“Treiteren, intimideren, kleineren. Seksuele opmerkingen. En de allerergste: ze negeren je compleet. Mannen zijn hier opgegroeid met het idee dat vrouwen niets te melden hebben, en al helemaal niet op de werkvloer. Heb je ineens wel je woordje klaar, dan kijken ze domweg de andere kant op.”

Op het eerste gezicht hebben vrouwen het in Ethiopië relatief goed. Maar schijn kan bedriegen. Het persoonlijke verhaal van een vrouw met onwelkome ambities.

“Mijn baan als docent scheikunde aan de universiteit heb ik louter te danken aan mijn eigen ambitie, onverzettelijkheid en koppigheid. Veel vrouwelijke collega’s heb ik hier niet, en de meeste mannen zien ons liever gaan dan komen. De meeste houden het niet lang vol. In het begin willen ze je als ambitieuze vrouw nog wel helpen, om goede sier te maken. Maar zodra je een stem begint te krijgen, begint de tegenwerking.

In tegenstelling tot veel omringende Islamitische landen, hebben we in Ethiopië een cultuur waar vrouwen wél werken. Veel harder dan de meeste mannen zelfs. Terwijl de man ontspant, doet zijn vrouw na het werk ook nog het huishouden en zorgt ze voor de kinderen. En ook op de werkvloer is het de vrouw die meer werklust toont. Maar op enig respect hiervoor hoeft ze niet te rekenen. En mocht ze het daar niet mee eens zijn, dan hoeft ze niet op medewerking te rekenen.

Als vrouw word je geacht je anders op te stellen. In mijn tweeënhalf jaar als docent heb ik daar mee leren omgaan. Voor het werkoverleg spreek ik standaard de agenda door met mijn collega. Als er dingen zijn die ik gezegd wil hebben, dan laat ik dat hem doen. Het is te gek voor woorden, maar het gaat nu eenmaal zo.

Het is niet alleen op het werk, dat we als compleet minderwaardig beschouwd worden.
Gisteren hoorde ik mijn buurman uitvallen tegen zijn tuinman. “Je bent niet beter dan een vrouw!” Schreeuwde hij. Toen ik hem vroeg wat hij dan vond van al het werk dat zijn vrouw voor hem in huis opknapt, deed hij of het maar een grapje was. Het ergste is nog dat de meeste mannen het niet eens bewust doen. Het is een virus in hun brein.

Eigenlijk zou ik het gewoon moeten accepteren, net zoals bijna alle vrouwen om me heen. Vaak verklaren ze me voor gek, dat ik het niet al lang opgegeven heb. Het zijn dan ook niet de incidenten die vreemd zijn, maar mijn reactie. Een paar weken geleden stond ik in een volle bus. Het is heel gewoon dat mannen daar misbruik maken van de drukte door heel dicht tegen vrouwen aan te gaan staan, vaak zelfs zodat die met sperma op hun rug de bus verlaten. Toen ik zo’n mannelijk gezelschap in mijn rug voelde priemen, draaide ik me om en gaf de nietsvermoedende dader een flinke klap in zijn gezicht. Hij was verbijsterd, maar alle inzittenden reageerden vol respect.

Dat zouden meer vrouwen moeten doen. Maar de meeste beseffen niet eens dat ze dit niet zouden moeten pikken. Soms doe ik een poging hen bewust te maken van hun macht, en van hun rechten. Laatst gaf ik een ongelofelijk dat zoiets nodig is?
Er gebeuren wel dingen, maar het gaat tergend langzaam. En veel veranderingen zijn slechts schijn.
Mensen vragen me wel eens waarom ik geen partij voor vrouwenrechten opricht. Maar ik ervaar in mijn eigen leventje al zoveel tegenwerking, dat ik daar niet aan begin. Bovendien transformeert zoiets in no time tot een gepolitiseerd instituut, als symbool voor de emancipatie en met evenveel macht als die gemiddelde vrouw in de bus.“