokaart, en klanten kunnen via de telefoon geld overschrijven en met de kaart aankopen doen in winkels. Werkloze jongeren worden ingezet als zogenaamde "Wizz kids" om in de townships en op het platteland klanten te werven en hen het systeem te leren gebruiken.

    Diaspora uit Zimbabwe die in Europa wonen kunnen op de website www.mukuru.com online benzine inkopen voor achtergebleven familie of vrienden in Zimbabwe. Het familielid in Zimbabwe ontvangt een SMS-je met een code die hij of zij vervolgens aan de pomp kan laten zien en waarmee hij dan kan tanken.

    Mobiele reporters
    Nieuwsvoorziening is in Afrika altijd gedomineerd geweest door een kleine elite die beslist welke informatie geschikt was voor de bevolking. Door de mobiele telefoon verspreid informatie zich op dit moment veel sneller in Afrika. Voor het eerst in de geschiedenis beschikken de Afrikanen nu over up to date informatie en kunnen ze hun eigen mening sneller vormen.

    Reporters in Zuid-Afrika, Ghana, Mozambique en Kenia worden door de Stichting Africa Interactive Media uitgerust met een geavanceerde mobiele telefoon. Zij doen verslag vanuit hun regio, door met hun mobiele telefoon nieuwsitems te fotograferen en filmen. Met een druk op de knop kunnen de reporters het nieuws uploaden naar de website van www.voices-of-africa.com.

    Het vrijelijk, niet gecensureerd uitwisselen van meningen bevordert de onderlinge communicatie en daarmee het democratisch proces en kan daardoor in Afrika stevig bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van bestuur. Met een mobiele telefoon kun je verslag doen vanuit een plek waar een cameraploeg normaal niet komt.

    Mobiele telefoon is de PC van Afrika
    Gebrek aan informatie is een groot probleem in veel ontwikkelingslanden. Kranten zijn vaak pas verkrijgbaar als ze al enkele dagen oud zijn en op het platteland zijn in de meeste gevallen helemaal geen kranten verkrijgbaar. Boeken zijn niet te krijgen en goede bibliotheken een zeldzaamheid. Televisie is slechts in steden beschikbaar en voor de meeste mensen onbetaalbaar. De belangrijkste bron van informatie in de meeste ontwikkelingslanden is mond op mond en radio. Met de komst van mobiele internet hebben mensen in Afrika ineens toegang tot alle informatie, op ieder tijdstip, op iedere plek.

    De mobiele telefoon is de PC van Afrika. Mobiele telefonie verbetert in Afrika niet alleen de basis infrastructuur voor gezondheid, onderwijs en veiligheid maar het is ook het vliegwiel voor economische groei en ontwikkeling. De grote uitdaging is de toegang tot mobiele telefonie voor rurale gebieden. De mobiele telefoons kunnen een belangrijke rol kunnen spelen in de zelfredzaamheid van extreem arme Afrikaanse regio's. De impact van de mobiele telefoon in Afrika zou wel eens groter kunnen zijn dan in het Westen waar iedereen voor de komst van mobiele telefoon al door middel van de vaste lijn op elkaar aangesloten was. The future in Africa is mobile.

Reacties

  1. Geplaatst op vrijdag 02 mei 2008 00:52
    Roxysound
    Afbeelding van Roxysound


    2 berichten
    Lid sinds januari 2008

    Interessant artikel. Verder geen aanvullend commentaar. En dat zegt ook iets over de kwaliteit van dit artikel (naar mijn smaak). Dankjewel!

Reageren?

Wilt u reageren? Daarvoor moet u eerst inloggen rechtsbovenaan het scherm. Heeft u nog geen account? Registreer dan eerst hier.