Afrika in cijfers: Groei en inkomen


  1. Door Bas Vlugt - AfrikaNieuws
    De Wereldbank publiceerde afgelopen week de Africa Development Indicators 2007, een statistisch handboek dat een overzicht geeft van de ontwikkeling van alle Afrikaanse landen. De Wereldbank stond bij de presentatie te juichen. Is dat terecht? Deel 1 van een serie.
    construction_building
    Nadere bestudering van de cijfers laat zien dat we deze vraag bevestigend kunnen beantwoorden. In Afrika is inderdaad iets gaande dat we heel voorzichtig een economisch wonder kunnen beginnen te noemen.

    Afrika heeft na tientallen jaren van onvoldoende economische groei eindelijk aansluiting weten te vinden bij de groei van de wereldeconomie. De economische groei is in veel Afrikaanse landen niet alleen hoog maar ook duurzaam.

    In de afgelopen decennia hebben veel Afrikaanse landen enorme uitslagen in hun economische groei laten zien, zowel positief als negatief. Dit was illustratief voor de onevenwichtigheid en kwetsbaarheid van de Afrikaanse economieën.

    Groeicijfers


    Een belangrijke verandering in vergelijking met de jaren 80 en 90 is dat een grote groep Afrikaanse landen in staat is jarenlang achter elkaar goede groeicijfers laten zien. De cijfers voor de Afrikaanse economie als geheel mogen er zijn. Economische groei in Afrika in de jaren 80 was 2,6 procent. In de jaren 90 zakte dat naar 2,5 procent. De afgelopen jaren is er een dramatische versnelling in de groei opgetreden. De economische groei in Afrika was 4,2 procent over de jaren 2000-2005. Vooral de laatste paar jaar gaat het hard: zowel in 2004 en 2005 was de economische groei 5,2 procent.

    De groeicijfers voor Sub-Sahara Afrika zijn nog beter. Economische groei in deze regio was 5,7 procent in 2005. Als Zuid-Afrika buiten beschouwing wordt gelaten, komt de groei zelfs uit op 6 procent.

    Een belangrijke indicatie voor welvaart is het inkomen per hoofd van de bevolking. Als de economische groei hoger is dan de bevolkingsgroei, dan stijgt het inkomen per hoofd van de bevolking, als die lager is, dan daalt ie. In 2000 had Sub-Sahara Afrika een bevolkingsgroei van 2,6 procent, in 2005 was dat gedaald tot 2,3 procent.

    Kentering


    Sub-Sahara exclusief Zuid-Afrika heeft twee zeer slechte decennia achter de rug als het gaat om de groei van het inkomen per hoofd van de bevolking. In de jaren 80 daalde dit gemiddeld met 0,9 procent per jaar, in de jaren 90 daalde dit met 0,2 procent per jaar. Daarna komt de kentering. In de periode 2000-2006 steeg het inkomen per hoofd van de bevolking met 2,1 procent.

    Als we kijken naar de afzonderlijke Afrikaanse landen dan zien we – niet tot onze verbazing – dat de olie-exporterende landen goede resultaten boeken. In 2005 springt Angola er met een economische groei van 20,6 procent met kop en schouders bovenuit. Angola behoort hiermee tot de snelst groeiende economieën ter wereld. Buitenlandse investeringen, niet alleen uit het Westen maar ook uit landen als China en Brazilië stromen toe, Luanda is één van de grootste bouwputten van Afrika.

    Ook de gemiddelde economische groei van Angola over de jaren 2000-2006 is met 9,3 procent bijzonder hoog. Dat heeft een enorme impuls gegeven aan het inkomen per hoofd van de bevolking in Angola, dat groeide van 660 naar 937 dollar per hoofd van de bevolking.

    Significante groei


    De economie van Ethiopië groeide met 10,2 procent in 2005, in 2004 was dat zelfs 13,1 procent. In 2003 daarentegen kromp de economie in Ethiopië nog met 3,1 procent. Het gemiddelde van 5,8 procent over de jaren 2000-2005 is desalniettemin behoorlijk. Het inkomen per hoofd van de bevolking in Ethiopië laat procentueel gezien wel een significante groei zien maar er zal nog jarenlang van hoge economische groei nodig zijn om ook in absolute cijfers het verschil te kunnen maken.

    In sterkere mate geldt dit voor landen als Congo-Kinshasa en Niger: een flinke economische groei in 2005 maar een aanmerkelijk minder goed gemiddelde over de afgelopen jaren en waardoor er nauwelijks enige verbetering in het inkomen per hoofd van de bevolking is gerealiseerd.

    Andere landen boeken wel grote vooruitgang. Zo heeft Sierra Leone door extreem hoge groeicijfers het inkomen per hoofd van de bevolking tussen 2000 en 2005 zien groeien van 141 naar 217 dollar. In deze periode explodeerde het inkomen per hoofd van de bevolking in oliestaat Equitoriaal Guinee van 2784 naar 7533 dollar.

    Aan de onderkant van de lijst staat ook in 2005 Zimbabwe met een economische groei van -5,3 procent. Nog veel dramatischer is de gemiddelde economische groei in de periode 2000-2005 van -5,8 procent. In de jaren 80 groeide economie van Zimbabwe nog met een gemiddelde van 5,2 procent en behoorde daarmee tot de top in Afrika. Het effect op het inkomen per hoofd van de bevolking is verwoestend: in 1990 was dat nog 637 dollar, in 2005 was dat gezakt tot 432 dollar. Ook in Ivoorkust, Eritrea, Burundi en Togo daalde het inkomen per hoofd van de bevolking in de jaren 2000-2005.

