- De spot is in Ghana het middelpunt van het sociale leven. Met een kom palmwijn in de hand wordt er bijgepraat. Over de naderende verkiezingen bijvoorbeeld. Door mannen, want vrouwen hebben het te druk. Op de vroege ochtend, na een wandeling naar de Wli waterval in de oostelijke Volta regio van Ghana, vraagt mijn gids Jerome of ik wel eens een lokale palmwijnbar heb bezocht. Een uitje dat ik echt niet mag missen, volgens hem. Ook op dit tijdstip van de dag, de vroege ochtend? vraag ik betwijfelend. Zeker. Volgens Jerome is elke tijd een goede tijd om een lokale spot (bar) van binnen te zien. We rijden het stadje Hohoe binnen over een brede weg van rood stof en stoppen eerst bij een…

- In Tanzania worden ratten opgeleid tot mijnenspeurder. Ze leren ook explosieven ruiken en tubercolose herkennen. Het is zeven uur ’s ochtends. Vin Diesel, Castro, Lee Perry en Garvey wachten rustig af terwijl de trainers zich verzamelen bij de truck voor de poort van de landbouwuniversiteit van Morogoro. De zon staat nog laag en het is koel. Veilig opgeborgen in hun kooien in de truck worden ze zo meteen naar de trainingsvelden gereden. Daar staat hun de dagelijkse training te wachten, die ‘HeroRats’ van hen zal maken. De truck trekt op en laat grote stofwolken achter op de onverharde weg. ‘Because landmines stink and rats smell really well’ staat er op d…

- Ze liegen en manipuleren, ze stelen en vullen hun zakken. De aantijgingen tegen politici zijn bijna dagelijkse kost in de Tanzaniaanse media. Het begon afgelopen jaar met het Richmond- schandaal. Het Amerikaanse bedrijf Richmond werd ingehuurd om verlichting te brengen in de Tanzaniaanse elektriciteitscrisis. Het bedrijf zou noodaggregaten leveren, maar had zijn zaken pas op orde toen de crisis voorbij was. Ondanks de wanprestatie werd het contract tussen de overheid en Richmond verlengd tegen betaling van zeker 100.000 dollar - per dag. Toen de media toespelingen begonnen te maken op een verband tussen bepaalde politici en het bedrijf, werd er een overheidscommissie aangesteld om de…

- In het dorpje Daboya in Noord-Ghana kun je van begin tot eind zien hoe een fugu, een smockkleed wordt gemaakt. Leuk voor toeristen, dachten ontwikkelingsorganisaties SNV en NCRC. Samen werken zij er aan een toerismeprogramma waarbij de hele gemeenschap profiteert van de inkomsten. Ondanks de toerismeplannen, is Daboya moeilijk te bereiken. Je komt er alleen door met een kano de Volta rivier over te steken. Grote juten zakken worden in de smalle kano geladen, dan fietsen en kippen en uiteindelijk mensen. Aan de overkant van de rivier is er geen teken van wat dan ook voor toeristische faciliteiten. De toegang tot het dorp ziet er niet erg aantrekkelijk uit, met hopen vuilnis aan de kant van…

- In een voormalig slavenfort op Zanzibar treden nu jonge en oude Afrikaanse muzikale sterren op. Hordes toeristen én Zanzibari komen op dit muziekfestival af. Uit het oudste bouwwerk van Stone Town, het imposante openlucht fort, klinkt muziek. Taxichauffeurs verdringen zich voor de ingang, wachtend op klanten, en aan de zijkant van het fort schuifelen drommen mensen langs eetstalletjes met visspiezen en ‘Zanzibar pizza’. Het Old fort stamt nog uit de tijd dat Arabieren en Europese ontdekkingsreizigers druk handel bedreven op het ‘specerijeneiland’ voor de kust van Tanzania. Portugezen legden de eerste stenen van het fort, begin 18e eeuw. Arabieren maakten het af…

