Het Nederlandse dorp in Accra


  1. ‘Hoe kan het schoolbestuur weten hoeveel leerlingen er het komende jaar zullen zijn?’ vraagt de vader van een nieuwe leerling. ‘Dat kunnen we wel ongeveer inschatten.’ legt de voorzitter uit. ‘We weten min of meer wie er blijft en wie er vertrekt. Daarnaast bellen we met enkele bedrijven. We wisten bijvoorbeeld al maanden dat jullie zouden komen.’ Welkom in het Nederlandse dorp in Ghana.

    Voor nieuwelingen in Accra is het meestal een verrassing dat er in Ghana zoveel Nederlanders wonen. Op de Nederlandse school zitten rond de 75 kinderen, van groep 1 tot de laatste klas VO, die één middag in de week Nederlands onderwijs volgen. Waarschijnlijk wonen er een kleine duizend Nederlanders in Ghana. Dat is weinig vergeleken bij de ruim tienduizend geschatte Ghanezen in Nederland, maar is toch een opvallend groot aantal in een ver land.

    Misschien zijn er zoveel Nederlanders in Ghana omdat Nederland hier ooit vanuit enkele forten langs de kust handel dreef. Ruim drie eeuwen betrekkingen vormen wellicht ongemerkt een gebaand pad. Maar een rationeel antwoord op de grote aanwezigheid lijkt er niet te zijn.

    De KLM vlucht die Accra elke dag met Amsterdam verbindt helpt mensen over de streep trekken om naar Ghana te verhuizen. Maar waarom vliegt KLM juist op Ghana? Misschien omdat het Engels sprekend is, of omdat er veel Ghanezen in Nederland wonen en veel Nederlanders in Ghana? Of is het omdat Ghana een van de grootste cacao producerende landen is en Amsterdam de grootste cacao haven van de wereld heeft, of komt het ergens door betrekkingen die de koningshuizen onderhouden?

    Ongeveer twintig Nederlanders en enkele Belgen zitten op kleine roodgeverfde stoeltjes in een lokaaltje van de Nederlandse school in de chique wijk Cantonments. Snel wordt de vergadering afgewerkt. Twee bestuursleden vertrekken, twee nieuwe worden voorgesteld. Er zijn geen moeilijke beslissingen. Alles is positief. Het pand waarin de school sinds twee jaar is gevestigd geeft geen problemen. De onderwijzeres die er boven woont heeft het naar de zin. Het ruime appeltje voor de dorst is wéér aangegroeid. Na een klein uur kan de gemeenschap zelfvoldaan aan het bier en de wijn.

    ´Het is lang geleden dat ik zoveel Nederlanders bij elkaar zag!´ laat de nieuw aangekomene zich ontvallen. Veel Nederlanders? Wacht maar tot de Koninginnedag receptie! Dan komen overal vanuit Ghana Nederlanders in alle soorten en maten naar Accra om zich de feestelijk verstrekte haring en drank goed te laten smaken. Dan pas zie je goed hoeveel aantrekkingskracht Ghana blijkbaar op Nederlanders uitoefent.