Productie en prijs

In de weides die gezamenlijk door de dorpelingen gebruikt worden om het vee te laten grazen, zoeken de magere koeien, schapen en geiten naar het groenste gras. De afgelopen maanden hebben de dieren maar weinig voedsel gehad, aangezien het korte regenseizoen in maart grotendeels uitbleef. Naast het probleem dat de boeren dankzij de droogte weinig eetbare gewassen op het land hebben kunnen verbouwen, bestaat erook het gevaar dat het vee het niet kan uitzingen tot het einde van het regenseizoen, wanneer de weides weer groen zullen zijn.

Inmiddels zijn het dan ook niet meer alleen de dieren die moeite hebben met voedsel te vinden; door de stijgende voedselprijzen, ernstige erosie en niet economische landbouwmethodes kunnen de komende maanden miljoenen Ethiopiërs in hongersnood belanden volgens de VN. In de afgelopen maanden is mais al meer dan drie keer zo duur geworden en de prijs van tef, het hoofdingredient voor de ‘injera’, een soort zure pannekoek en hoofdonderdeel van de Ethiopische maaltijd, is meer dan verdubbeld.

Reactie overheid

Terwijl de Ethiopische overheid vaak verweten is in dit soort crisissituaties een te trage reactiesnelheid te hebben, zijn er dit keer in korte tijd een reeks maatregelen getroffen. Zo heeft de regering besloten de export van granen tijdelijk stop te zetten om het voedsel binnen de landsgrenzen te kunnen verdelen. Een tweede maatregel is het heffen van een extra 10% belasting op luxegoederen, om zodoende extra tarwe subsidies voor de armste bevolking te kunnen verstrekken.

Toch is dit volgens Oxfam Africa nog niet voldoende; in de afgelopen decennia heeft de overheid volgens hen te weinig geinvesteerd in infrastructuur, waardoor het moeilijk is granen en voedsel van het platteland naar de steden te vervoeren en materialen en techniek vice versa. Een ander groot probleem is dat het platteland nauwelijks gemoderniseerd is en kan worden, vanwege een gebrek aan een electriciteitsnetwerk en communicatiemiddelen. Aangezien meer dan 80% van de bevolking op het platteland woont is de voorgenomen voedselhulp dankzij de eerder genoemde beperkte infrastructuur, ook erg moeilijk op de plaats van bestemming te krijgen.

Een andere belangrijke oorzaak van het voedselprobleem, dat tot nu toe te weinig aangepakt wordt, is de erosie. Overal in het land zijn de ontboste hellingen te zien en de weilanden waar de ondergrond weg is gespoeld en er alleen nog rotsen en stenen over zijn gebleven. De kennis om het land duurzaam te verbouwen die in de loop der tijd verloren is gegaan, wordt te langzaam verspreid en herbebossingsprojecten komen maar moeilijk op gang. Slechts de bomen die beschermd worden op het land van de kerk zijn verzekerd van een lang en volgroeid leven.

Buitenlandse hulp

Niet alleen de beleidsmakers proberen de crisis te bestrijden, ook het WFP (het Wereld Voedsel Programma van de Verenigde Naties) heeft zijn beleid aangepast. Het programma kocht tot voor kort graan en andere voedselproducten voor een relatief lage prijs op, onder andere om de boeren een mogelijkheid te bieden snel cash te krijgen voor hun landopbrengsten, maar het heeft deze aankopen nu stopgezet, zodat er niet onnodig voedsel voor een lage prijs het land uit verdwijnt.

Doordat Ethiopië na de hongersnoden in de jaren tachtig gegarandeert kan zijn van snelle buitenlandse hulp, is er twijfel ontstaan of de overheid zelf wel voldoende en snel genoeg reageert op de berichten dat er 6 miljoen kinderen in ondervoedingsgevaar verkeren. En dat terwijl er in Ethiopië zo’n 4 miljoen mensen al permanente voedselhulp krijgt.

Het aantal mensen in Ethiopië dat volledig afhankelijk is van voedselhulp is in de afgelopen maanden schrikbarend gestegen, maar het aanbreken van het regenseizoen biedt gelukkig nieuwe mogelijkheden om tot een oplossing van het voedselprobleem te komen.