    Buurlanden


    Opvallend is te zien hoe verschillend sommige Afrikaanse buurlanden zich ontwikkelen. Neem Zambia en Zimbabwe, ooit verenigd in Rhodesië. Zambia was voor blank zuidelijk Afrika decennia lang het schrikbeeld van hoe een door zwarte Afrikanen bestuurd land zichzelf ten gronde kan richten.
    Maar toen Zimbabwe begin jaren 80 onafhankelijk werd, ging het de eerste jaren economisch gezien juist heel goed. Inmiddels is Zambia zich aan het herstellen en is juist de economie van Zimbabwe ingestort. Zonder radicaal ander bestuur in Zimbabwe zal Zambia binnen enkele jaren rijker zijn dan de zuiderbuur.

    Togo en Benin, beide kleine, Francofone landen in West-Afrika, groeien uit elkaar. Benin groeit door, Togo blijft achter. Ook hier lijkt slecht bestuur in Togo en juist degelijk bestuur in Benin een belangrijke factor.

    Tanzania is op zijn beurt Kenia hard aan het inhalen. Het inkomen per hoofd van de bevolking is in Tanzania nog steeds lager maar het gat wordt kleiner. Met een royale 6,3 procent groeide de economie van Tanzania de afgelopen jaren meer dan twee keer zo snel als de economie van Kenia.

    Rwanda en Burundi groeien in economische zin compleet uit elkaar. Waar Burundi in de periode 2000-2005 de economie met slechts 1,7 procent per jaar zag groeien en daarmee het inkomen per hoofd van de bevolking zag dalen, wist Rwanda een prachtige 5,5 procent groei per jaar neer te zetten. Het idee van Rwanda om vol in te zetten op de ICT industrie lijkt een goede zet. Inmiddels zijn de Rwandezen met een inkomen van 260 dollar per jaar meer dan 2,5 keer rijker dan de Burundezen, die nu tot de groep van armste Afrikanen behoren.

    Als laatste de opvallend goede prestaties van Mali. Met een gemiddelde economische groei van bijna 6 procent per jaar in de periode 2000-2005, heeft dit voormalig hongerend Sahel-land het bijna onmogelijke gepresteerd: het ontworstelt zich aan de groep van armste Afrikaanse landen. Buurland Niger realiseert de afgelopen jaren een economische groei van 3,2 procent. Niet genoeg om het inkomen per hoofd van de bevolking te doen groeien, dat in 2005 op 158 dollar stond, waar Mali naar 244 dollar was doorgegroeid. Ook hier weer lijkt goed bestuur een significant deel van het verschil te verklaren.

    Hier een overzicht in cijfers:

     
    De hoogste 14 scores
                     E.gr. 2005E gr. 00-5Ink ph 2000Ink ph 2005
    Angola20,6%9,3%660937
    Kaapverdië11,9%5,4%11791343
    Ethiopië10,2%5,8%123146
    Tsjaad 8,6%12,7%168286
    Soedan8,0%6,3%376462
    Congo-B7,7%4,9%937994
    Sierra Leone7,3%12,2%141217
    Burkina Faso7,1%5,0%230260
    Tanzania6,8%6,3%261325
    Niger6,8%3,2%153158
    Equ. Guinee6,9%24,1%27947533
    Congo-K6,5%2,2%8691
    Mozambique6,2%7,5%211288
    Mali6,1%5,9%208244
     
    De laagste 5 scores
       
    Togo1,2%1,7%248241
    Burundi0,9%1,7%109105
    Eritrea0,5%0,9%178172
    Ivoorkust-0,3%-0,9%623564
    Zimbabwe-5,3%-5,8%588432
     
    De regio's
        
    Afrika5,2%4,2%726803
    N-Afrika4,5%3,9%17221928
    Sub-Sahara5,7%4,3%515572
    Sub-S excl ZA6,0%4,6%337380
     
    De buurlanden
        
    Zimbabwe-5,3%-5,8%588432
    Zambia5,2%4,6%303351
    Togo1,2%1,7%248241
    Benin2,9%4,2%313323
    Kenia 5,8%3,1%414442
    Tanzania6,8%6,3%261325
    Burundi0,9%1,7%109105
    Rwanda6,0%5,5%226260
    Niger6,8%3,2%153158
    Mali6,1%5,9%208244
    (Bron: Africa Development Indicators 2007)



Reacties

  1. Afbeelding van kramnand

    Karan Ramnandanlall
    3 berichten
    Lid sinds september 2007
    Warnsveld


    Alle landen in de top 10 hebben 1 overeenkomst. De een wat anders ingevuld dan de ander en in andere mate. Maar in al deze landen speelt China een grote rol....Toeval? Positief? Negatief?


  2. Afbeelding van bouman


    1 berichten
    Lid sinds november 2007


    Laten we heel eerlijk zijn als Nigeria de wereld oplicht voor 400.000.000 op jaarbasis dan is dat een knap staaltje. Of Afrika in het geheel daar wat mee opschiet is maar net de vraag. Bij onderhandelingen met een Bank uit NL is west afrika al een factor van enige terughoudenheid. Met dank aan NIgeria, voor uw broeders doet u het matig, voor uzelf buitengewoon!!

    NBouman