Boekrecensie: De leeuw en de Keizer


  1. Miriam Grootscholten
    Keizer Haile Selassie van Ethiopië, de leeuw van Juda, is al over de tachtig wanneer hij gevangen wordt gezet. Het is 1974 en de revolutie is een feit. Pas in 1991 kwam de heerschappij van de Derg ten val, honderdduizenden slachtoffers achter zich latend.
    de leeuw en de keizer
    De impact van een revolutie

    Keizer Haile Selassie van Ethiopië, de leeuw van Juda, is al over de tachtig wanneer hij gevangen wordt gezet. Het is 1974 en de revolutie is een feit. Pas in 1991 kwam de heerschappij van de Derg ten val, honderdduizenden slachtoffers achter zich latend. Hoe deze revolutie heeft ingewerkt wordt meeslepend beschreven in het debuut van de Ethiopische schrijfster Maaza Mengiste. Het gezin van de arts Hailu raakt verscheurd door de politieke situatie. Zijn ene zoon raakt via de studentenbeweging nauw betrokken bij het verzet, zijn andere zoon moet ondervinden dat zijn vrouw in het geheim lijken versleept. Hailu zelf helpt een zwaar gemarteld meisje waardoor hij in ernstige problemen komt. Een aangrijpende familiegeschiedenis tegen het decor van een land dat in brand staat.

    Addis Abeba, Ethiopië. De ziekenhuisarts Hailu en zijn zoons zijn in rouw vanwege de dood van de moeder. Dawit, de jongste zoon kan zijn verdriet niet kwijt. De hartstochtelijke, vurige jongen raakt in de ban van het verzet en wordt een van de meest beruchte verzetsstrijders in Addis Abeba. Onder de naam Mekonnen doodt hij al snel een soldaat en hiermee boezemt hij angst en ontzag in. Zijn schoonzusje Sara, met wie hij een warme vriendschap heeft, helpt hem `s nachts lijken te verplaatsen die door het nieuwe regime als waarschuwing aan het volk overal worden neergelegd. De man van Sara, Yonas, weet niets van de activiteiten van zijn vrouw. Hij weet wel waar zijn broer mee bezig is en neemt hem dat hoogst kwalijk. –In het ziekenhuis wordt Hailu geconfronteerd met een raadselachtige patiënt. Een zwaar gemarteld meisje wordt op de grens van leven en dood door twee soldaten bij hem afgeleverd. De soldaten blijven nerveus in het ziekenhuis en vragen om de haverklap of ze al beter is, want dat lijkt van groot belang. Als het meisje iets opknapt ziet Hailu ook de geestelijke toestand en hij besluit haar uit haar lijden te verlossen. De cyaankali capsule komt hem duur te staan, hij wordt onder de ogen van Yonas opgehaald en naar de gevangenis gebracht. Ondertussen is het op straat nergens veilig. Iedereen wordt zonder reden gefouilleerd of meegenomen. Gevangenen lopen in lange rijen onder dwang het nieuwe regime te bezingen, voortgejaagd door gewapende soldaten. Het volk moet juichen en klappen, zo niet wordt men zonder pardon neergeschoten. De schrijfster Maaza Mengiste, zelf van Ethiopische afkomst, heeft veel research gedaan om deze nauwelijks beschreven periode zo goed mogelijk te verbeelden. Omdat het fictie is heeft ze zich wat vrijheden gepermitteerd, maar haar bedoeling, het overbrengen van de essentie van de eerste revolutiejaren, is zeker geslaagd. Door New York Magazine is ze al uitgeroepen tot New Literary Idol en dat lijkt vooralsnog zeer terecht.