Rechtstreeks kritiek leveren op een deputy minister van Media en Informatie, diezelfde minister horen zeggen dat hij overbodig is, de redactie binnenwandelen van de tot de staatsmedia behorende krant The Herald, zonder gevaar voor arrestatie discussieren over politiek in lokale bars... het kan allemaal in de Zimbabwaanse hoofdstad Harare. Voor twee weken de verblijfplaats van deze Nederlandse journalist-op-vakantie.

'De situatie is minder erg dan iedereen denkt', zei een Nederlandse kennis tegen ondergetekende toen die hem vorige week vertelde dat hij vakantie kwam vieren in Zimbabwe. Een week later kan de journalist-op-vakantie niet anders dan die uitspraak bevestigen. Vulde hij bij aankomst op de luchthaven veiligheidshalve toch maar niet zijn werkelijke beroep in op het visaformulier, enkele uren later in de hotelbar bleek die geheimzinnigheid nergens voor nodig.

OK, de bezoeker verkeerde in het gezelschap van gelijkgestemden. Alhoewel. De journalisten met wie hij de ene na de andere ijskoude halve liter Lion (Zimbabwaans bier) weghakte, bleken te werken voor The Herald, een van de nationale kranten die bekendstaat als pro-Zanu-PF (de partij van president Mugabe). Omdat hij het zaakje niet helemaal vertrouwde, hield de Nederlander zich toch maar op de vlakte. Toen de Zimbabwaanse collega's hem bij het afscheid uitnodigden de volgende morgen mee te gaan naar de redactie, wist de journalist-op-vakantie niet m,eer wat hij ervan moest denken.

'Dutch government turns down Tsvangirai', kopte The Herald de volgende morgen op haar voorpagina. Een geweldige binnenkomer maar niet heus voor een Nederlander, dacht ondergetekende voor vertrek naar de redactie. Zijn vrees voor problemen werd opnieuw niet bewaarheid.

Het met lege handen wegsturen van Tsvangirai door JP en Koenders was weliswaar het onderwerp van gesprek , zowel in als buiten de redactie, maar de 'tegenvaller' (immers: kwam het de pro-Zanu-PF gezinde krant niet heel goed uit dat dezelfde oppositieleider die ooit aandrong op het instellen van de sancties tegen Zimbabwe nu het deksel op de neus kreeg van zijn 'vrienden'?) was ook aanleiding voor grappen.

'Nederland wil natuurlijk eerst de rekening vereffenen van het volpension dat het Tsvangirai gaf in de Nederlandse ambassade in Harare' en 'Met deze 'dutch treat' van Tsvangirai doet Nederland zijn naam weer eer aan als land van zuinige mensen', klonk het vaak.

In een poging af te rekenen met dat vooroordeel, liet de journalist-op-vakantie zich door een collega van The Herald gidsen naar de beste patisserie van Harare. Uit het uitgebreide assortiment taarten en gebakjes in de koelvitrine liet de Nederlander de Zimbabwaan een keus maken. De rijkelijk gevulde doos met lekkers, die in no-time leeg was, viel in zeer goede aarde.

Daarna kreeg de bezoeker een stapel in kartonnen schutbladen gebonden Zimbabwaanse kranten overhandigd. 'Als je meer informatie nodig hebt dan horen we dat graag,'' luidde het. Dat laatste hield verband met het feit dat de Nederlander tegenover zijn Zimbabwaanse collega's had laten vallen dat hij wilde uitzoeken hoe het was gesteld met de veranderingen onder de nieuwe 'all inclusive' regering van Zanu-PF (Mugabe) en MDC (Tsvangirai) in Zimbabwe.

Tot zijn verbazing bevonden zich tussen de kartonnen schutbladen niet alleen de tot de staatsmedia behorende kranten maar ook de als redelijk onafhankelijk geldende Zimbabwe Independent. Kortom: een schat aan informatie waarvan de buitenlander dankbaar gebruik maakt tot het eind van zijn vakantie.

Nog maar net bekomen van die eerste ervaring met het 'nieuwe' Zimbabwe, beleefde de Nederlander woensdagavond (10 juni 2009) de tweede. Of hij zin had mee te gaan naar een bijeenkomst in de landelijke persclub in het hoofdstedelijke Amassador Hotel, vroegen de collega's van The Herald en The Sunday Mail. Het zou een avond worden om nooit te vergeten.

Bij aankomst was de vroegere eigenaar van The Daily Mirror aan het woord (Mugabe verbood deze krant in 2007). Hij discussieerde met de in groten getale aanwezige journalisten, die hij vertelde dat ze hun verantwoordelijkheid dienen te nemen en niet langer moeten meewerken aan de polarisatie binnen de media (die bestaat uit twee kampen: pro Zanu-PF en pro MDC).

De journalisten wezen elkaar met de vinger maar ook de oude en nieuwe regering. Van die laatste was Jameson Timba aanwezig. Hij beloofde bij zijn aantreden als deputy minister van Media, Information and Publicity , in februari dit jaar, de persvrijheid in Zimbabwe te herstellen. De journalist-op-vakantie werd aan hem voorgesteld, mocht vragen stellen en zelfs kritiek leveren.

Tot zijn verrassing hoorde de Nederlander de bewindsman zeggen dat hij eigenlijk overbodig is en dat er geen ministers van informatie meer horen te zijn in het nieuwe Zimbabwe. Op de vraag of de minister de daad bij het woord voegt, liet hij weten dat binnen enkele weken The Daily News, de enige onafhankelijke krant in Zimbabwe die in 2003 door Mugabe werd gesloten, aan haar tweede leven begint. ,,By the way,' zei de deputy minister daarna, ,,be carefull for that journalist over there, he is a spy.'' Toen de verbaasde Nederlander de bewindsman vervolgens vroeg of hij nu gevaar liep te worden gearresteerd, antwoordde Timba: ,,No, I am here.''

Wordt vervolgd!