In de Ghanese hoofdstad zijn veel verschillende markten, maar overal is het beeld hetzelfde. Kraampjes, kleine winkeltjes en hokjes, alles gaat door als verkooppunt. Zelfs alleen een bak met tomaten is ware handel te noemen. En deze handel is totaal in handen van de vrouwen, mannen hebben niks te zoeken op de markten.
De handelsvrouwen van Ghana worden ook wel ´mammies´ genoemd, Ghana het land van de sterke vrouwen. Op de markten zijn de vrouwen dan ook de baas. Zij hebben de handel in handen, ze bepalen zelf de prijzen van de koopwaar.

Abigail zit op een krukje achter haar tomaten op de markt, of eigenlijk op een stoep naast de markt. Op de markt zelf is geen plek meer, maar om toch te kunnen profiteren van de kopers op de markt zit ze hier. Niet zonder risico´s, vertelt haar nichtje Diana. ' Eigenlijk is het verboden om hier te zitten, als de controle komt moeten we maken dat we wegkomen.'

Diana is het nichtje van marktvrouw Abigail, die zelf geen Engels spreekt. Diana komt geld voor school halen bij haar tante op de markt, en nu kan ze mooi haar Engels oefenen door te tolken. ' Binnen de markt is een hiërarchie ontstaan. Een stukje verderop zijn de marktkramen die altijd blijven staan, die vrouwen hebben een vaste plek.' Deze plekken zijn kleine houten huisjes, die zo te zien dag en nacht blijven staan. 'Maar daar zit ook weer verschil in, je hebt de grote kramen waar ze vooral veel kruiden verkopen, en de wat kleinere kraampjes.'

Naast de vaste plekken zijn er veel vrouwen die elke dag met hun spullen komen en gaan. Ze betalen 1 cedi (vijftig eurocent) per dag voor een plekje. Het lijkt niet zoveel geld, maar voor veel vrouwen is het een risico om elke dag te betalen voor hun plek, omdat ze niet weten of er wel genoeg verdiend wordt op een dag. 'Veel vrouwen zitten hier illegaal omdat ze geen kaartje kopen of omdat ze op bepaalde plekken niet mogen zitten. Wanneer de controle komt springen de vrouwen op, pakken hun spullen mee en rennen weg. Zodra de kust veilig is komen ze weer terug.'

De controle van de markten wordt gedaan door de AMA, Accra Metropolitan Assembley. De mannen van de AMA, in de volksmond abaye genoemd, komen onaangekondigd naar de markten om te controleren of iedereen wel heeft betaald voor een plek. 'Wanneer de abaye komen zie je overal mensen rennen, iedereen begint ook te schreeuwen zodat alle vrouwen weten dat er een controle aan de gang is. Dat gaat echt als een lopend vuurtje over de markt dus iedereen heeft nog tijd om weg te rennen.' Het gaat er hard aan toe tijdens de controles. 'Soms breken er gevechten uit tussen de vrouwen en de abaye, maar ondanks dat blijven de vrouwen terugkomen. Ze hebben geen keus, het is hun enige manier om een beetje geld te verdienen.'

Marktvrouw Abigail heeft niet echt een duidelijke verklaring voor het feit dat er alleen maar vrouwen op de markt aan het werk zijn.' Dat is gewoon zo, dat is altijd al zo geweest en dat zal ook niet snel veranderen. Het komt van vroeger. De vrouwen kookten altijd, en gingen dan ook naar de markt voor spullen. Zij weten wat goede producten zijn. Het is altijd al een taak van de vrouwen geweest, en dat is nu nog steeds zo. Het is een gewoonte geworden.'

Ondanks de macht van de abaye mannen hebben de vrouwen het laatste woord. De handelsgeest zit er goed in bij de mammies. 'Wij halen onze spullen van het platteland. Soms gaan we er zelf heen om goede koopwaar uit te zoeken, maar vaak komt het per vrachtwagen naar ons toe. Ik bel wel eens met de vrachtwagenchauffeur dat hij even moet wachten met het brengen van spullen. Op die manier verdien ik meer, er zijn bijvoorbeeld minder tomaten op de markt waardoor ik meer voor die van mij kan vragen.'

Over de rol van mannen is Abigail duidelijk, die is beperkt: 'Af en toe zie je een man over de markt lopen, om dingen te kopen maar vooral om spullen te dragen. ' 's Ochtends komen de mannen onze goederen brengen en dan gaan ze weer weg. Pas aan het einde van de dag komen ze terug om alles weer op te halen, verder hebben ze hier eigenlijk niks te zoeken. Of ze komen mee als porter, de vrouw koopt waar en de man is mee om het te dragen.'

Deze tekst werd mede mogelijk gemaakt door Lokaal Mondiaal en Beyond (Y)our World.