Fred Hoogervorst: De Afrikaanse olifant


  1. Tekst en foto's: Fred Hoogervorst
    Fotograaf Fred Hoogervorst maakte prachtige foto's van de Afrikaanse olifant in het Kruger National Park, Zuid-Afrika en het Amboseli National Park in Kenia.
    The savanna elephant Loxodonta Africana playing with water. Photo: Fred Hoogervorst
    De olifant is bekend als het grootste landzoogdier. Olifanten bereiken een hoogte van 3-4 meter, ze wegen bij geboorte al ong. 120 kg en volwassen mannelijke olifanten wegen tot 6000 kg, vrouwtjes rond de 3500 kg. Olifanten leven in hechte familiegroepen, met het oudste vrouwtje aan de leiding.

    Ze doorkruisen hun leefgebied in kuddes van 15 tot 25 dieren. Ze kunnen rennen met een snelheid van 40 km per uur en maken daarbij nauwelijks geluid op hun kussenachtige voeten. Olifanten kunnen ca. 60 jaar oud worden. Het grootste probleem voor de olifant in het moderne Afrika is : ruimte. Door de aanhoudende groei van de menselijke bevolking rest er steeds minder land aan de olifant.

    Als jonge mannen volwassen zijn, zonderen ze zich van de groep af voor een solitaire trektocht, op zoek naar een leefgroep met vrouwtjes om mee te paren. Een vrouwtje krijgt iedere vier of vijf jaar een jong, wat dan zo klein is dat het zelfs gemakkelijk onder moeders buik kan lopen. Een olifantenjong brengt het grootste deel van het eerste levensjaar dicht bij de moeder door, zonder zich ooit meer dan enkele meters van haar te verwijderen, en wordt tot in het vierde levensjaar gezoogd.

    Gezamelijke opvoeding


    De vrouwen nemen de opvoeding van de jongen gezamenlijk op zich. Ze moeten leren functioneren in het complexe sociale netwerk waarin ze hun leven doorbrengen. Jonkies zijn heel speels, vinden het heerlijk om over de grond te rollen en hebben heel wat tijd nodig om de motoriek voor het gebruik van hun slurf onder controle te krijgen en te verfijnen. De slurf is een belangrijk orgaan, dat dient als hand, arm, tastorgaan, trompet en : douche-spuit! Met zo’n 40.000 spieren is de slurf een bijzonder sterk instrument, waarmee de olifant zelfs hele bomen kan omtrekken.

    Deze vriendelijke reuzen, nog steeds vervolgd om hun ivoor, gaan met genegenheid met elkaar om en hebben ook contact met soortgenoten in andere leefgroepen. Als uiting van genegenheid en ook in begroetingsrituelen, zie je hen hun slurven verstrengelen.
     
    16 uur eten


    Olifanten besteden 16 uur per etmaal aan eten. Ze eten gemiddeld 135-180 kg voedsel per dag en kunnen wel 135-270 liter water drinken. Daarvoor zoeken ze een waterplek op waar ze ook kunnen baden en door de modder rollen. Dat doen ze niet alleen om hun huid te verzorgen, maar ook voor de pret. Ze genieten van hun bezoek aan een waterplaats. Het is niet ongebruikelijk dat ze er een uur of langer met drinken en spelen doorbrengen.

    Ze kunnen grote afstanden zwemmen, waarbij hun hele lichaam onder water is en alleen hun slurf nog er boven uit steekt om te ademen. Ze gaan vaak zo in elkaar en in hun spel op dat het moeilijk is om vast te stellen of ze gewoon spelen, elkaar uitproberen in een speels gevecht, of dat er serieus gevochten wordt om de rangorde binnen de groep.
     
    Midden op de dag volgt de kudde de matriarch naar een schaduwrijke plek om te rusten en te slapen.
    Volwassen dieren slapen meestal in staande positie, jongen leggen zich te rusten op de grond voor een dutje onder de lijvige bescherming van de groep.

    Natuurlijke leefomgeving

     
    De druk om beslag te leggen op de restanten van de natuurlijke leefomgeving van de olifant, voor gebruik door en voor de mens, is groot. Het vrije bestaan van de olifantenkuddes is al nagenoeg ten einde, het overleven van de soort is zelfs in gevaar. Hun bestaan is alleen nog mogelijk in nationale parken en reservaten. Dier en mens blijven er van elkaar gescheiden, om conflicten te voorkomen. En ook daar, gezien de soms dramatische verandering van de vegetatie en de troosteloze blik op het landschap met omgetrokken bomen, omdat olifanten er binnen een te beperkt gebied moeten leven, komt de leiding van een park soms tot het besluit om aantallen te beperken door dieren af te schieten, jonge vrouwtjes onvruchtbaar te maken of, in het meest positieve geval, hele kuddes naar andere gebieden te verplaatsen. Dat laatste is overigens een zeer kostbare aangelegenheid.
     
    In de ogen van toeristen zijn de Afrikaanse savannes, uitgestrekte grasvlakten en beboste gebieden een paradijs voor kuddes antilopen, zebra’s, buffels, wildebeesten, giraffes, olifanten en andere soorten meer. Klimaatproblemen, uitblijvende regens, maar ook de oprukkende bevolking en ongunstige politieke beslissingen, maken het steeds moeilijker om de natuurgebieden voor de vele dieren die er leven, in stand te houden. Bovendien worden er nog steeds illegale jachtpartijen georganiseerd en is de stroperij om het ivoor moeilijk te stoppen.

    De Afrikaanse olifant is dan ook helaas nog steeds een bedreigde diersoort.

    Deze foto's zijn gemaakt door Fred Hoogervorst

    Bezoek zijn website: www.fredhoogervorst.com



Reacties

  1. Afbeelding van afrikatour

    Pieter Kersten
    7 berichten
    Lid sinds juli 2007
    Amsterdam


    Hoi Fred,

    De foto's zijn weer bijna even mooi als het onderwerp "de Afrikaanse olifant".
    Waar precies heb je deze prachtige plaatjes geschoten?

    Succes en groet, ook aan Kitty

    Pieter K
    www.afrikatour.nl

    afrikatour

  2. Afbeelding van maarten

    Maarten
    1 berichten
    Lid sinds januari 2009


    Hoi Fred

    Erg gave foto's, vooral die met dat opspattende water . Ik heb je website net ook bekeken en daar staan veel gave foto's op zeg! Ook een heel gevarieerd aantal foto's.

    Groeten Maarten
    MZ Natuurfotografie

    maarten wijzigde dit bericht op 03-01-2009 21:59 met 1%: Was enter vergeten