De Belg Van Reybrouck is alleszins een plezant verteller. In zijn debuut De Plaag combineerde hij al het jachtinstinct van de wetenschapper met een onbevooroordeelde interesse in zijn onderwerp. De Plaag handelde, even in het kort, over het vermeende plagiaat van de Belgische Nobelprijswinnaar De Maeterlinck. Hij zou een belangrijk idee gestolen hebben van de Zuid-Afrikaan De Marais inzake het leven van termieten en daar goede sier mee hebben gemaakt. Van Reybrouck komt dit op het spoor en vindt het van zo`n belang dat hij de waarheid gaat proberen te achterhalen. Hij reist hiervoor af naar Zuid Afrika, waar het grootste deel van zijn queeste plaatsvindt.
De onderwerpen van beide boeken zijn niet te vergelijken, maar wel de werkwijze van Van Reybrouck. Ook naar Congo reist hij velen malen af, het land dat zo groot is als West-Europa en er, in Van Reybroucks wat onbeholpen metaforen, uitziet als een ballon, met Kinshasa als knoopje of als een klaroen met een erg korte steel en een erg grote beker. En ook voor Congo laat hij mensen aan het woord, veel mensen, die allen op de een of andere manier getuigen zijn geweest van de geschiedenis. Zoals Nkasi, de oude man op de cover die waarschijnlijk in 1882 geboren is en dit jaar overleed. Deze gesprekken worden in een wetenschappelijk kader geplaatst; de cultuurhistoricus Van Reybrouck zoekt de historische feiten erbij en laat deze als het ware illustreren door de getuigen die hij spreekt.

België en Congo zijn altijd nauw verbonden geweest. Als privé object van de roofkoloniaal Leopold II en later van de Belgische staat. Congo is in 1960 als een van de laatste landen in Afrika gedekolonialiseerd. Te laat en te snel; het gebeurde in vier maanden tijd. Nogal onverwacht voor Congo. De opeenvolgende presidenten Kasavubu, Mobutu, vader en zoon Kabila kregen het niet voor elkaar om er een evenwichtig land van te maken. Het lukte hen wel goed zichzelf te verrijken: Mobutu kocht in Europa het ene chique vastgoed na het andere. Hij had een dozijn kastelen in België, een appartement van achthonderd vierkante meter in Parijs, het kasteel van Sauvigny bij Lausanne, een paleis in Venetië, hotels in West-en Zuid-Afrika en, het meest bizarre, de stad Gbadolite, die hij in zijn geboortestreek liet bouwen. Die stad was van alle gemakken voorzien, tot aan een landingsbaan voor de Concorde toe. `Toujours servir’ luidde zijn lijfspreuk. Mobutus slechte bestuur werd door het Westen geduld omdat hij aan de goede kant van het IJzeren Gordijn stond. Het kostte miljoenen doden.

De grote rijkdom aan grondstoffen zorgt in combinatie met de zwakke staat voor een permanente piraterij. Ondertussen bevechten rebellengroeperingen met namen als RCD-K, MCD en de altijd wrede Mai-Mai elkaar en de bevolking. De Chinezen zijn bezig met weer een nieuwe vorm van kolonisatie en het volk lijdt angst en honger.
Congo is de laatste weken weer regelmatig in het nieuws. Het land heeft volgens de schrijver nog een lange weg te gaan, of er moet een Nelson Mandela opstaan. Om iets te begrijpen van de ontwikkeling van dit enorme land na de kolonisatie is het verhelderend om Congo, een geschiedenis te lezen. Zeg maar gerust DE geschiedenis, een betere zal er niet snel komen.