- Terug in Tanzania. Maar voor even dit keer, een korte vakantie. Maar wat is het leuk om weer Kiswahili te horen, door de nauwe straatjes van Stone Town op Zanzibar te zwerven, een Savannah te drinken op het strand in Dar. We zijn ook al snel weer terug in de African way of life. Nooit gaat hier iets volgens plan. Maar gaat het mis, dan is een oplossing zo gevonden. We hadden een schitterend reisplan dat ons van Zanzibar via Selous (het grote wildreservaat in het zuidoosten van het land) naar Mbeya en vervolgens door naar Tukuyu zou brengen. Na aankomst in Selous blijkt dat de geplande route niet vervolgd kan worden door te vroege en te hevige regen, die de wegen onbegaanbaar heeft gema…

- Het muskietennet is een simpel maar effectief strijdmiddel tegen malaria. In Tanzania steeg het netgebruik de afgelopen jaren door een succesvol publiek privaat partnerschap. "Smartnet heeft ervoor gezorgd dat netten overal verkrijgbaar zijn tegen een lage prijs. Dat is veel duurzamer dan gratis distributie." “Wij hebben er een gekregen”, vertelt een schoolmeisje in blauw-wit uniform en een wit hoofddoekje. En haar vriendinnetjes? Die ook, knikken ze, gratis en voor niets. Het gaat over muskietennetten die door het Amerikaanse President´s Malaria Initiative (PMI) werden uitgedeeld op het eiland Zanzibar. Vóór de gratis distributie waren goedkope netten al wi…

- Afgelopen week was het de week van Voice Over, een week waarin zoŽn veertig mensen uit (voormalige) conflictgebieden in Nederland waren om hun visie te geven op internationale samenwerking. Ik sprak tijdens de week met een paar jonge mannen uit Sierra Leone en Liberia. Zij waren hier met één grote vraag: "Waarom gaan al die internationale troepen massaal naar plekken waar ze niet gewenst zijn, zoals Irak en Afghanistan, terwijl wij wíllen dat ze komen, maar ze onze landen juist verlaten?" De mannen maken zich zorgen. De oorlog in hun land is voorbij, maar "de werkloosheid en corruptie zijn nog net zo dramatisch als voor de oorlog. Als hier geen verandering in komt, hoeft e…

- Wat kan een warme douche fantastisch zijn! Zeker als de buitentemperatuur de 10 graden niet haalt (’s avonds) en het ‘lekker fris’ doorwaait in de badkamer met raamopeningen van muskietengaas, zonder glas. Dat geluk (van een warme douche) valt me helaas niet elke dag ten deel. Maar wanneer mijn kamer vol rook staat van het vuurtje onder de waterketel aan de achterkant van het hotel, dan weet ik dat het feest is! Het kou kleumen was een extra 'bummer' in de eerste weken in Tukuyu, waarin ik me af en toe sowieso al ellendig voelde. Maar daarna ging het er allemaal toch weer wat rooskleuriger uitzien. Ja, de board neemt af en toe beslissingen die we niet kunnen begrijpen. Maar d…

- Ben inmiddels alweer bijna twee weken in Tukuyu. Weken waarin leuke, minder leuke en ronduit frustrerende momenten zich in hoog tempo hebben afgewisseld. In eerste instantie was het natuurlijk hartstikke leuk om weer terug te zijn. Het blijft een schitterend gebied met vriendelijke mensen. Maar daarna.... Bij aankomst op het kantoor van de theeboerenassociatie was de bovenverdieping tot mijn verbazing geheel opgeknapt. Was er een paar maanden geleden nog geen geld om het uiterst magere salaris van de ‘office staff’ wat te verhogen, nu blijkt er dus wel geld te zijn voor de nodige kantoorvernieuwingen. En niet te vergeten voor de ‘allowances’ die board members opstrijken met een record a…

