Recensie, film op TV op 29 maart 2007, door Louise Cornelis
 
Gisteren was de tweede uitzending van het Afrika-vierluik in Holland Doc op de VPRO-televisie. Dit keer was de camera gericht op een Nederlander, op Koert Lindijer, die woont en werkt als correspondent en schrijver in Nairobi. We zien hem in zijn huis (hij noemt het 'kraal") een telefoonbericht over de burgeroorlog in Oeganda inspreken voor uitzending op Radio 1.
 
Maar dat is maar zijn halve leven. Want waar Corinne Hofmann de blanke Masai was, zo is Lindijer de blanke Samburu: de andere helft van zijn leven is met die nomaden, waarin hij een tweede familie heeft gevonden.
Anders dan Hofmann past het Samburu-leven Lindijer als een tweede huid. Dat was het meest verwonderlijke aan de hele documentaire: Lindijer beweegt zich tussen de Samburu-krijgers en –herders alsof hij één van hen is. Hij onthoudt zich er bijvoorbeeld van om het beter te weten dan zij, dus om ze te 'helpen" of te 'ontwikkelen". Daar is al genoeg schade mee aangericht.
Hij accepteert hun manier van leven, ook al ziet hij ook de nadelen ervan. De manier van leven van de Samburu"s staat bijvoorbeeld onder druk door droogte en overbegrazing, en nog steeds gaan maar een paar kinderen naar school. De zoons die herder worden, hoeven dat niet.
Maar de kennis van het gebied, het vee en de natuur van deze mensen is onovertroffen, en die zou veel beter ingezet kunnen worden – als de regering daar maar oren naar had. Maar nomaden zijn marginale groepen. Het is dus maar de vraag of er over een paar jaar nog Samburu"s zijn.
Lindijer leeft zo in twee werelden: in Nairobi met zijn vrouw en kinderen; bij de Samburu"s als één van hun groep. Dat is zijn antwoord op de eenzaamheid en individualisering die hij in Nederland aantrof.
 
Hij is niet de enige met zo"n dubbelleven, want één van de Samburu"s maakte de omgekeerde overstap: die werkt een deel van het jaar als reisleider voor safari"s. De spagaat tussen traditioneel en modern lijkt hen beiden geen moeite te kosten – en dat werd mooi verbeeld in deze documentaire, die vooral harmonie uitstraalde. De harmonie bijvoorbeeld van rustig wandelende giraffes met op de verre achtergrond in plaats van bergketens wolkenkrabbers...
Lindijer lijkt op zijn plaats in Kenia, en zijn respect en liefde voor de Samburu"s is zichtbaar en voelbaar. Toch liet het me achter met een paar vragen. Wat als Lindijer een vrouw geweest was, zoals de blanke Masai? Is die gemeenschapszin dan nog zo prettig?
 
En hij kan dat wel lid van de groep zijn, en niet de enige met een dubbelleven, maar hij schrijft ook óver de groep. Dat onderscheidt hem toch van alle anderen. Hij is niet alleen deelnemer, maar ook observeerder. Maakt hem dat niet toch tot buitenstaander?
 
Louise Cornelis
 
Klik hier voor de weblogpagina van Louise Cornelis.