Joost Bos over journalistiek en Orania in Zuid-Afrika

  1. Geplaatst op donderdag 10 januari 2008 - 17:52
    SvJ
    Afbeelding van SvJ
    10 januari 2008
    Emmi van den Boom

    Joost Bos

    “De laatste keer dat ik in Afrika was, heb ik onderzoek gedaan naar de San. De San is een stam van oerbewoners van het Kalahari gebied. Vroeger waren zij heersers in hun gebied, maar nu zijn ze een afgezonderde stam die in de marge leven.”

    Joost Bos (28) is freelance journalist en hij werkte mee aan de televisieserie Van Dis in Afrika. Acht jaar geleden vertrok hij voor de eerste keer naar het continent van de rode aarde. Hij studeerde aan Rhodes University in Grahamstown en deed drie jaar later mee aan een project van het Nederlands instituut voor Zuidelijk Afrika (NiZA) en kwam op die manier een krant in Zuid-Afrika terecht, The Sowetan in Johannesburg. “Dat was een aparte ervaring. Ik was de enige blanke op de redactie. Ze noemden mij ook blanke. Ik begreep toen hoe gastarbeiders zich in Nederland moeten hebben gevoeld. Je zou er graag bij willen horen, maar je blijft toch altijd een beetje een buitenstaander.”

    Ondanks zijn solo positie als blank redactielid, kon Joost zich prima redden in het journalistieke leven in Zuid-Afrika. “Ik heb niet veel problemen gehad tijdens het maken van verhalen in die tijd. Eigenlijk alleen dezelfde problemen zoals die hier in Nederland ook voorkomen.” Volgens Joost is de journalistiek in Zuid-Afrika niet heel anders dan de journalistiek in het westen. “Ik merkte juist dat de lijntjes naar hoge ambtenaren vaak korter zijn dan in Nederland. Meestal kwam ik heel gemakkelijk ergens binnen.”

    Orania
    Voor HP/De Tijd schreef Joost een verhaal over Orania, een dorpje waar een groep Afrikaners afgezonderd van de rest van Zuid-Afrika leeft in een poging hun cultuur te behouden. Orania ligt in de Karoo, aan de Oranjerivier. Joost: “Het is een bizarre plek. Enerzijds voelde ik mij daar ontzettend welkom. Ik werd met open armen onthaald omdat ik van ‘hetzelfde bloed’ ben. Anderzijds is het ongelooflijk om te zien dat mensen zó ver gaan in hun idealen. Ik geloof niet dat afzondering de enige en meest effectieve manier is om je cultuur te beschermen. Ik wil niet zeggen dat alle inwoners om dezelfde reden naar Orania verhuizen. Een groot deel van de zevenhonderd inwoners is daar naar toe getrokken om de criminaliteit en werkloosheid in de steden te ontvluchten. Ze zijn weliswaar Afrikaner, maar dat feit is niet het belangrijkste. Hun kinderen kunnen hier veilig spelen en op straat lopen. Dat is ze meer waard dan hun cultuur.”

    Door zijn interesse in en kennis over Orania werd Joost gevraagd om mee te werken aan de serie Van Dis in Afrika. “De redactie had het idee om een aflevering te maken waarin identiteit centraal stond. Deze gaat over de Afrikaners en de San, twee stammen die vroeger heer en meester waren in de regio, en nu in de marge leven. Ze hebben mij toen gevraagd om hier research naar te doen.”
    Joost deed voorinterviews en zocht uit welke mensen interessant en geschikt waren voor het programma. “Als schrijvend journalist was dat even wennen, want voor televisie is het niet alleen belangrijk dat een persoon deskundig is, maar ook goed kan vertellen en duidelijk praat.”

    Andere liefde
    Uiteindelijk kwam er meer bij kijken dan alleen onderzoek doen en de crew begeleiden. “De crew was minimaal, dus ik moest vaak voor chauffeur spelen. Ik vond het wel allemaal hartstikke leuk om mee te maken hoor!”, vertelt Joost lachend. De vraag of Afrika het enige continent is waar hij in geïnteresseerd is, brengt een glimlach op zijn gezicht. “Nee. Ik ben vorig jaar in Amerika geweest. Ik dacht dat ik het verschrikkelijk zou vinden, maar ik vond het fantastisch! Het was heel erg mooi en ik heb daar echt genoten. Over een paar maanden vertrek ik naar Japan voor een paar verhalen, daarna moet ik weer naar Amerika. Ik heb daar ontzettend veel zin in. Maar Zuid-Afrika blijft fantastisch, ik ben verliefd op dat land. Alhoewel, hoe meer ik naar Zuid-Afrika kijk als journalist, hoe minder die liefde wordt. Het is een deels verziekte maatschappij waar het verleden ongelooflijk veel haat, afgunst en onwetendheid heeft veroorzaakt.”