- Dit achtergrondartikel over de theeboerenassociatie verscheen in 2005 in het NRC Handelsblad Fluctuerende prijzen op de wereldmarkt en slecht betalende afnemers: boeren in ontwikkelingslanden staan er meestal machteloos tegenover. In Rungwe, een regio in Zuidwest-Tanzania, zijn de theeboeren er in geslaagd deze situatie te keren. ‘Chai Yako!’, roept de voorzitter van de boerenassociatie. Een dertigtal theeboeren zit opeengepakt op wankele houten bankjes. Ze steken hun vuisten de lucht in en antwoorden gedreven: ‘Chai Yako!’ De kreet galmt meerdere malen door het kale, bakstenen gebouwtje. ‘Jouw thee’, betekent het, maar het is ook het eigenmerk van de associatie. Een merk waar de…

- juli 2006 - De nieuwste uitvinding in Tanzania is een fiets. Niet zomaar een fiets maar de Smarty Hardy, een fiets waarmee boeren hun producten makkelijk kunnen vervoeren en die ook kan dienen als ambulance voor mensen, of voor dieren. ‘Het grote probleem van boeren in Tanzania is het transport van hun producten naar de markt’, legt Smart Hardy manager Morton Erbs uit. Een auto of een truck kan een kleine boer niet betalen. En kon hij dat wel, dan zijn de wegen in een groot deel van Tanzania te slecht om te berijden met een auto. De fiets biedt dus uitkomst en wordt gebruikt om van alles te vervoeren, van agrarische producten tot mensen. De Smarty Hardy is een speciale fiets. Hij kan tw…

- december 2006 - De eerste ‘development fee’van Rungwe Tea & Tours is uitgereikt aan de dorpen! Voor elke toer wordt Rungwe Tea & Tours betaald door de toerist. Wij betalen op onze beurt de gidsen en de dorpen weer. Het bedrag voor de dorpen bedraagt zo’n 40% van de prijs van een toer en wordt gespaard in het ‘development fund’ voor het dorp. Twee keer per jaar wordt dit geld uitgekeerd in goederen. Cement bijvoorbeeld om een klaslokaal te bouwen. Afgelopen week deden we dus onze eerste ‘betalingsronde’ langs de dorpen. We begonnen in Mbeye, het dorp dat de meeste toeristen en dus het meeste geld had ontvangen. Maar ook het dorp waar we de meeste problemen zijn tegengekomen. Van e…

- mei 2006 - De theeboerenassociatie in Rungwe, Mbeya District in Tanzania is begonnen met een cultureel toerisme programma; Rungwe Tea & Tours. Het programma biedt een speciale Tea Tour waarbij bezoekers de ‘shamba’ (boerderij) van een kleine theeboer bezoeken, een wandeling maken over de grote Rungwe theeplantage en ten slotte een rondleiding krijgen in de lokale theefabriek. Naast de Tea Tour biedt Rungwe Tea & Tours ook halve- of hele dag trips naar een van de kratermeren, vulkanische bergen en watervallen die Rungwe rijk is. In de nabije toekomst zal het mogelijk zijn een speciale ‘Monkey Tour’ te ondernemen, die toeristen meeneemt naar Mount Rungwe (2,960m) om de recent ontd…

- Ik ben terug in Tukuyu! Maar laat ik eerst eens een kleine introductie schrijven. Het is misschien niet duidelijk wat ik hier precies doe en wat ik heb gedaan, ook al omdat een aantal weblog entries van het afgelopen jaar verloren zijn gegaan bij het overzetten van de oude naar de nieuwe site. In 2005 vertrok ik samen met Yurry, mijn man, naar Tanzania voor VSO (Voluntary Services Overseas). Hij ging werken als finacieel adviseur voor een theeboerenassociatie, ik ging mee als 'accompanying partner' en zou ter plekke aan de slag gaan als freelance journalist. Dat verliep allemaal prima maar al snel wilde ik me toch wat actiever mengen in de gemeenschap. Als reisleidster voor Saw…

