Door: Trees Schouten

De meeste mensen zijn in de veronderstelling dat het voorkomen beter is dan het bestrijden van bepaalde ziektes. Ik ben het hier niet volledig mee eens. Bij ziektes als Aids in Zuidelijk Afrika is het niet toereikend om iedereen voor te lichten over het voorkomen van de ziekte.

Het zit namelijk zo: Ten eerste kunnen de meeste Afrikaners geen condoom gebruiken vanwege hun geloof. Sommige geloven staan het wonderlijke rubbertje niet toe. Het zit nu eenmaal in de cultuur ingeslepen dat condooms gewoonweg niet worden gebruikt. Dit heeft overigens niets te maken met het intelligentie quotiënt van de gemiddelde Afrikaan. Niet begrijpen waar het over gaat is niet de barrière. Rituelen en voorouderverheerlijking zijn de dagelijkse kost, wij begrijpen dit nu eenmaal niet. Naar mijn mening is het eerder de druk van het Westen om condooms juist wel te gebruiken die de weg verspert.

In het westen is het gebruik van condooms al vanaf het begin anders geweest. Vrouwen streefden bij ons in de tijd van de Dolle Mina’s al naar het wettelijk vast te stellen recht op voorbehoedsmiddelen. Sinds een jaar of wat spelen de vrouwenrechten pas een grotere rol in Afrika. Wat dat er gaat, lijkt het alsof Afrika nog in een eerder stadium verkeert.

In het Westen staat veelal het individualisme centraal, in Afrika gaat het juist om de samenleving. Denk maar aan de talloze volksstammen die familie-eer hoog in het vaandel hebben staan. Het is in de Afrikaanse cultuur juist heel mooi om een groot gezin te hebben. Daar recht tegenover staan de westerse yuppen die liever niet het derde kind geboren zien worden.

Materialisme de crime?

Europeanen en Amerikanen zijn over het algemeen veel materialistischer ingesteld dan Afrikanen. Wat belangrijk is voor ons komt bij hen misschien op de laatste plaats op het lijstje. Ik vind het nog steeds vreemd dat wij op ons continent nog steeds niet lijken te begrijpen dat een cultuurverschil niet zomaar valt “af te leren”. Want klaarblijkelijk proberen wij de Afrikaners af te leren om seks te hebben zonder voorbehoedsmiddel.

Wat wellicht nog een probleem is, is de werkeloosheid die de armoede op het continent veroorzaakt. Er is geen geld om condooms te kopen. Als je zou moeten kiezen tussen of condooms of eten en drinken is de keus snel gemaakt. HIV is daarbij niet een ziekte waarmee niet te leven valt mits de juiste pijnbestrijders en dergelijke medicijnen worden gebruikt. Helaas maakt de economie, die veelal door de blanken wordt beheerst (wijzelf misschien?), het onmogelijk om aan deze medicijnen te komen voor de doorsnee Afrikaan. Het lijkt alsof Afrika de dupe is van de vicieuze cirkel die het westen om haar heen heeft getrokken. Waarom maken wij de medicijnen niet gewoon goedkoper? Aids is tot nog toe niet een ziekte die volledig te bestrijden valt.

Daarom ben ik voor mijzelf tot de conclusie gekomen dat het probleem van Aids vooral ligt in de mislukte pogingen om farmaceutische bedrijven te overtuigen om de kosten van medicijnen te verlagen. Aids kost gewoon te veel!