De thee van de dood
Een fragment uit Transit
Door Bas Vlugt. Als de zon opkomt, heb ik het juiste licht. Ik sta
bij een verzameling Peul-hutten: iglo’s van rieten matten. De
vrouwen zijn uitgelaten en nieuwsgierig naar mij en de camera.
Steeds andere sieraden. Het haar kan in eindeloos veel variaties
worden ingevlochten en versierd met grote geeloranje kralen
van barnsteen, met munten, met kaurischelpen, met zilver,
soms met echt goud, maar meestal imitatie. Peul-vrouwen
zijn open en direct, soms op het brutale af.
Een uur na zonsopgang is het licht zo wit geworden dat
werken onmogelijk is – daar kan geen polarisatiefilter tegenop.
De D100 probeert het wel, maar kan het niet goed corrigeren.
Dat werken dat ik hier doe, gaat nergens over. Ik kan
het net zo goed niet doen.
Het is april en de droge tijd in de Sahel loopt op zijn eind,
de temperaturen stijgen tot ver boven de veertig graden, de
aarde kreunt en de mensen kreunen mee. Om de allerzwaarste
uren door te komen gaan we in op de gastvrijheid van de
Toeareg die ons in hun tent laten.
Half één. Nog een half uur. De afgelopen dagen heb ik me
erin bekwaamd om de hitte af te tellen. Daarmee weet ik
paniek te onderdrukken. Het geeft me controle. De wetenschap
dat het nog een half uur lang steeds warmer zal worden,
maar daarna gegarandeerd niet nog warmer, maakt dat
ik door die warmte heen kom.
Ik lig languit op een comfortabel bed en probeer me te
concentreren op het kamelenharen tentdoek boven me. De
hitte daarboven komt van de zon. Als ik lang genoeg naar het
tentdoek blijf kijken, kan ik zien dat-ie steeds weer door een
ander gaatje in het grove textiel een straal weet te prikken.
‘Dat is mijn oom,’ zegt Seini als een oude Toeareg de tent
binnenkomt. Desgevraagd blijkt het niet een echte oom te
zijn maar een vaag familielid. In de Sahel is er niet veel voor
nodig om frère, cousin of oncle te zijn. In een gebied waar
polygamie en buitenechtelijke kinderen aan de orde van de
dag zijn, is het overzicht al snel zoek. Als iemand een échte
broer of zus aan je voorstelt dan wordt daar dan ook uit
enthousiasme en ter verduidelijking même père, même mère
aan toegevoegd.
Kwart voor één. Nog een kwartier. Ik voel me slecht. De
warme wind die de tent inwaait bijt rauw in mijn neustussenschot
en verschroeit mijn voorhoofdsholte.
‘Het wordt nu iedere dag heter,’ zegt Seini. ‘Over een dag
of drie is het het ergst. De hele Sahel komt dan tot stilstand.
Mensen liggen kreunend op de vloer van hun hutten en tenten
en wachten tot de zon is overgetrokken. Elke vorm van
beweging is gekmakend. Volgende week wordt het alweer
wat beter en daarna is het wachten tot de regens komen.’
Het eten wordt opgediend. Een schaal spaghetti met geitenvlees.
Het is oppassen met de hompen vlees, waar vlijmscherpe
botsplinters uitsteken. Goed kijken wat voor stuk
geit je pakt, orgaanvlees is geen traktatie.
Alles goed blijven doen. Discipline. Eten, je moet eten.
Brood, water, zout. Ik besprenkel mijn vlees met zout. Het
knispert tussen mijn vingers. Nog meer zout.
Eén uur. Dit is het. Nu een uur. Voorzichtig inademen.
Niet te veel tegelijkertijd.
Een van de Toeareg zet thee. Ik weet dat hij suiker heeft.
Kijk, hij haalt het uit zijn mouw tevoorschijn. Het hele zakje.
Ja, doe het hele zakje. Wellustig zakken de witte kristallen
weg in de borrelende thee in het blauwe, emaillen potje.
Vocht lekt uit het tuitje en doet de kooltjes onder het potje
sissen.
Met een grote boog in het glas en dan weer terug in het
theepotje. In het glas en terug. Met één hand. In het glas en
weer terug in het potje. Proeven. En opnieuw. Proeven en
opnieuw. Geef het. Geef het aan mij.
Daar is het. Gepresenteerd op een zilveren blaadje. De thee
van de dood. Het hete glaasje in mijn handen. Zwarte thee als
vloeibaar goud. Het bitterzoet doet mij over het hele lijf rillen.
En verricht het wonder. Mijn haperende lichaam slaat
aan als een motor. Het begint weer zweet naar buiten te
pompen. Het leeft. Ik leef.
Half twee. Nog een half uur.
Ga naar het weblog van Bas Vlugt
www.basvlugt.nl
Reacties
Elvira van Noort
42 berichten
Lid sinds juli 2007
GrahamstownBas Vlugt
83 berichten
Lid sinds mei 2007
Haarlem
Caspar Naber
12 berichten
Lid sinds juli 2007
Rotterdam