- 30 maart 2006. 13.700 kilometer zit erop. Nog 2.500 kilometer te gaan. Yannick en Marie-Helene Billard vertrokken in mei 2005 vanuit hun woonplaats Chambery in Frankrijk aan een fietstocht naar Zuid Afrika. Het afgelopen jaar fietsten ze door Roemenië, Bulgarije, Turkije, Syrië, Jordanië, Egypte, Sudan, Ethiopië en Kenia. Inmiddels zijn ze beland in Zuid Tanzania, waar ze een dag pas op de plaats maken om een fair trade partner te bezoeken. 'Het doel van onze fietstocht is om aandacht te vragen voor de ongelijke verhoudingen tussen noord en zuid", legt Yannick uit. 'We richten ons daarbij met name op fair trade, dat in onze ogen een eerste stap naar het opheffen van de on…

- 28 juni 2007. Weer thuis en bijna weer weg, dus de Afrika blog kan weer 'geactiveerd' worden. Nu ga ik dit keer slechts voor een maandje naar Tukuyu, maar toch. Eerst maar eens over het 'weer thuis'-gedeelte. Vanuit Ethiopië vlogen we eind april naar Schiphol. Ik was er van overtuigd dat ik vol zou schieten bij het zien van (schoon)ouders, zussen en vrienden na twee jaar, maar nee. Gek genoeg leek het net alsof we van een lange vakantie thuiskwamen. Al staat er dan meestal niet een hele delegatie op je te wachten op Schiphol. Het voelde eigenlijk heel gewoon om iedereen weer te zien. Geen dramatische toestanden dus waarbij we mensen emotioneel in de armen vielen, maar…

- 17 april 2007. Inmiddels voor de laatste keer heel even terug in Tukuyu. Reizen door Malawi en Mozambique was fantastisch, maar ook erg, eh, noem het maar vermoeiend. Het begon al op de eerste dag (14 maart). In plaats van vroeg in de ochtend te vertrekken zoals verstandige mensen zouden doen, vertrokken wij pas laat in de middag. We moesten natuurlijk nog een laatste keer rennen op de theeplantage, wat laatste mails versturen, een laatste keer dag zeggen tegen Backy en pups, enzovoort. Vlak na vertrek komt Yurry erachter dat hij zijn credit card kwijt is. Laten liggen in de pinautomaat in Mbeya! Dat verlies moesten we maar nemen, als we die dag uberhaupt nog de grensovergang wilden hal…

- Vang een muis, kook 'm, leg 'm te drogen in de zon en voilà: je snack is klaar om met huid en haar verslonden te worden. In Malawi koop je dit culinaire hoogstandje zó aan de weg. Per stok waaraan een muisje of vijf is gespiest. Helaas zijn de muizen niet het hele jaar door verkrijgbaar. 'Na de oogst zijn er muizen in overvloed", vertelt een politieagent op straat. Wie snel genoeg is, vangt dan makkelijk tientallen muizen per dag. Buiten het seizoen zijn de muizen schaars, of in ieder geval te moeilijk te vangen. Jammer, vinden vele Malawianen. Gekookte en gedroogde muizen zijn een niet te versmaden lekkernij.

- 16 maart 2007. Ons contract zit erop, twee jaar zijn voorbij gevlogen en het is tijd om afscheid te nemen. Vorige week vond de afscheidsceremonie van RSTGA plaats. Eindelijk mochten wij eens plaatsnemen achter die felbegeerde 'high table". Om 10 uur zou het feest beginnen. We wisten natuurlijk wel beter, en gingen om 11 uur, waarna we nog een uur moesten wachten totdat alle gasten binnen waren. En toen was het zitten en luisteren naar de vele speeches. Wel op een leuke manier: de helft werd op een typische Nyakyusa-manier (van de lokale stam) al zingend voorgedragen. Het hoogtepunt van de middag was het geven van de cadeaus. Alle gasten komen dan in een lange slinger dansend n…