Reacties

  1. Geplaatst op zondag 13 januari 2008 02:49
    SvJ
    Afbeelding van SvJ

    School voor Journalistiek
    94 berichten
    Lid sinds januari 2008
    Utrecht

    Leuk interview/verslag en zo kan ik nog eens teruglezen wat hij precies allemaal vertelde over zijn avonturen, ook handig ;).
    Gr. Andreke
  2. Geplaatst op zondag 13 januari 2008 17:53
    Marcel
    Afbeelding van Marcel


    2 berichten
    Lid sinds januari 2008

    Interessant, Emmi! Ik hoop dan ook dat de uitzending van Van Dis in Afrika van vanavond over Orania gaat.

    Joost zei: "Ik werd met open armen onthaald omdat ik van ‘hetzelfde bloed’ ben."
    Ik ben benieuwd van wie hij dat gehoord heeft: of misschien kan hij in de hoofden van de Oraniërs kijken. Ik ben er twee keer geweest: de eerste keer in 2006 en de tweede keer in 2007. Als Orania bezoek krijgt van een filmploeg of een delegatie , of gewoon van belangstellenden, dan worden zij allemaal vriendelijk en met open armen ontvangen. Er heerst schijnbaar een vooroordeel over Orania: in juni 2007 kregen ze bezoek van een soortgelijke gemeenschap nabij Pretoria: Eersterust. Het is een kleurlingengemeenschap. De kleurlingen waren heel verbaasd te merken dat de Oraniërs zo vriendelijk en geïnteresseerd waren in deze bezoekers.

    Orania is inderdaad een dorp waar kinderen veilig over straat lopen, maar het dorp is zeker niet afgezonderd, of geïsoleerd. Er komen heel veel bezoekers, er worden rondleidingen georganiseerd, er komen filosofen op bezoek, Orania organiseert internationale congressen over identiteit, enz. enz. Er gebeurt meer dan in en gemiddeld Nederlands dorp. Ze hebben alleen hun huidskleur tegen.

    In ieder geval ben ik benieuwd waar de Van Dis-aflevering dit keer over gaat!
  3. Geplaatst op maandag 14 januari 2008 11:52
    Alie
    Afbeelding van Alie


    5 berichten
    Lid sinds januari 2008

    Goed stuk Emmi. Je hebt hem nog flink veranderd nadat ik hem gelezen had.
  4. Geplaatst op dinsdag 15 januari 2008 14:25
    Emmi
    Afbeelding van Emmi

    Emmi van den Boom
    5 berichten
    Lid sinds juni 2007
    Utrecht

    Hoi Marcel,
    Bedankt voor je reactie. Ik ben zelf nooit in Orania geweest, dus ik kan er zelf niets over zeggen. Maar dit is wat Joost mij vertelde, dus daarom heb ik dit opgeschreven.
    Ik ben ook erg benieuwd naar de Van Dis aflevering over Orania, volgens mij zou dit aflevering 4 of 5 zijn. Maar dat weet ik ook niet precies zeker.
    Groeten, Emmi
  5. Geplaatst op woensdag 16 januari 2008 18:49
    Marcel
    Afbeelding van Marcel


    2 berichten
    Lid sinds januari 2008

    Dag Emmi,

    Ik weet ook niet hoe de uitzending zal zijn. In de VPRO-gids staat er echter een vraaggesprek met hem waarin hij zegt over het bezoek aan Orania: "Eerst alles beleefd aanhoren, en 's nachts bijten in je kussen". In de eerdere afleveringen was hij weer lovend over de oorspronkelijke cultuur van de Zoeloes en de andere zwarte volkeren, en vond hij het jammer dat ze veel cultuur verloren hadden aan het toerisme en de apartheid.
    Het lijkt er weer op dat ook Van Dis een zwak heeft voor oorspronkelijke culturen, maar niet voor de oorspronkelijke culturen van mensen met de verkeerde huidskleur (blank).

    Maar misschien oordelen we te vroeg. De uitzending is nog niet geweest. Het zou me echter niets verbazen. Terwijl we hier wel te maken hebben met een volk dat een voor Nederlanders een bijzondere taal spreken en veel voorouders met ons delen.

    Emmi, veel succes met de site, in ieder geval! Ik lees er graag in.

    Groeten,

    Marcel.
    Marcel wijzigde dit bericht op 16-01-2008 18:56 met 19%

Reageren?

Wilt u reageren? Daarvoor moet u eerst inloggen rechtsbovenaan het scherm. Heeft u nog geen account? Registreer dan eerst hier.