AfrikaNieuws publiceert een fragment uit het boekje 'TE GAST IN Namibië' dat sinds eind oktober in de boekwinkels ligt. 

Chinezen in Namibië: geruchten over het gele gevaar

Door: Tobias Reijngoud

Chinezen stinken, zijn gierig, eten honden, handelen in drugs en spugen gelige klodders slijm op straat. Spreek een willekeurige Namibiër aan, laat het woord ‘chinees’ vallen, en je krijgt een waterval van vooroordelen over je heen. De relaties tussen Chinezen en Namibiërs, zwart en blank, zijn gespannen.

China’s steeds grotere aanwezigheid in Afrika is voorpaginanieuws. Op zoek naar grondstoffen en afzetmarkten bezoekt de ene na de andere Chinese hoogwaardigheidsbekleder het armste continent ter wereld. Al die diplomatieke activiteit werpt haar vruchten af: de onderlinge handel tussen Afrika en China steeg alleen al in 2005 met veertig procent. China is inmiddels Afrika’s derde handelspartner, na de Verenigde Staten en Frankrijk.

Ook in Namibië is China prominent aanwezig. De handel tussen beide landen vertwintigvoudigde tussen 2000 en 2006 tot een totaal van 250 miljoen dollar. Vooral Chinese bouwbedrijven zijn er de afgelopen jaren steeds actiever. Ze beheersen inmiddels bijna tweederde van de Namibische bouwmarkt. Grote overheidsopdrachten zijn steeds vaker een prooi voor de aannemers uit Azië. Maar de meest zichtbare vertegenwoordigers van de Chinese expansie zijn de talloze Chinese winkeliers. De ‘China shops’ met hun spotgoedkope spullen zijn inmiddels niet meer weg te denken uit de Namibische steden.

Geheimzinnig

Chinezen zijn overal in Namibië, en hun aantal lijkt de afgelopen jaren spectaculair gestegen. Een paar jaar geleden was het nog bijzonder om een Chinees op straat tegen te komen. Inmiddels val je er over. Maar wie wil weten hoeveel Chinezen er nu precies in Namibië zijn, stuit op een waas van geheimzinnigheid. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Windhoek laat desgevraagd weten ‘geen idee te hebben’ en zijn collega van Binnenlandse Zaken beweert dat de overheid geen overzichten bijhoudt van het aantal buitenlanders.

Robin Sherbourne, redacteur van het toonaangevende maandblad Insight Namibia, deed onderzoek naar de Chinese aanwezigheid in Namibië: “Hoewel men het nooit zal toegeven, lijkt het erop dat de Namibische regering een zeer soepel toelatingsbeleid voert ten aanzien van Chinese handelaars en investeerders. China heeft altijd de onafhankelijkheidsstrijd van Namibië tegen Zuid-Afrika gesteund en Namibische politici zijn dat niet vergeten. Het is pay back time.”

De geheimzinnigheid over de Chinese aanwezigheid leidt tot indianenverhalen. In november 2006 haalde parlementslid Jurie Viljoen alle kranten met de bewering dat er al vierenveertig duizend van ‘die mensen’ in Namibië zouden zijn. De achterliggende boodschap van Viljoen: in een land met maar twee miljoen inwoners krijgen Chinezen veel te veel macht. Viljoen gaf weliswaar geen onderbouwing voor zijn cijfer, toch leidde zijn uitspraken tot een felle discussie in de Namibische media over het vermeende ‘gele gevaar’.

China Town

Spectaculaire verhalen genoeg dus over Chinezen. Maar wie kent hen eigenlijk, waarom zijn ze hier en hoe leven ze? Voor een antwoord op die vragen neem ik een kijkje in het China Town van Windhoek. Dit hart van de Chinese bedrijvigheid bevindt zich op het kale industrieterrein aan de noordelijke rand van de Namibische hoofdstad, zo’n vijf kilometer uit het centrum.

In een aantal oude, reusachtige fabriekshallen zijn ruim zeventig Chinese winkeltjes gevestigd. De sfeer heeft niets van de gezellige levendigheid die ik gewoonlijk associeer met het begrip China Town. Hier geen vrolijke, rode lampionnen of kneuterige eethuisjes waar kruidige pekingeend wordt geserveerd. Het China Town van Windhoek lijkt eerder op een enorme uitdragerij met roze plastic kinderspeelgoed, imitatie zonnebrillen van Gucci, en schoenen van merken als Jinlong en Fuxang. 

“De handel is de afgelopen tijd wel wat ingezakt. We zijn met teveel en iedereen verkoopt dezelfde spullen”, aldus Chen Qin. De zesentwintigjarige ondernemer uit Nanjing woont inmiddels twee jaar in Namibië. Net als veel van zijn collega’s woont Chen in een klein kamertje achter de winkel. Daar staat een bed, een koelkast en een tafeltje. De enorme kleurentelevisie in de hoek spuugt de hele dag Chinese talkshows en videoclips.


Fragment uit: TE GAST IN Namibië (4e druk, oktober 2007, 80 pag. ,ISBN 978 90 76888 86 6).
Samenstelling Tobias Reijngoud, met bijdragen van Joost Blankenspoor, Stasja Koot, Marjan van der Heide en Rolf Hendriks. Uitgave Informatie Verre Reizen, Nijmegen.
Prijs €7,95. Verkrijgbaar in de betere (reis)boekhandel of via een eenmalige machtiging op www.tegastin.nl