- 16 maart 2007. Al bijna twee jaar in Tanzania, en nog steeds niet gewend aan de regels van het op visite gaan. Laatst werden we uitgenodigd door een kennis. We komen in zijn huis en worden met vele 'karibu"s" welkom geheten en in de woonkamer 'neergezet". Vervolgens lijkt het hele gezin verder te gaan met waar ze mee bezig waren, terwijl wij daar zitten. Nu is het altijd weer leuk om rond te kijken in een typisch Tanzaniaans huis, zoveel mogelijk kalenders aan de muren, zoveel mogelijk banken en stoelen tegen de vier muren gezet, maar we komen om te 'socialisen" met onze gastheer en –vrouw, toch? Dan zit je daar dus en vraagt je af of men bij nader i…

- 1 maart 2007. En dan (als vervolg op het 'ietwat negatieve" berichtje hiervoor) zijn er weer momenten dat het allemaal de moeite waard is. Zelfs een busreis van 20 uur naar de andere kant van Tanzania. De acht gidsen van Rungwe Tea & Tours en ik gingen op veldstudie-trip. Op het programma stond een promotierondje in Arusha, een tweedaagse training met de gidsen van het cultureel toerisme programma in Mto wa Mbu en een koffietoer bij de boeren in Moshi. Als een stelletje kinderen op schoolreis gingen we op weg. "s Ochtends vroeg de bus in: Foto"s vóór de bus, naast de bus, in de bus. Onderweg bij een stop bijna een van de gidsen kwijt. 'Mzee" Ngala, de…

- 15 februari 2007. Soms denk ik wel eens dat het hele idee van een stelletje Europeanen laten werken in Afrika als vorm van ontwikkelingswerk absurd is. Zo heel af en toe word ik namelijk geconfronteerd met situaties die me doen geloven dat je hier he-le-maal niets mee bereikt. 'Onze" manier van dingen doen is zó anders, de doelen die we stellen, de manier waarop we communiceren. Alles waar je in je werk mee te maken hebt, staat mijlenver af van de manier waarop de mensen hier dingen aanpakken. Dit keer liep ik daar tegenaan door een discussie die Yurry en ik hadden met de directie over salarissen van de 'staff". Er was een kleine salarisverhoging voorgesteld voor 20…

- 7 februari 2007. Vorig weekend bij de Maasai op bezoek geweest. Aan de compleet andere kant van Tanzania dan waar de stam zijn wortels heeft, staan we opeens midden in een Masai gemeenschap. Wel is het iets anders dan we ons hadden voorgesteld. De helft van de Masai, allen duidelijk herkenbaar aan de grote gaten in hun oren, loopt hier inmiddels in doorsnee burger-outfit. De groep heeft zich definitief gevestigd in het dorp. Na de tocht van noord Tanzania naar het uiterste zuiden, is het trekken voor hun nu verleden tijd. Ole heeft een stenen huis gebouwd en groeit zelfs verschillende gewassen. Zeer on-Masai, want traditioneel gezien leven ze van hun vee en wonen ze in hutten van koeienm…

- 18 januari 2007. Om half zeven "s ochtends ging gisteren mijn telefoon. Net op het moment dat ik uit bed ben en mijn mobiel heb bereikt, wordt alweer opgehangen. Dat betekent hier: bel me terug. Negen van de tien keer ken ik de nummers die ik terug moet bellen helemaal niet. En dat is ook nu weer het geval. Laat maar zitten dus. Wie me zonodig moet spreken, mag daar best zelf een paar shilling aan besteden. Een uur later zie ik twee sms berichten: 'Nipigie tafadhali", bel me alsjeblieft. Een geweldige vinding van VodaCom die hun klanten gratis dit bericht laten versturen. Ik bel en krijg Ole aan de lijn. Hij heeft gehoord dat Rungwe Tea & Tours zijn dorp kan helpen om…